Peyami Safa’nın 2. Abdülhamit Düşmanlığı

Türk sağının önemli kalemi/teorisyeni Peyami Safa, Osmanlı Sultanı 2. Abdülhamid’i hiç sevmezdi; her fırsatta ‘eli kanlı katil’ değerlendirmesi yapardı.

Peyami Safa’nın 2. Abdülhamit Düşmanlığı

Türk sağının önemli kalemi/teorisyeni Peyami Safa, Osmanlı Sultanı 2. Abdülhamid’i hiç sevmezdi; her fırsatta ‘eli kanlı katil’ değerlendirmesi yapardı. Babası, kendisi gibi yazar ve döneminin tanınmış şairi - Muallim Naci’nin deyimi ile ‘şair-i maderzad’ (doğuştan şair)! - İsmail Safa’nın ölümünden sorumlu tutardı.

2. Abdülhamid; İsmail Safa’yı Sivas’a sürmüştü. Safa, verem hastasıydı. Sivas’ın havası temizdi ve ünlü şair, devlet memuru maaşı da alıyordu. Yani para sıkıntısı çekmiyordu. Ama iyi ve yeterli beslenmeme, düzenli ilaç kullanmama ve hastalığının ileri safhada olması, vb. gibi sebepler ölümünü hazırlamıştı. Yakın dostlarının beyanına göre, İstanbul’da da kalsa ölümü mukadderdi.

İngilizler, 4 yıl süren Boer Savaşı’nı 1902’de kazanmış ve Afrika kıtasının güney ucunda çok kıymetli altın ve elmas madenlerini el koymuş/ele geçirmişti. İsmail Safa; gazeteci/şair kimliğiyle İstanbul’daki İngiliz Büyükelçiliği’ne gitmiş; kazandıkları savaşı kutlamıştı. Padişah, İsmail Safa’nın ziyaretini - hafiyeleri vasıtasıyla! - öğrenmiş; hiç hoş kalmamıştı. 2. Abdülhamid, ülke aydınlarının yabancı elçilikler ve devlet adamlarıyla görüşmesini/temas etmesini hoş karşılamazdı. İngiltere, sömürgelerine yenilerini eklemişti; Boerler’le savaşırken sayıca ve mühimmatça çok üstün birliklerini kullanmıştı. Emperyalist bir devletin kazandığı zafer ne kadar büyük olursa olsun tebrik edilemezdi. Sultan’ın nazarında İngiltere, Türk ve Müslüman düşmanı bir ülkeydi.  

İsmail Safa, Sivas’ta son nefesini verdiğinde, Peyami Safa 2 yaşındaydı. Ona göre, babasızlığının tek suçlusu/sorumlusu 2. Abdülhamid idi. Öksüz, hastalıklı, sevgiye hasret bir çocukluk yaşamışsa, Sultan 2. Abdülhamid yüzündendi.

Peyami Safa’nın hıncı hiç tükenmedi. Abdülhamid’in çocuklarına da aynı gözle baktı. Hatta kendilerine yardım edilmesine dahi şiddetle karşı çıktı/durdu. 

1956’da, haftalık Hayat dergisi, Abdülhamid’in kızı Ayşe Sultan’ın hatıralarını yayınlamaya başladı. Hanım Sultan’ın anıları dergide 2 tam sayfa yer alıyordu ve çok ilgi uyandırıyordu. Derginin satışı neredeyse katlanmıştı. Ayşe Sultan telif ücreti alıyordu. Annesine ve kendisine, ‘örtülü ödenek’ten bağlanan 150 liradan maaştan başkaca geliri yoktu.

Peyami Safa; Ayşe Sultan’ın anılarından ve topladığı yoğun ilgiden rahatsız olmuştu. Milliyet’teki köşesinde üst üste iki yazı kaleme aldı. İlk yazısında, Ayşe Hanım! diye sesleniyordu. Safa’ya göre, muhterem pederi, 2 Abdülhamid bir katildi. Hem de birkaç defa katildi. Mithat Paşa’yı Taif zindanlarında boğdurmuştu. Babası İsmail Safa’yı öldürtmüştü. Kendisi de iki yaşında yetim kalmıştı. Başına gelen/yaşadığı bütün felaketlerin sorumlusu Sultan 2. Abdülhamid idi. 

Safa’nın yazdıkları etkisini göstermekte gecikmedi. Hayat, dizinin yayınını durdurdu. Dizinin sonraki bölümleri özetlendi ve yayın bitmiş gibi gösterildi. Dergi yöneticileri gelebilecek tepkilerden ürkmüş/çekinmiş olabilirdi.

Türk sağının başka bir kalemi, Türkçülük ideolojisinin önemli ismi Nihal Atsız da konuya dahil oldu. Adsız, Safa’yı haksız buluyordu; suçlamaları yersiz ve anlamsızdı. Sultan 2. Abdülhamid çok namuslu, dini bütün adamdı; asla kan dök(tür)memişti. Mithat Paşa’yı öldürttüğü iddiası küllen yalandı. 2. Abdülhamid, Mithat Paşa’nın Sultan Aziz’i katlettirdiğine inanıyordu. Dindar bir hükümdar olarak, bütün hayatı boyunca kan görmekten çekinmişti. Bu yüzden de, Mithat Paşa ve arkadaşlarının idam cezalarını müebbete çevirmişti. 

Yine Adsız’ın yazdığına göre, Sultan 2. Abdülhamid, sürgüne gönderdiklerine maaş bağlardı. Sivas, Anadolu’nun en temiz havalı şehirlerindendi. Ahalisi dinç ve gürbüz yapılıydı. İsmail Safa’nın veremden ölmesinden Abdülhamid nasıl sorumlu tutulabilirdi? İstanbul’da kalsa aynı hastalıktan ölmeyecek miydi?

Ayşe Sultan’ın anıları yıllar sonra Babam Abdülhamid adı ile kitap halinde neşredildi. Çok iyi bir traj rakamı da yakaladı.

Ali Hikmet İnce yazdı.

15 September 2018 12:17
3,570 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Avrupa Güzel Göz Kraliçesi

Yarışmaya katılanlar uzun etek giyiyordu; günümüzdeki gibi mayo zorunlu değildi.

Elbise Parasıyla Sevgiliye Çiçek

Peyami Sefa, içki meclislerini severdi; az içerdi, ama alkolden ziyade masadaki sohbetinin kıvamı ve içeriğiyle çok daha ilgiliydi.

Peyami Safa'nın Gizli Aşkı

Ünlü romancı Peyami Safa, kendisinden özel edebiyat dersleri alan - sonradan meşhur hikâyeci - Sevim Burak’a deli gibi aşıkmış

Cüneyt Arkın: Bozkırda Yetişen Aktör

Sean Connery’den sonraki ‘ikinci James Bond’ bir Türk aktör olabilirdi.

Medine Kahramanı Fahrettin Paşa

Tarihimize ‘Medine Kahramanı’ diye yazılan, (Ömer) Fahrettin Türkkan Paşa, askerliğin yanında çok usta fotoğraf sanatçısıydı.

Alman Konsolosluğu’nda Uyuyan Osmanlılar

Eski Almanya Büyükelçiliği - şimdi Alman Başkonsolosluğu! - binası Müslüman mezarlığı - Ayaspaşa Mezarlığı’nın bir bölümü! - üzerine inşa edildi.

‘Serhafiye’nin Kapatması

Hafiyebaşı Fehim Paşa, sıradan bir muhbir reisi değildi. Sultan 2. Abdülhamid’in süt kardeşi Esvapçıbaşı İsmet Bey’in oğluydu.

En Lezzetli Ama En Pahalı Çikolata

Çikolataların kilogramı 12 bin ABD dolarından alıcı buluyor.

Portre Ressamı Enver Paşa

Paşa’nın güzel sanatlara özellikle de resme karşı hevesi ve kabiliyeti vardı.

Nâzım Hikmet, Latife Hanım’a Aşıktı

Nâzım, Latife Hanım için Mavi Gözlü Dev, Minnacık Kadın ve Hanımelleri adlı çok bilinen şiiri yazdı. Şiirde konu edilen minicik küçük kadın Latife Uşşaki’den başkası değildi.

Sosyalist Muganniye

Kimsesizler yurdunda kaldığında, gün gelecek genç Türkiye’nin ön önemli kadın sesi olacağını bilmiyordu.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

Fas Sultanı Muley İsmail’in 1171 Çocuğu

Fas’ı 1672 ile 1727 yılları arasında 55 yıl yöneten, Sultan Muley İsmail’in sahip olduğu rekor sayıdaki çocuk sayısı Guinness Rekorlar Kitabı’na girdi.

‘Örtülü Ödenek’ten Maaşa Bağlanan Başbakan

Menderes’ten önce aynı görevdeki Şemsettin Günaltay’a aylık 3.000 TL ödeme yapılırdı.

Donsuz Geceler Sayın Seyirciler

Ankara’dan yayın yapan tek kanallı TRT televizyonu siyasilerin gözbebeğiydi. Her akşam haberlerde yer almak isterlerdi. İktidar partisi kendini TRT’nin sahibi sanırdı.

Beşar Esad’ın Damat Adayı Kayıplara Karıştı

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’ın (51) biricik kızı Zeynüşşam’a (16) aşkını açıklayan ve ‘Senden asla vazgeçmeyeceğim,’ diye sevgi ve inat dolu mesajlar gönderen asker kayıplara karıştı.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

2. Abdülhamit’i Reddeden Cariye

İki dudağının ağzından çıkanın kanun kabul edildiği hükümdar, kalbini açtığı, aşkına karşılık istediği Gürcü asıllı dünya güzeli cariye tarafından reddedildi.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Menderes’in Bakanına Darbe Liderliği Önerisi

İddiaya göre Şemi Ergin; 27 Mayıs 1960’da yapılacak askerî darbenin ilk işaretleri ortaya çıktığından beri haberdardı.

Portre Ressamı Enver Paşa

Paşa’nın güzel sanatlara özellikle de resme karşı hevesi ve kabiliyeti vardı.

Latife Hanım’ın Anılarını Okuyan Tek Adam

2006’da vefat eden Ord. Prof. Reşat Kaynar, Latife (Uşşaki) Hanım’ın 5 defter halindeki el yazması anılarını okuyan ve 2025 yılına kadar açıklanmamasını/yayınlanmamasını öneren kişiydi.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

Attila İlhan’ın Ünlü Edebiyat Hocası

Ailesi, Attila’nın İzmir’de değil de İstanbul’da, amcasının gözetiminde tahsiline devam etmesini kararlaştırdı. Boğaziçi Lisesi’ne kaydı yaptırıldı.

Polis, Adsız'ın Evinde Hitler'i Aradı

Fakat maalesef Hitler, tehlikeyi daha evvelden sezinleyerek dama çıkmış, dehşetli bir sıçramayla yandaki komşu Sıdıka Hanım’ın evine ulaşmış ve göz göre göre gaiplere karışmayı başarmıştı.

Şükûfe Nihal: Nâzım’ın Aşkını Reddeden Şaire

Şükûfe Nihal Hanım; hem ülkenin ilk kadın üniversite mezunuydu, hem saraylıydı, hem de edebiyatın pek çok dalında eser sahibiydi.

Cüneyt Arkın: Bozkırda Yetişen Aktör

Sean Connery’den sonraki ‘ikinci James Bond’ bir Türk aktör olabilirdi.

Medine Kahramanı Fahrettin Paşa

Tarihimize ‘Medine Kahramanı’ diye yazılan, (Ömer) Fahrettin Türkkan Paşa, askerliğin yanında çok usta fotoğraf sanatçısıydı.

Alman Konsolosluğu’nda Uyuyan Osmanlılar

Eski Almanya Büyükelçiliği - şimdi Alman Başkonsolosluğu! - binası Müslüman mezarlığı - Ayaspaşa Mezarlığı’nın bir bölümü! - üzerine inşa edildi.

‘Serhafiye’nin Kapatması

Hafiyebaşı Fehim Paşa, sıradan bir muhbir reisi değildi. Sultan 2. Abdülhamid’in süt kardeşi Esvapçıbaşı İsmet Bey’in oğluydu.

Diğer Tarih Haberleri

52 Yıl Sonra Yakalanan Hırsız Veznedar

Theodore John Conrad (71) adlı ABD vatandaşının gazete manşetlerine geçen büyük sırrı ölümünden sonra ortaya çıktı.

Futbol Takımıyla Stüdyoya Giren Assolist

Fecri Ebcioğlu, iflah olmaz Fenerbahçe taraftarıydı. Takımının muvaffakiyetini ölümsüzleştirmek istedi. FB’yi öven, göklere çıkaran marşın sözlerini yazdı.

Şampiyon Muhammet Ali’nin Çizdiği Resimler

Dünya Ağır Sıklet Boks Şampiyonlarından Muhammet Ali’nin çizdiği resimler 1 milyon dolara satıldı.

Araştırma Şirketlerini Fonlayan Başbakan

Avusturya Başbakanı, muhafazakâr Avusturya Halkın Partisi - ÖVP! - Genel Başkanı Sebastian Kurz (34), istifa etmek zorunda kaldı.

FBI’nin Terörist Listesi’nden İçişleri Bakanlığı’na

Afganistan’da kontrolu sağlayan Taliban’ın ilk hükümeti açıklandı.

70 Yıl Sonra Gelen Özür

Virginia Eyalet Valisi Ralph Northam, 70 yıl önce beyaz bir kadına tecavüz ettikleri gerekçesiyle yargılanan 7 zenci sanığın suçsuz olduğunu açıkladı, ailelerinden tarih önünde özür diledi.

Usame Bin Ladin, Biden’a Suikastı Engellemiş

İngiliz Daily Mail gazetesinde yayınlanan haber uluslar arası politik arenaya bomba gibi düştü.