Venedik Casusu’nun Yavuz Sultan Selim Raporu

15’inci ve 16’ncı asırda, Osmanlıların en ciddi düşmanlarından Venedik Cumhuriyeti de çok sayıda casusu yollamış, devletin nabzını tutmaya çalışmıştı.

Venedik Casusu’nun Yavuz Sultan Selim Raporu

Osmanlı’nın başkenti İstanbul’a gelen-yerleşen tüccar, diplomat, gezgin kimlikli gayrimüslimler, topladıkları önemli bilgileri gizli raporlarla ülkelerine yollayıp, dış politika kararlarında etkili olurlardı. 

15’inci ve 16’ncı asırda, Osmanlıların en ciddi düşmanlarından Venedik Cumhuriyeti de çok sayıda casusu yollamış, devletin nabzını tutmaya çalışmıştı. Venedik çaşıtlarından en önemlilerinden birisi - sonradan Venedik Cumhuriyeti’nin Devlet Başkanlığı’nı da yapacak! - Andrea Gritti (1455-1538) idi. Gritti’yi dedesi yetiştirmişti. Gritti, 30 yaşlarındayken İstanbul’a geldi; Galata’ya yerleşti; ticaretle uğraştı. Kısa sürede buğday pazarlamasından zenginleşti; şehrin sayılı servet sahipleri arasına girdi. Kendi adını taşıyan muhteşem, saray gibi bir ev yaptırdı. Rum asıllı, aileden İstanbul’lu bir hanımla evlenip çoluk çocuğa karıştı. Osmanlı Sultanı 2’nci Beyazıt ile tanışıp, zaman zaman ziyaretlerde bulundu. Gritti; ticaretin yanında, haber almada da mahirdi; Dersaadet’te topladığı bilgileri gizli yollardan Venedik’e iletiyordu. 1499’da Osmanlı-Venedik Savaşı’nda, düşmana ait önemli-gizli bilgileri Venedikli komutanlara yolladığı iddiasıyla gözaltına alındı. İdama mahkûm edilse de, Saray ile kurduğu yakın-samimi ilişkilerden dolayı bir süre sonra salıverildi; ülkesine geri döndü. 

1503’de İstanbul’a Venedik Cumhuriyeti Büyükelçisi statüsüyle geldi. 2 yıl kadar büyükelçilik yaptı ve Mayıs 1503’de imzalanan barış antlaşmasına hatırı sayılır katkılarda bulundu. Gritti; Sultan 2’nci Beyazıt ile dostluğu sayesinde, Osmanlı’nın kalbindeki ‘taht kavgaları-kaygıları’nı adım adım izledi ve gözlemlerini raporlaştırdı. Hükümdar ile 3 şehzadesi arasındaki ilişkileri tahlil etti ve tespitlerinin hepsi de - maalesef! - doğru çıktı. Venedik arşivlerindeki raporları kitap haline getirildi ve Türkçe’ye de çevrilip yayınlandı.

3 şehzade: Ahmed, Korkud ve Selim hakkındaki tahlilleri can alıcıydı. Gritti’nin yazdıklarına göre, Amasya sancağındaki Şehzade Ahmed rahat bir hayat sürüyordu. Samimiydi, yumuşak huyluydu, ama devleti yönetecek derin bilgiye-deneyime sahip değildi. En büyük şehzade olduğundan tahta kendisinin geçeceğine inanıyordu. Çalışmaktan hoşlanmıyordu; kaygısız-sorumsuz bir hayat sürmek niyetindeydi.

Manisa’da ikamet eden Korkud kendini tamamen felsefeye vermişti. Çok dindardı; bu yüzden de babası tarafından tercih edileceği düşüncesindeydi. Kelâm bilimine ilişkin eserler kaleme alıyordu. Devlet işlerine karışmıyordu. Bütün zamanını kitaplar arasında geçiriyordu.

Venedik Cumhuriyeti Büyükelçisi Andrea Gritti’nin - Trabzon’da ikamet eden! - Şehzade Selim Efendi hakkındaki tespitleri ilginç, hattâ hayret vericiydi. Selim; orta boylu, ama sağlam yapılı ve atikti. Küçük ve kara yüzünde kocaman, pala bıyığı vardı. Kardeşleriyle kıyaslayınca daha kurnaz ve daha gaddardı. Acımasızlığı gözlerinden okunuyordu. Savaştan, muharebeden, mücadeleden zevk aldığı kolayca anlaşılabiliyordu. Çevresindeki insanlara karşı son derece cömertti. Saltanat yolunda en şanslı şehzâdeydi. Babasının tahtını doldurmaya en yetkin adaydı. Padişah’ın çevresine göre, Şehzade Selim Efendi imparatorluğu maharetle idare edebilirdi ve yeni topraklar fethedebilirdi. Ama gaddarlığından ve öfkesinden korkuluyordu. 2’nci Beyazıt’ın saltanatında 4 defa Sadrazamlık mevkiine getirilen Hersekzâde Ahmed Paşa’nın anlattıklarına bakılırsa, Selim gözünü budaktan sakınmaz ve dediğini yaptırır yapıdaydı. Başta Sadrazam olmak üzere bütün vezirleri korkutmuştu. 

Sultan Beyazıt son tahlilde, kendisine çok benzeyen, yumuşak huylu ve zorbalıktan uzak duran - hayattaki en büyük oğlu! - Şehzade Ahmed’in tahta geçmesini arzuluyordu. Venedik Cumhuriyeti’nin çıkarlarına en uygun aday da Şehzade Ahmed idi. Tahta geçerse, diğer kardeşleriyle savaşacak ve devlet zayıf düşebilecekti. 

Ama Selim tahta oturursa, Hıristiyan hükümdarlar için rahat ve barış dolu günler sona erebilecekti. Selim; 2’nci Mehmet’e benziyordu; dedesini örnek alıyordu.

Venedik Cumhuriyeti Büyükelçisi Andrea Gritti’nin tespitlerinin tamamı doğru çıktı. 

Gritti ömrünün son demlerini Venedik Cumhuriyeti’nin Devlet Başkanı olarak geçirdi ve her iki ülke ilişkilerinde olumlu gelişmelerin önünü açtı.

Ali Hikmet İnce yazdı.

28 April 2018 14:26
5,387 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Venedik’e ‘Kelle Vergisi’ Geldi

Venedik Belediyesi; kibar adı ‘Ayakbastı Parası’ olan ‘Kelle Vergisi’ getirdi. 2019 yılına kadar Venedik’e ziyarete gelen her turist 3 Euro ücret ödeyecek.

Tam Bağımsız Türkiye İçin CIA Desteği

Çevresinde ve kamuoyunda ‘solcu’ bilinen eski bir ihtilâlci asker, CIA’nın Türkiye Masası Şefi’nden destek istemiş, ama geri çevrilmiş.

Balina Dalgıç Yuttu

Rainer Schimpf adlı dalgıç /fotoğrafçı, açık denizde resim çekerken balina tarafından yutuldu.

Venedik’e ‘Kelle Vergisi’ Geldi

Venedik Belediyesi; kibar adı ‘Ayakbastı Parası’ olan ‘Kelle Vergisi’ getirdi. 2019 yılına kadar Venedik’e ziyarete gelen her turist 3 Euro ücret ödeyecek.

Eski Bakanlara Kelaynak Muamelesi

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde hükümet, eski başbakanların ve bakanların lüks hayat standartlarını güvence altına alan ve yeni maddi imtiyazlar tanıyan iki kararnameyi yürürlüğe soktu.

Barbie Olmaya Özenen Genç Kız

Gabriella Jirackova (19) adlı, Çek Cumhuriyeti vatandaşı genç kadın, Barbie bebeklere benze(yebil)mek için tam 28 estetik operasyon geçirdi.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Fas Sultanı Muley İsmail’in 1171 Çocuğu

Fas’ı 1672 ile 1727 yılları arasında 55 yıl yöneten, Sultan Muley İsmail’in sahip olduğu rekor sayıdaki çocuk sayısı Guinness Rekorlar Kitabı’na girdi.

Cenazesi Kokup Çürümeye Başlayan Padişah

Sultan 2. Mehmet’in cesedinin terkedildiği karanlık odadan kötü kokular yayılmaya başladı. Üzerinden elbiseleri çıkarılmayan, sıcaktan şişen ve çürümeye başlayan cesedin yanına girmek mümkün değildi.

Bereket Ve Refah Getiren Gübre Savaşı

Güney Hindistan’ın bir köyünde yaşayan erkekler; hastalıkları sonlandıracağına, zenginlik getireceğine inandıklarından aralarında ‘gübre savaşı’ yapıyor.

Faşist Diktatöre Mezarında da Rahat Yok

İspanya Yüksek Mahkemesi; Franco’nun anıt mezardan alınıp halka ait bir kabristana defnedilmesine karar verdi.

Venedik’e ‘Kelle Vergisi’ Geldi

Venedik Belediyesi; kibar adı ‘Ayakbastı Parası’ olan ‘Kelle Vergisi’ getirdi. 2019 yılına kadar Venedik’e ziyarete gelen her turist 3 Euro ücret ödeyecek.

Dünyanın Yaşayan En Yaşlı Kadını Türk Asıllı

Dünyanın yaşayan en yaşlı kadınının Çeçenistan özerk bölgesinde yaşayan, Türk asıllı, 128 yaşındaki Koku İstanbullu olduğu ortaya çıktı.

İsveç Köftesi Meğerse ‘Türk Köftesi’ymiş

Resmi Twitter hesabından tarihî bir açıklama yapan İsveç hükumet sözcüsü, ‘İsveç Köftesi’ adlı dünyaca ünlü yemeğin aslında Osmanlı mutfağına ait olduğunu açıkladı, tarihe not düştü.

Balina Dalgıç Yuttu

Rainer Schimpf adlı dalgıç /fotoğrafçı, açık denizde resim çekerken balina tarafından yutuldu.

Venedik’e ‘Kelle Vergisi’ Geldi

Venedik Belediyesi; kibar adı ‘Ayakbastı Parası’ olan ‘Kelle Vergisi’ getirdi. 2019 yılına kadar Venedik’e ziyarete gelen her turist 3 Euro ücret ödeyecek.

2. Abdülhamit Bursa’yı Başkent Yapacaktı

Sultan 2. Abdülhamit; Ruslar’ın İstanbul’a girip kendisini esir etmesinden korktu. Kutsal emanetler ve aile fertleriyle Bursa’ya geçmeyi düşündü. Ama bir haremağası fikrini değiştirmesine sebep oldu.

Eski Bakanlara Kelaynak Muamelesi

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde hükümet, eski başbakanların ve bakanların lüks hayat standartlarını güvence altına alan ve yeni maddi imtiyazlar tanıyan iki kararnameyi yürürlüğe soktu.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

Bir Sevda Masalı: Rahşan İle Bülent

Ecevit çifti, Bülent Bey’in sınıf arkadaşı, gazeteci/yazar Altemur Kılıç’ın kaleme aldığı piyesin sahneye konulma aşamasında tanıştı. Bülent Ecevit, Rahşan (Aral) Ecevit’i ilk görüşte beğendi ve sevdi.

Başbakanlığın Kasasından Çıkan Donun Gizemi

İhtilal sonrası Başbakanlık'taki resmi kasadan çıkan ve Yassı Ada Duruşmalarında delil diye kabul edilen kadın donunun 'düzmece delil' ve aslında erkek donu olduğu ileri sürülmüştü.

Menderes’in Bakanına Darbe Liderliği Önerisi

İddiaya göre Şemi Ergin; 27 Mayıs 1960’da yapılacak askerî darbenin ilk işaretleri ortaya çıktığından beri haberdardı.

İslâm Halifesinin Hristiyan Oğlu

12. Osmanlı hükümdarı, 91. İslâm halifesi 3. Murat’ın İskender Yahya adlı bir şehzadesi vardı. Şehzade öldürülmekten son anda kurtarıldı ve bir kilisede Hıristiyan şeriatine göre yetiştirildi.

Cenazesi Kokup Çürümeye Başlayan Padişah

Sultan 2. Mehmet’in cesedinin terkedildiği karanlık odadan kötü kokular yayılmaya başladı. Üzerinden elbiseleri çıkarılmayan, sıcaktan şişen ve çürümeye başlayan cesedin yanına girmek mümkün değildi.

Türbesi Kiliseye Çevrilen Padişah

1693’de yöreyi ele geçiren Avusturyalılar, türbeyi temellerine kadar yıktılar. Tepeye de Turpek adını verdiler. Türbenin yerine, Szüz Maria Kilisesi'ni inşa ettiler.

İngiliz İstihbaratı’nın Vahdettin Dosyası

İngiliz İstihbaratı; Sultan Vahdettin’i şehzadeliğinden itibaren izledi; kısa hükümdarlığı döneminde de takibini yoğunlaştırdı.

Cenazesi Kokan Padişah

7. Osmanlı padişahı 2. Mehmet, 3 Mayıs 1481’de Gebze’deki ordugahında vefat etti.

Nazım Hikmet, Fenerbahçe’nin Amigosuymuş

Ünlü şairimiz Nazım Hikmet; gençlik yıllarında futbolla ilgilendi; Kadıköy’de Fenerbahçe’nin maçlarını kaçırmadan izlemeye çalıştı.

Osmanlı’nın En Ünlü Hükümdarı

Kanunî, büyük, hatırı sayılır, sözü dinlenir bir devletin; kuvvetli ordusu, zengin ekonomisi, adil hukuk sistemi ve yönetimden memnun vatandaşı olması gerektiğini savunurdu.

Cenazesi Kokup Çürümeye Başlayan Padişah

Sultan 2. Mehmet’in cesedinin terkedildiği karanlık odadan kötü kokular yayılmaya başladı. Üzerinden elbiseleri çıkarılmayan, sıcaktan şişen ve çürümeye başlayan cesedin yanına girmek mümkün değildi.

Türbesi Kiliseye Çevrilen Padişah

1693’de yöreyi ele geçiren Avusturyalılar, türbeyi temellerine kadar yıktılar. Tepeye de Turpek adını verdiler. Türbenin yerine, Szüz Maria Kilisesi'ni inşa ettiler.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Portre Ressamı Enver Paşa

Paşa’nın güzel sanatlara özellikle de resme karşı hevesi ve kabiliyeti vardı.

Latife Hanım’ın Anılarını Okuyan Tek Adam

2006’da vefat eden Ord. Prof. Reşat Kaynar, Latife (Uşşaki) Hanım’ın 5 defter halindeki el yazması anılarını okuyan ve 2025 yılına kadar açıklanmamasını/yayınlanmamasını öneren kişiydi.

Nâzım Hikmet, Latife Hanım’a Aşıktı

Nâzım, Latife Hanım için Mavi Gözlü Dev, Minnacık Kadın ve Hanımelleri adlı çok bilinen şiiri yazdı. Şiirde konu edilen minicik küçük kadın Latife Uşşaki’den başkası değildi.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

Akif’in Mezarının Üzerinden Yol Geçecekti

Yetkililer ve vatandaşlar ilgilenmezse, anıt mezarın üzerinden bulvar geçecekti.

Türbanın İlham Perisi: Audrey Hepburn

Şule Yüksel Şenler; İslamcı genç kızların ve hanımların kullandığı türbanın tasarımcısıydı. Kendi anlatımına göre; Audrey Hepburn’ün ‘Charade’ adlı filmde taktığı başörtüsünden ilham almıştı.

Diğer Tarih Haberleri

Dünyanın İlk Havacı Kadın Mareşali

İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth’in kızı Prenses Anne (70) rütbe atlayıp ‘dünyanın ilk kadın mareşali’ oldu.

Tek Kişilik Hükümet

Dünyanın ilk tek kişilik hükümeti Büyük Okyanus’taki Cook Adaları’nda kuruldu.

CIA, Hanımları Güzelleştirecek

Habere göre CIA’in paravan şirketi, ünlü kozmetik firmasına başvurup ‘müşteriye özel’ uygulamanın inceliklerini öğrenmek istedi. Daha doğru bir ifade ile ‘bilimsel yardım’ talebinde bulundu.

Trump, Beşar Esed’i Öldürtmek İstemiş

ABD Başkanı, 2017’deki kimyasal silah saldırısından sonra Suriye Devlet Başkanı Beşar Esed için suikast emri vermek istediğini ilk kez dile getirdi.

Erotik Videolarda Şifreli Örgüt Mesajları

El Kaide adlı İslâmcı (!) örgütün kurucu lideri Usame bin Ladin’in, örgüt üyelerine verdiği talimatları ‘erotik videolar’da şifreli mesajlarla ilettiği ortaya çıktı.

Bira Yapımını Anlatan Sümer Tableti

Tablet üzerinde kazılı yazıda, mısır, arpa ve buğdayın yetiştirilmesi, toplanması, içki haline getirilmesi ve ambalajlanması gibi konularda bilgiler yer alıyor.

Rus Muhalif Lider Navalny Zehirlenmiş

Berlin’de Charite Hastanesi’nde tedavisi süren ve halen yoğun bakımda tutulan Navalny’in zehirlenmesi ile ilgili yeni bilgilere ulaşıldı.