Türkiye’den Yunanistan’a Uzanan Yardım Eli

İngiltere’nin Caird Purdic Tersaneleri’nde yapılan buharlı kuru yük gemisi Kurtuluş, Türkiye ile Yunanistan arasında dostluk köprülerinin kurulmasına vesile oldu.

Türkiye’den Yunanistan’a Uzanan Yardım Eli

İngiltere’nin Caird Purdic Tersaneleri’nde yapılan buharlı kuru yük gemisi Kurtuluş, Türkiye ile Yunanistan arasında dostluk köprülerinin kurulmasına vesile oldu. 

2. Dünya Savaşı’nın bitiminden sonra Yunanistan’ın Pire şehrinde bir caddeye Kurtuluş adı konuldu. İstanbul’da Şişli’nin Tatavla semtinde oturan Rum asıllı Türk vatandaşları, mahallelerine Kurtuluş adının verilmesini istedi. İstanbul Valiliği nezdinde çeşitli girişimlerde bulundular ve semtin adı Kurtuluş oldu.

- Alman Ordusu 20 Günde Yunanistan’ı İşgal Etti -

Alman orduları, 1941’de Balkanlar’da hızla ilerlemiş ve Yunanistan’ı 20 günde işgal etmişti. İlk işgal girişimini İtalyanlar başlatmıştı; ama Yunan askerleri kıt olanaklarıyla saldırıyı püskürtmeyi başarmıştı. İyi donanımlı ve aşırı disiplinli Alman orduları, 6 Nisan 1941’de saldırıya geçti. Sadece 20 gün içinde, Naziler,  yıldırım harekâtıyla bütün Yunanistan’ı - Girit de dahil! - işgal etti. 27 Nisan 1941’de operasyon tamamlandı. Naziler, Trakya’da Türkiye’nin sınır komşusuydu. Savaş, Türkiye’nin kapısını çalmak üzereydi. Türk Hükümeti, başta İstanbul, pek çok şehirde sıkıyönetim ilân etti; Trakya’daki askerî birlikler takviye etti: Ekipman, ağır silâhlar ve ek personel gönderdi. Hükümet kararırla ülkede temel ihtiyaç maddeleri karneye bağlandı. 

Millî Şef İsmet İnönü engin savaş tecrübesine sahip kurmay subaydı. Ne yapacağını, nasıl davranacağını bilirdi. 

Adolf Hitler, İnönü’ye bir mektup gönderdi. Alman kuvvetlerinin Türk sınırının 60 kilometre gerisine yerleşeceğini bildirdi. Türkiye’ye saldırması söz konusu değildi. Nitekim 18 Haziran 1941’de Türkiye-Almanya Saldırmazlık Antlaşması imzalandı.

Yunanistan işgalin ardından çok zor, sıkıntılı, kabus dolu, acı yüklü bir sürece girdi. Alman yetkililer, Avrupa ve Afrika’daki ordu birliklerini beslemek için ülkedeki bütün gıda ve tarım ürünleri stoklarına el koydu. Taşradan büyük şehirlere yiyecek taşınamıyordu. Tren yolları bombardımanlar sonucu tahrip edilmişti, kullanılmaz durumdaydı. 

- Alman İşgali Yunanistan’a Açlık Ve Kitlesel Ölüm Getirdi -

Alman işgali, Yunanistan’ı veba salgını gibi kuşattı; ülkeye açlık ve ölüm getirdi. En temel ihtiyaç malzemeleri bulunamıyordu. Binlerce insan açlıktan ölüyordu. Cesetler kamyonlara gelişi güzel yükleniyor ve toplu mezarlara gömülüyordu. Halk yenebilecek otları toplamaya, fareleri yakalamaya, kedi ve köpekleri kovalamaya başladı. Ağaç yaprakları/kabukları ekmeğin yerini aldı. Savaş sonunda, işgalin ilk iki ayında ülke çapında 70 bin kişinin açlıktan can verdiği açıklandı. 

2. Dünya Savaşı boyunca, Yunanistan’da BBC’nin rakamlarına göre 500 bin, Kızıl Haç’ın istatistiklerine göre 250 bin kişi açlıktan hayatını yitirmişti.

İngiltere denizlerde Nazilere karşı ağır/şiddetli bir ambargo uyguluyordu. Yunanistan’dan Afrika ve Avrupa’daki Alman ordularına temel ihtiyaç maddeleri göndermek önemli sorundu. Yük gemilerin pek çoğu çarptıkları mayınlar veya denizaltılar tarafından batırılıyordu.

Türkiye savaşta değildi; ama, halk ekonomik sıkıntıyı iliklerine kadar yaşıyordu. Ege’nin karşı yakasından, komşudan gelen haberler gittikçe kötüleşiyordu. Ama Türk Milleti sofrasındaki yemeği bölüşmeyi severdi; komşusuna kötü gününde yardım ederdi. Kamu oyunda ve geniş halk yığınları arasında etkin bir yardım kampanyası düzenlenemsi fikri ağırlık kazandı. Çok geçmeden, Türk hükümeti de açıklamada bulundu: Savaşın sonuna kadar Yunan halkına 50 bin ton gıda yardımı yapmayı/göndermeyi taahhüt etti.

- Türkiye, Kurtuluş Gemisi’yle Yunanistan’a Yardıma Başladı -

Kampanyanın resmi yürütücüsü Kızılay’dı. Gönderilecek yardım malzemelerinin içeriği, Gümrük, Ticaret ve Dışişleri Bakanlıklarının temsilcilerinin de katılacağı komisyon tarafından onaylanacaktı. Yardımda bulunmak isteyen kişi ve kuruluşlar, komisyona başvuracaktı. Onaylanan yardımlar, uluslar arası/Kızılhaç kurallarına göre kolilenecekti.

Ama devlet yardımı yerine ulaştıracak tonajda yük gemisine/gemilerine sahip değildi. Zamanın önemli firmalarından Taviloğulları ile anlaşma sağlandı; Kurtuluş gemisi kiralandı. Kurtuluş, 1883 yılında İngiltere’de denize indirilmişti. 1741 gros tonluktu; 76,5 metre uzunluğundaydı; genişliği 10,7 metreydi. Buhar türbinli motoru 900 beygir gücündeydi. Hem yük, hem de yolcu gemisiydi. Geminin Kaptanı Rıdvan Ür, 2. Kaptanı Nazım Bey, 3. Kaptanı Mehmet Ayhan, Çarkçıbaşısı da Saim Bey’di. Tecrübeli 30 personele sahipti.

Kurtuluş’un bordasına Kızılay amblem(ler)i işlenmişti. Her iki yanına, ikişer kez, büyük/iri harflerle Kurtuluş yazı(dırı)lmıştı. Amblem(ler) ve isim(ler), seyir halindeki gemiyi saldırılardan koruyacaktı.

Gemi, 13 Ekim 1941 günü, saat 15.00 sularında İstanbul’dan yola çıktı. Varış yeri Yunanistan’ın Pire şehriydi. Yardım kampanyasında toplanan tonlarca yiyecek, giyecek, ilaç ve gerekli malzeme dikkatle yüklenmişti. Rotası çok tehlikeliydi. Ege’de başıboş binlerce mayın ve gemi avlamaya hazır denizaltı vardı. Dışişleri Bakanlığı; Alman, İngiliz, İtalyan ve Yunan hükümetleri ile gerekli yazışmaları yazıp, Kurtuluş için onay almıştı. Umut gemisinin izleyeceği rota bütün taraflarca bilinir olmuştu. Kızılay tarafından oluşturulan ve başkanlığını Feridun Demokan’ın yaptığı bir heyet de gemideydi.

- LIFE Dergisi’nde Yayınlanan Resimler Yunanistan’ın Dramını Haykırıyordu -

Gemi, kazasız bir yolculuğun ardından, iki gün sonra Pire Limanı’na ulaşmayı başardı. Limandaki manzara görülmeye değerdi: İnsanlar sevinç içindeydi ve gözyaşlarını tutamıyordu. Yardım dağıtımını Kızılhaç üstlendi. İhtiyaç sahipleri için listeler hazırlanmıştı. Dağıtımda listelere sadık kalındı. Alman ve İtalyan askerler, Kızılhaç görevlilerine refakat etti. Kızılay heyetine ve Türk görevlilere son derece nazik davrandılar.

Kurtuluş’un mürettebatı şahit olduğu iç burkan acı manzara karşısında kendi kumanyalarını da Pire’deki muhtaç halka bağışladı.

Alman yetkililer, şehirde gezilmesine izin verdi; ama resim çekilmesi yasaktı. Türk yetkililer, katı denetime rağmen, Yunan halkının çektiği sefaleti ve açlığı, gizlice fotoğraflamayı başardı. Daha sonra, dünyaca ünlü LIFE dergisi, fotoğrafları yayınladı. ABD ve Kanada kamuoyu ayağa kalktı; bütün dünya, Yunanistan’ın yaşadığı büyük dramdan haberdar oldu.

- Kurtuluş Gemisi 6. Seferi Sırasında Battı -

Kurtuluş, Şubat 1942’ye kadar 4 başarılı sefer daha gerçekleştirdi. Pire Limanına yaklaşık 8 bin ton gıda maddesi ulaştırmayı başardı.

Gözbebeğimiz Kurtuluş gemisi nazara geldi. 21 Şubat 1942’de çıktığı 6. seferinde hedefine ulaşamadı. Marmara Denizi’nde tipi fırtınasına yakalandı; Domuz Burnu denilen mıntıkada kayalıklara bindirdi. Tonlarca gıda, ihtiyaç maddesi ve ilaç azgın dalgaların etkisiyle sulara gömüldü; gemi de kurtarılamadı. Mürettebattan can kaybı olmadı.

Kurtuluş’un kötü kaderi, Kızılay yetkililerini korkutmadı. Yardım faaliyeti Dumlupınar, Aksu, Güneysu, Tunç ve Konya gibi yük gemileriyle sürdürüldü.

Daha sonra açıklanan rakamlara göre, 1941/42 arasında 28.861.080 Türk Lirası tutarında kurutulmuş sebze ve meyve ile 4154 sandık yumurta gönderilmişti. Yunanistan Kızılhaç’ına 864.294 ABD Doları bağışlanmıştı. Genel yardımların dışında, 1500 ton ek gıda yardımı yapılmıştı. 5 ton sabun ve yalnızca çocuklara dağıtılmak üzere 2 ton şekerleme ulaştırılmıştı.

Türk Kızılay’ın resmi kayıtlarına göre, - o günün rakamlarıyla… - Yunanistan’a yapılan insani yardımların toplamı 75 milyon Türk Lirasıydı. Yunanistan Kızılhaç’ın resmi kayıtlarına göreyse, Kızılay’ın katkılarıyla 700/800 bin dolayında savaş mağduruna sıcak yemek çıkarılabilmişti/sunulabilmişti.

Türk halkı kendi karnını güçlükle doyurabilirken, komşusunun aç kalmasına göz yummamıştı.

Ali Hikmet İnce derledi ve yazdı.

30 July 2018 00:36
1,744 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Elektrikle Çalışan İlk Yolcu Gemisi

Dünyanın ilk elektrikle çalışan yolcu gemisi seferlerine başladı. Norveç’te Kleven Yards’ta üretilen gemi 500 yolcu kapasiteli.

CIA; Ağrı Dağı’nda Nuh’un Gemisi’ni Aramış

Nuh’un Gemisi Ağrı Dağı’ndaydı. Önemli tespit 1949 yılına aitti. Bir casus uçağının Sovyetler Birliği üzerinde yaptığı keşif uçuşu sırasında kayıtlara geçmişti.

İki İngiliz Ahçıya Teslim Edilen Kudüs

İslâm dininin ilk kıblesi Kudüs, hiç de şanına uygun şekilde savunulmadı. Hatta hiç savunulmadı.

Yolcu Gemisi KGB Merkezi

SSCB gizli servisi KGB, İkinci Dünya Savaşı’nda her türlü istihbarat ve casusluk faaliyetlerini İstanbul Boğazı’nda demirli Svanetiye adlı yolcu gemisinden yürütmüş.

CIA, Hanımları Güzelleştirecek

Habere göre CIA’in paravan şirketi, ünlü kozmetik firmasına başvurup ‘müşteriye özel’ uygulamanın inceliklerini öğrenmek istedi. Daha doğru bir ifade ile ‘bilimsel yardım’ talebinde bulundu.

Üniversite Uyuşturucu İmalatı

Ukrayna’nın Lviv kentinde bir üniversiteye baskın düzenleyen polis güçleri şaşırtan manzarayla karşılaştı.

İnsana Benzeyen Elma Üretildi

Japon meyve üreticilerinin yıllar süren AR-GE çalışmaları beklenilen sonucu verdi.

Damızlık Kaplumbağa Emekli Edildi

Türünü tarihe karışmaktan kurtaran Diago (100) adlı erkek damızlık kaplumbağa 60 yıllık yoğun mesai son(uç)unda emekliliği hak etti.

Deri ve Deri Ürünlerinin Üretimi Yasaklandı

ABD’nin California eyaletinde her türlü deri ve kürk satışı yasaklandı.

Niğde’de Saklanan Kutsal Emanetler

Hükûmet ve Türk Genel Kurmayı,İstanbul'un bombalanabileceğini de ihtimal dahiline almıştı. Böyle bir durumda, saraylar, tarihî eserler ve müzeler büyük zarar görebilirdi.

₺ En Güvenilir Para Birimi Seçildi

Yunan esnaf ve sanayicisi, Türk lirasını en güvenilir para birimi seçti; euro yerine TL kabul etmeye başladı.

263 Bin Liralık Yengeç

Ünlü bir restoran sahibi, ilk ürün kar yengeci 5 milyon yen - 263 bin Türk lirası! - ödedi.

Keşfettiği Pirelere Kızlarının Adlarını Verdi

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Öğretim Görevlisi Adem Keskin; yeni keşfettiği 2 pire türüne kızlarının isimlerini verdi.

Balina Dalgıç Yuttu

Rainer Schimpf adlı dalgıç /fotoğrafçı, açık denizde resim çekerken balina tarafından yutuldu.

Pireler Karakol Bastı

Paris’in merkezindeki bir polis karakolu pireler tarafından basıldı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Donsuz Geceler Sayın Seyirciler

Ankara’dan yayın yapan tek kanallı TRT televizyonu siyasilerin gözbebeğiydi. Her akşam haberlerde yer almak isterlerdi. İktidar partisi kendini TRT’nin sahibi sanırdı.

Kedisever Feridun Çölgeçen

Yeşilçam Sokağı’nın Amerika görmüş, Hollywood’un havasını solumuş ve filmlerde rol almış oyuncularından birisi Feridun Çölgeçen’di.

Diğer Tarih Haberleri

Churchill’in Ayakkabısına Ve Bardağına 58 Bin Sterlin

İngiltere’nin eski Başbakanı Winston Churchill’in evinde giydiği kadife ayakkabıları 40 bin sterline, su bardağı da 18 bin sterline satıldı.

Hitler'in Klozet Kapağına 18 Bin Dolar

Adolf Hitler’in Bavyera Alpleri’ndeki özel sığınağında kullandığı klozetin kapağı 18.750 dolara satıldı.

Altın Dilli Mumya

Taposiris Magna Antik Kenti’neki arkeolojik çalışmalarda, 2 bin yıllık altın dilli mumya ortaya çıkarıldı.

‘Kaset’ Babasını Yitirdi

Portatif kaseti üretip/geliştirip müziği kolay erişilebilir hale getiren Hollandalı mühendis Lou Ottens 94 yaşında hayatını yitirdi.

Kaybolan Cüzdan 54 Yıl Sonra Bulundu

Paul Grishan (91) adlı emekli askeri meteorolog, 53 yıl önce kaybettiği cüzdanına kavuştu. Sevincini, ‘Sadece havaya uçtum. Gerisini hatırlamıyorum,’ diye belirtti.

Tabutunun Tahtasından Baston Yapılan Cadı

Lilias Adie, İskoçya’da ‘büyücülük yaptığı’, ‘cadı’ olduğu iddiasıyla yargılandı. 30 gün uyutulmadı, aç bırakıldı, ağır işkence altında tutuldu. İntihar etmek zorunda bırakıldı. Ölümünden 315 yıl sonra yapılan hata kabul edildi ve özür dilendi.

Uzaya Çıkan İlk Türk Kökenli Kozmonot

Uzaya çıkan ilk Türk kökenli subay, Sovyet vatandaşı Andriyan Grigoryeviç Nikolayev’di. Nikolayev, 1962’de fezaya ilk adımını attı.