Papaz’ı Korkutan Dosya

‘The Friends, The British Secret Intelligence Service’nin Makarios ile ilgili dosyaları, 1950’den bu yana dinî ve politik olarak önderlik ettiği halkına anlatılamayacak ölçüde rezilliklerle doluydu.

Papaz’ı Korkutan Dosya

‘Bu anlaşmayı imzalamam!’

‘Kıbrıs Rum Toplumu’nun Başkanı’ statüsüyle toplantıda bulunan Makarios, ‘restini çekti’ ve görüşmelerde bir kere daha ‘tıkanma’ oldu. Türkiye Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu, Makarios’u ‘temsilci’ statüsüyle tanımak istememişti, ama İngiliz ve Yunan meslekdaşları, Kıbrıs’ta ‘nihai’ bir çözüm için şartın kabulünü rica etmişlerdi.

Zürih’teki konferansta, Londra’da imzalanacak anlaşmanın sınırları belirlenmişti. İş, imza atılmasına gelmişti. Kurulacak devletin adından, toplumların temsiline, cumhurbaşkanı ve yardımcısının seçimi ve yetkilerine kadar her şey hazırdı. Ama Papaz’a bir şeyler olmuştu, fikir değiştirmişti. Herhalde daha fazla ‘ödün’ koparma planlarını yeniden mi gözden geçirmişti? Yoksa, Yunanistan’dan yeni bir talimat mı almıştı?

‘Bu anlaşmayı imzalamam!’ dedi ve salonu terk etti. Türkiye, İngiltere, Yunanistan Dışişleri Bakanları’nın da hazır bulunduğu ve ‘garantör’ sıfatıyla imza atacakları anlaşma da ‘ölü’ mü doğacaktı?

Kimdi bu Makarios? Üç büyük devletin yetkilileri elleri bağlı mı oturacaklardı?

BİR YOKSUL ÇOBANIN OĞLU

Makarios, 1913’de Baf’a bağlı Panayia köyünde, yoksul bir çobanın oğlu olarak doğdu. İlk gençlik yıllarını, İngiliz yönetimine karşı muhalefet hareketi içinde geçirdi. Kıbrıs, 1924’de Lozan Antlaşması’yla İngiliz yönetimine ‘resmen’ terkedilince, adada çoğunluğu ellerinde tutan Rumlar ‘bağımsızlık’ isteği ile harekete geçtiler. Osmanlı yönetimi, 1878’de Rusya’ya karşı destek sağlamak için adayı İngiltere’ye bırakmıştı. Rumlar, İngiltere Kraliyet Kolonisi’nden ayrılıp, bağımsız kalmak; ardından da Yunanistan’la birleşmek (Enosis) istiyorlardı.

1931’de Lefkoşa’daki İngiliz Hükümet binası, Enosis taraftarlarınca yakıldı. Adanın yüzlerce yıllık tarihini yansıtan belgelerin çoğu yangından kurtarılamadı. Muhalefetin yükselmesi, sert tedbirleri getirdi. Muhalifler, Kıbrıs Yasama Konseyi’nde etkiliydiler. İngiliz yönetimi, Konsey’i dağıtarak muhalefetin ‘sesini boğmaya’ çalıştı.

İkinci Büyük Savaş’ta yönetimin politikası değişti: Rumlardan Kıbrıs Gönüllü Alayı kurarak, Kraliçe’ye destek sağlamaya çalışıldı. İngiliz yönetimi taraftarı Rumlar, savaşta canlarını yitirirken; bağımsızlık isteyen komünist AKEL (Emekçi Halkın Reform Partisi) güçlendi. 1943’deki belediye seçimlerinde, 1946’daki anayasa değişikliklerinde AKEL ve muhafetin diğer kanatları güçlenerek çıktılar.

Yoksul çobanın oğlu Makarios, 1943’de Atina Üniversitesi’ni bitiriyor; 1948’de Kition (Limasol ve Larnaka) Piskoposluğu’na atanmasıyla ABD Boston Üniversitesi İlahiyat Okulu’ndaki tahsilini yarım bırakıp adaya dönüyordu. 1950’de Kıbrıs Ortodoks Kilisesi’nce yapılan bir halk oylamasıyla ‘Başpiskoposluk’a seçiliyordu. Başpiskoposluk, Kıbrıs Rum Toplumu Başkanlığı stutüsüne de sahipti. Makarios, Rumlar’ın hem dinî, hem de siyasî lideriydi.

KABARIK BİR ‘DOSYA’!

‘Yeni lider’ karizma sahibiydi; çok etkili bir dili ve bazı ‘muzır alışkanlıklar’ı vardı!İngiliz yönetimi, muhalefet yöneticilerini ve sivri militanları izliyor; delil topluyordu. ‘The Friends’ boş durmuyordu. Makarios’un Atina ve Boston’da çekilmiş bazı ‘muzır’ fotoğraflarının varlığı, adadaki ‘The Friends’in temsilcisinin bilgisi dahilindeydi. Ama, henüz buradaki izlemelerde böylesi bir ‘veri(ler)’e erişilememişti.

SELF-DETERMİNASYON İSTEĞİ

Başpiskopos Makarios, 1952’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda Kıbrıs üzerine konuşabiliyor; ABD yetkililerinden ‘bağımsızlık’ için yardım istiyordu. Enosis için ilk adım: ‘Bağımsızlık’tı! Self-determinasyon hakkı tanınmalıydı!

Makarios, adadaki İngiliz yönetimine de sert çıkışlar yapıyor; Rumlar üzerindeki otoritesini ‘tahrik’lerle gösteriyordu.

Bu arada, The Friends’in yetkilileri boş durmuyordu. Dosyaya malzeme gelmeye başlamıştı. Telefon ahizesinden kaydedilen ‘çok muzır’ ilişkileri açıklayan konuşmalar, fotoğraflarla da destekleniyordu. Fotoğraflardaki ikinci ‘kahraman’ çoğunlukla George Grivas’tı! Küçük çocuklar da objektife yakalanıyorlardı!

1 Nisan 1955’de Albay Grivas’ın kurduğu EOKA, şiddet eylemlerine başladı. Grivas, Yunan Ordusu’nda görevli bir subaydı. EOKA (Kıbrıs Ulusal Kurtuluş Ordusu)’nın arkasında Makarios da vardı. Papaz, terörle hem huzursuzluk yaratıyor, hem de İngiliz yönetimine rahatsızlık veriyordu. ‘Perdenin açılması’yla sırıtan çirkin yüz, ilk sürgünü de bu sırada tanıdı. Sürgün yeri: Hint Okyanusu’ndaki Seycheless Adaları’ydı. Sürgün, şiddet olaylarının dozunu artırdı. Hedefte İngilizler kadar Türkler de vardı. EOKA’ya karşı, Türkler de organize oluyorlardı. Türk toplumunun lideri Dr. Fazıl Küçük’tü.

Süveyş bunalımının patlaması, Makarios’un işine yaradı. İngiltere, Kıbrıs çıbanını kaşımaktan vazgeçti, üzerine ‘anti-septik’ döktü. Papaz serbest bırakıldı; karşılığında ‘Kıbrıs’a dönmeme sözü’ alındı. O da Atina’ya yerleşti; oradan ‘çıbanı sulandırmayı’ sürdürdü.

Türkiye, taksim planını savunuyordu. Türk toplumu kendi yönetimini kurabilmeli ve rahatça yaşayabilmeliydi.

İşte tam bu sırada NATO araya girdi; Kıbrıs’ta bir cumhuriyet kurulması fikri benimsendi. Türkiye ve Yunanistan’ın Zürih’te iki temasları meyvasını verdi. Londra’da bütün tarafların katılacağı bir konferansın ardından imzalanacak bir anlaşmayla problem çözülecek, iki toplum esasına dayanan Kıbrıs Cumhuriyeti kurulabilecekti. İngiltere’ye de Dikelya ve Akrotiri’de üsler kurması ve ‘bağımsızca’ yönetmesi hakkı da verilecekti.

LONDRA’DA BİR OTEL ODASI

Londra Konferansı’nda Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu, Yunanistan’ı Dışişleri Bakanı Evangelos Averof tamsil ediyordu. Kıbrıs Rum toplumunun temsilcisi Makarios, Türk toplumunun temsilcisi de Dr. Fazıl Küçük’tü.

Anlaşmayı imzalamak için herkes hazırdı. Ama, Makarios son anda ‘yan çiziyor’du!

‘Bu anlaşmayı imzalamam!’ diyor ve salonu terkediyordu.

İddiasına göre, Türklere fazla hak tanınmıştı. Yunanistan’a verilen neyse de, Türkiye’ye ‘garantör’ stütüsü tanınmamalıydı!

Taraflardan birisi de İngiltere’ydi. Şüphesiz, beklenmedik gelişme en çok İngiliz Dışişleri Bakanı Selwyn Llody’un canını sıktı.

Taraflar da salondan ayrılmadan, Makarios’un Claridges’deki dairesine çekildiği haberi geldi.

SONRASINI RUPERT ALLASON ANLATIYOR

İngiltere’nin ünlü casusluk uzmanı Rupert Allason, Makarios’un Londra’daki o günleri araştırdı ve çok ilginç bilgiler ele geçirdi:

‘Amerikan eğitimli Michael Meuscos adlı Rumların dini lideri Makarios, 1958’de Türk ve Yunan dışişleri Bakanlarının katıldığı toplantıda son anda, beklenmedik şekilde, ‘Hayır!’ dedi. Siyah cüppesi içindeki sakallı lider, o gece, Claridges’deki dairesine yalnız başına döndüğünde herhalde bir süre Tanrı’ya dua etti. Akdeniz’de kanla yıkanan adayla ilgili Türk ve Yunan hükümetlerinin eriştiği çözüme ‘Evet!’ deyip onaylamak veya torpillemek elindeydi… Ancak, üzerinde çok büyük bir baskı vardı. Bunun adı: ‘The Friends, The British Secret Intelligence Service’di. Makarios ile ilgili dosyaları, 1950’den bu yana dinî ve politik olarak önderlik ettiği halkına anlatılamayacak ölçüde rezilliklerle doluydu. Özel yaşamında Makarios ‘-----------‘di! Yalnız eldeki bilgi ve belgeler, halkın gözü önünde Makarios’u yıkmaya yeterdi. Kanlı Kıbrıs sorununa acil yol bulmak için gerekirse bunu kullanmaktan çekinmeyecekti. İngiliz Gizli Haberalma Örgütü’nün Makarios’un özel telefonlarına yerleştirdiği dinleme cihazlarıyla elde edilen fotoğraflarla operasyon tamamlanmıştı…’

‘Ben, bu anlaşmayı imzalamam!’ diyen Makarios, ertesi günü salona güleryüzle girdi. Tarafların temsilcilerinin ellerini tek tek sıktı. Ve anlaşmayı imzaladı. O imza atarken, Türk ve Yunan yetkililer hayret dolu bakışlarla seyrediyorlardı.

Papaz, dosyadan korkmuştu!

Ali Hikmet İnce yazdı.

17 February 2018 12:52
1,744 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Atatürk’ün Musul Vasiyeti Gerçek Çıktı

CHP’nin eski Genel Başkanı, eski Başbakan, rahmetli Bülent Ecevit, Musul’un tıpkı Kıbrıs gibi millî bir dava olduğunu, şartlar oluşunca Türkiye sınırları içine alınması gerektiğini vurguluyor.

20 Bin Lira Maaşla Makam Şoförlüğü

KKTC’de en gözde meslek makam şoförlüğü. Yüzlerce kişi, devlet dairelerinde makam şoförü olmak istiyor.

Kaddafi’nin Uçağındaki Deniz Baykal

Kaddafi, hayatı boyunca Türk Milleti’ne olan sevgi ve saygısını hep tekrarladı. Türkiye’nin en sıkışık döneminde yaptığı stratejik yardım hiç unutulmadı.

Bir Gece Ansızın Gelebilirim

Ünlü aşk şairi Ümit Yaşar Oğuzcan’ın güftesini yazdığı rast şarkı - bestekârı Rüştü Şardağ! - yine Türkiye’nin gündemine geldi.

Botokslu Biden

Trump’a göre Biden, yüzünü gerdirdi, botoks yaptırdı ve bir takım estetik operasyon geçirdi.

Online Derste Erotik Film İzleyen Öğretmen

Florida’da yaşayan Michael B. (53) adlı sosyal bilgiler öğretmeni, online ders anında cinsel içerikli film izledi.

Boynuzlu Horoz

İzmirli gazeteci Vedat Aksu’nun yetiştirdiği boynuzlu horoz görenleri hayrete düşürüyor.

Kirk Douglas: Hayatı Film Yapılacak Aktör

Hollywood’un ‘star sineması’ döneminin son temel direklerindendi. Kendi teri/çabası ile sıfırdan zirveye tırmandı. Ölümsüz pek çok eser de bıraktı. Ailesi de aynı mesleği sürdürdü.

CIA Belgeleri’ne Göre Kıbrıs Barış Harekâtı

CIA Direktörü William Colby, ‘Türkiye’nin bazı askerî güçlerini Kıbrıs’a gönderme kararında olduğu’ yorumunu yaptı. ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco’ya göre de müdahale beklenmeliydi.

Eski Aşklar Eski Bayramlar Gibiydi

Karşısında hayallerinin adamı duruyordu. Uzun boylu, yakışıklı, şakakları hafif kırlaşmış, yeşil gözlü, güven veren tebessümlü, olgun/durulmuş bir erkek hayal ederdi!

Şükûfe Nihal: Nâzım’ın Aşkını Reddeden Şaire

Şükûfe Nihal Hanım; hem ülkenin ilk kadın üniversite mezunuydu, hem saraylıydı, hem de edebiyatın pek çok dalında eser sahibiydi.

Geceleri Yalnız Yatamayan Cumhurbaşkanı

Endonezya’nın kurucu cumhurbaşkanı farklı bir adamdı: Diplomatik sıkıntı yaratan-yaratabilen bazı istekleri olurdu.

Darağacında Bir Kıbrıs Sevdalısı

Türkiye’nin Kıbrıs’tan Sorumlu Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Fatin Rüştü Zorlu’nun sonu ise tam bir dramdı.

11 Yaşındaki Tecavüz Kurbanı Doğum Sonrası Öldü

Luana Costa (11) adlı kız çocuğu, tecavüz sonucu hamile kaldığı çocuğunu doğururken hayatını yitirdi.

Çocuğuna 2 Yıl Otomobil Bagajında Baktı

Roza Maria Da Cruz (42) adlı kadın; küçük kızını 2 yıl boyunca otomobilinin bagajında sakladığı/baktığı gerekçesiyle 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Doğmamış Bebeğe Piyano Öğretmeni Tutuldu

Prens Harry ile eşi Meghan Markle, doğacak kız çocukları için acele davrandı ve ünlü bir piyano öğretmeni tuttu.

Küçük Picasso’nun Servet Değerindeki Tabloları

Lola Juna’ya hâlâ çocuk bezi takan annesi, kızının sabah kahvaltısından sonra resim yapmaya başladığını anlatıyor.

Kurusıkı Tabancayla Kuyumcu Soyan Çocuk

Buenos Aires kentinde, adı açıklanmayan 9 yaşındaki çocuk, evinden getirdiği kurusıkı tabancayla kuyumcu soymaya kalkıştı.

Atatürk’ün Musul Vasiyeti Gerçek Çıktı

CHP’nin eski Genel Başkanı, eski Başbakan, rahmetli Bülent Ecevit, Musul’un tıpkı Kıbrıs gibi millî bir dava olduğunu, şartlar oluşunca Türkiye sınırları içine alınması gerektiğini vurguluyor.

20 Bin Lira Maaşla Makam Şoförlüğü

KKTC’de en gözde meslek makam şoförlüğü. Yüzlerce kişi, devlet dairelerinde makam şoförü olmak istiyor.

Kaddafi’nin Uçağındaki Deniz Baykal

Kaddafi, hayatı boyunca Türk Milleti’ne olan sevgi ve saygısını hep tekrarladı. Türkiye’nin en sıkışık döneminde yaptığı stratejik yardım hiç unutulmadı.

Mafyaya Uyuşturucu Taşıyan Balıkçılar

Mafya, gemilerle getirdiği, su geçirmez paketler içindeki kokaini, önceden belirlenen noktalara bırakıyordu.

Seçimi Kazanan Başbakan Meclise Sokulmadı

Samoa’nın yeni Başbakanı Bayan Mata'afa, gittiği parlamento binasına alınmadı ve bahçede kurulan çadırda yemin merasim yaptı.

Çöpçülük Yapan Eski Belediye Başkanı

Göteborg’un eski Belediye Başkanı Ann-Sofie Hermansson (56), hayatını kazanmak için çöp kamyonu sürüp çöp toplamaya başladı.

Anıları Çöplükten Toplanan Parti Genel Başkanı

Türk Solu’nun önemli ismi, TİP - Türkiye İşçi Partisi! -’in son Genel Başkanı Behice Boran’ın yüzlerce mektubu - İngilizce/Türkçe! - ve fotoğrafı çöplükte bulunmuştu.

Abdülmecid Efendi, İttihat ve Terakki’ye Başkan Yapılacaktı

Bir İngiliz gizli belgesine göre; 2. Abdülmecid (Efendi), İttihat ve Terakki Partisi’nin liderliğine getirilecekti.

Yılmaz Güney’in Toptaşı Günleri

Yılmaz Güney (Pütün), 1980 öncesi Türkiye’sinin toplumsal yapısından ve siyasal bölünmüşlüğünden - herkes gibi! - kendine düşen payı aldı. Sol/sosyalist kampta, Arnavutluk yanlısıydı; Enver Hoca’yı destekliyordu.

Şarkı Söylemeyi Öğreten Balinalar

Bir araştırma, erkek Fin balinaların yolculukları sırasında şarkılar öğrenip sonra da arkadaşlarına tekrarlayarak hafızalarına kaydetmelerini sağladıklarını ortaya çıkardı.

Suni Eti Pişirip Yediler

McMaster Üniversitesi’nde bir grup bilim insanı, laboratuvar ortamında ürettikleri suni eti pişirip afiyetle yedi.

50 Yıldır Hayata Döndürülmeyi Bekliyor

Dr. James Bedford adlı akademisyen 1967’den beri hayata geri döndürülmeyi bekliyor.

96 Yaşındaki Üniversite Birincisi

Giuseppe Paterno (96) adlı Sicilyalı yaşlı adam mucize gerçekleştirdi: Palermo Üniversitesi’ni birincilikle bitirdi.

Korona Karantinasında 102 Kilo Şişmanladı

Sağlık durumu ağırlaşan, ihtiyaçlarını karşılayamayan genç adam, sağlık görevlilerinden yardım istedi.

Yatılı Okulda 215 Yerli Çocuğa Ait Toplu Mezar

Kanada’nın Kamloops kentinde Katolik Kilisesi’nce kurulmuş ve yönetilmiş yatılı okulda, yaşları 3 ile 15 arasında değiştiği ileri sürülen 215 çocuğa ait iskelete rastlandı.

Şarkı Söylemeyi Öğreten Balinalar

Bir araştırma, erkek Fin balinaların yolculukları sırasında şarkılar öğrenip sonra da arkadaşlarına tekrarlayarak hafızalarına kaydetmelerini sağladıklarını ortaya çıkardı.

Suni Eti Pişirip Yediler

McMaster Üniversitesi’nde bir grup bilim insanı, laboratuvar ortamında ürettikleri suni eti pişirip afiyetle yedi.

50 Yıldır Hayata Döndürülmeyi Bekliyor

Dr. James Bedford adlı akademisyen 1967’den beri hayata geri döndürülmeyi bekliyor.

96 Yaşındaki Üniversite Birincisi

Giuseppe Paterno (96) adlı Sicilyalı yaşlı adam mucize gerçekleştirdi: Palermo Üniversitesi’ni birincilikle bitirdi.

Corona Virüs Bulaştıran Piskopos

Corona virüs salgınında hayatını yitiren Karadağ Sırp Ortodoks Kilisesi Başpiskoposu Amfilohije Radoviç’in cenaze törenini yöneten Sırp Ortodoks Kilisesi’nin Patriği Irinej de aynı hastalığa yakalandı.

Kilisede Seks Filmi Çeken Rahip

Travis Clark (35) adlı rahip, Mindi Dixon (41) ve Melissa Cheng (23) adlı kadınlarla kilise içinde üçlü seksi filme çekerken yakalandı.

Şeytan Kovalayınca Cipiyle Kiliseye Daldı

Şeytan tarafından korkutulup kovalandığını iddia eden sürücü, yeni aldığı cip ile kiliseye daldı

Şeytan Çıkarma Kursu

Roma’da bir üniversitede, bir hafta süreli ‘Şeytan Çıkarma Kursu’ düzenlendi.

Atatürk’ün Musul Vasiyeti Gerçek Çıktı

CHP’nin eski Genel Başkanı, eski Başbakan, rahmetli Bülent Ecevit, Musul’un tıpkı Kıbrıs gibi millî bir dava olduğunu, şartlar oluşunca Türkiye sınırları içine alınması gerektiğini vurguluyor.

Turistik Uzay Yolculuğu Bileti 450 Bin Dolar

İngiliz iş insanı Richard Branson’un (71) sahibi olduğu Virgin Galactic şirketi turistik uzay yolculuğuna zam yaptı.

Ağaç Kesimine Destek Veren Bakan İstifa Etti

Brezilya Çevre Bakanı Ricardo Salles, ülkesindeki yağmur ormanlarında yasadışı ağaç kesimine ve kereste ticaretine göz yumduğu iddiasıyla yürütülen soruşturma neticesinde istifa etti.

Hitler'in Klozet Kapağına 18 Bin Dolar

Adolf Hitler’in Bavyera Alpleri’ndeki özel sığınağında kullandığı klozetin kapağı 18.750 dolara satıldı.

Tek Kişilik Hükümet

Dünyanın ilk tek kişilik hükümeti Büyük Okyanus’taki Cook Adaları’nda kuruldu.

Korona Salgını İnsan Kurbanla Önlenirmiş

İlahi güçlerle irtibatı olduğunu ileri süren Brahman rahip insan kurban ederek Korona virüsünün yayılmasını engelleyeceğini savundu/sandı.

Diğer Tarih Haberleri

FBI’nin Terörist Listesi’nden İçişleri Bakanlığı’na

Afganistan’da kontrolu sağlayan Taliban’ın ilk hükümeti açıklandı.

70 Yıl Sonra Gelen Özür

Virginia Eyalet Valisi Ralph Northam, 70 yıl önce beyaz bir kadına tecavüz ettikleri gerekçesiyle yargılanan 7 zenci sanığın suçsuz olduğunu açıkladı, ailelerinden tarih önünde özür diledi.

Usame Bin Ladin, Biden’a Suikastı Engellemiş

İngiliz Daily Mail gazetesinde yayınlanan haber uluslar arası politik arenaya bomba gibi düştü.

Vatikan Gayrimenkul Zengini

Katolik dünyasının kalbi Vatikan, tarihinde ilk kez mülklerinin listesini kamuoyu ile paylaştı.

Hasta Öldürüp Prim Alan Ambulans Görevlisi

Davide Garofalo (46) adlı ambulans görevlisi, mafyanın işlettiği cenaze şirket(ler)iyle işbirliği yapıp öldürdüğü hasta başına prim aldı.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

İtalyan ‘Robinson Crusoe’ Pes Etti

İtalya’ya bağlı Budelli adasında 32 yıl tek başına yaşayan Mauro Morandi (81) yetkililerin baskısına daha fazla dayanamadı ve pes ettiğini açıkladı.