Ölüm Döşeğinde Bile İzlenen Şair

Büyük şair ve fikir adamı Mehmet Akif Ersoy, hayatının son 10 yılında polisin ve istihbaratın sıkı takibi altındaydı.

Ölüm Döşeğinde Bile İzlenen Şair

Büyük şair ve fikir adamı Mehmet Akif Ersoy, hayatının son 10 yılında polisin ve istihbaratın sıkı takibi altındaydı. Ersoy; gittiği her şehirde adım adım izlendi ve raporlandı.

İstiklal Marşı’nın büyük şairi Mehmet Akif Ersoy, hayatının son yıllarını polis takibi ve tarassudu altında geçirdi. 1925’te baskılara dayanamadı; ailesini de yanına alarak Mısır’a gitti; gurbette rahat ve huzurlu olabileceğini düşündü. Akif; ülkesinde rahat edemeyeceğini görmüştü; yazılarını-şiirlerini yayınladığı Sebilürreşad dergisi, Takrir-i Sükun Kanunu ile kapatılmıştı. 

Prens Abbas Halim Paşa’nın davetinin de verdiği moralle Mısır’a yerleşti. Kahire’de, Cami’ül Mısriye adlı üniversitede Türk Dili ve Edebiyatı dersleri verdi. Mısır’ın sıcak ve sert iklimi - uzun vadede! - Ersoy’un sağlığına yaramadı. Kahire’de de takibat altında olduğunu anlamakta-görmekte gecikmedi. Akif; çok tecrübeli istihbaratçıydı; Teşkilât-ı Mahsusa’nın yurt içi ve yurt dışı çoğu faaliyetine katılmıştı. Berlin’de, Mekke’de kalıp verimli çalışmalar yapmıştı. Anadolu Hareketi’ne de aynı teşkilât tarafından davet olunmuştu. Çankırı’da uzunca bir süre misafir edilmişti. 15 Ekim 1920 Cuma günü şehrin en büyük camisi Büyük Camii (Kanuni Sultan Süleyman Camii)’de etkili bir vaaz vermişti. 

Mehmet Akif’in Mısır’da bile izlendiğine ilişkin istihbarat raporları 2014 açığa çıktı. Başbakanlık Cumhuriyet Arşivleri’ndeki tutanaklara göre, Akif’in dakikada kaç defa nefes aldığı bile sayılmaya kalkışılmıştı. Akif, durumunu ve moral bozukluğunu, yakın bir arkadaşına anlatmıştı:

“Arkamda polis hafiyesi gezdiriyorlar. Ben vatanını satmış ve memleketine ihanet etmiş adamlar gibi muamele görmeye tahammül edemiyorum.”

Akif hakkındaki raporlar elçiliklerde toplanıyor, oradan da İçişleri Bakanlığı’na iletiliyordu. İçişleri Bakanı Şükrü Kaya konunun üzerinde duruyor ve - iddiaya göre! - raporları bizzat tetkik ediyordu. Dönemin Emniyet İşleri Umum Müdürlüğü, Kahire, İskenderun, Beyrut, Halep, Şam ve Kudüs gibi Akif’in gittiği - gidebilmesi muhtemel! - şehirlerdeki büyükelçilik veya elçiliklere, bilgi toplanmasına ilişkin mektuplar gönderiyordu. Kudüs’ten yollanan bir raporda, ‘Burada cumhuriyet lehtârı fakat laikliğin aleyhtârı çok mutaassıp bir şahsiyet olarak tanınmaktadır,’ denilmişti. 

Mesela Akif, hastalığının ilk döneminde Beyrut ve Şam’a gitmiş, uzun fasılalar halinde kalmıştı. Bakan Kaya’nın görevlendirdiği memurlar, Akif’i yakın markaja almışlar, hastahane raporlarına kadar bilgi edinmişlerdi. Ünlü şair hem siroz, hem de karaciğer kanseriydı. 

Mehmet Akif, İstanbul’a dönmeden önce Hatay’a gitmişti. Hatay o yıllarda Fransa’nın yönetimindeydi. Türk polisi-istihbaratı, Antakya’da da takibi sürdürmüştü. Ankara’ya gönderilen bir raporda şu satırlara yer verilmişti:

‘Bir zamandan beri Mısır’da ihtiyarı ikamet eyleyen İslâm şairi ünvanı ile maruf safahatcı Şair Akif, üç haftadır Antakya ve civarında dolaşmaktadır. Akif, Antakya’ya Arapcı Türklerden Cemil Bey Berekât tarafından davet edilmiştir. Bu Cemâl Bey Berekât, Suriye devletinin sabık reisi ve hali hazırda Suriye Meclis-i Mebusan Reisi, Arap vatanilerinden Suphi Berekât’ın küçük biraderidir. Ahmak, abdal, fakat ağabeysi gibi Arap millîcisi ve Türk düşmanıdır.’

Akif, son nefesini vatan toprağında, İstanbul’da vermek istiyordu. Haziran 1936’da İstanbul’a geldi. Hastalığı ilerlemişti; Abbas Halim Paşa’nın yakın akrabası Prenses Emine’nin yardımıyla Teşvikiye Sağlık Ocağı’na yatırıldı. Ailesi de Abbas Halim Paşa’nın desteği ile Mısır Apartmanı’na yerleşti. Akif hasta yatağında canıyla uğraşırken, polis takibi devam etmişti. Prenses Emine’nin yardımı ve Ersoy’un son durumu - Dahiliye Vekâleti’ne! - şöyle rapor edilmişti:

‘Şair Mehmet Akif, kansere müptelâ olduğundan tedavi için İstanbul’a gelmiştir. Maçka’da İzmir Palas’ta oturan Abbas Halim Paşa ailesinden Prenses Emine’nin himaye ve yardımıyla 19/6/936 da Teşvikiye Sağlık Evi’ne yatırılmıştır. Halen orada tedavi altındadır. Mısır’a dönemeyeceğini ve bundan böyle memlekette kalacağını ziyaretçilerine söyleyen bu şahsın durumu tarassut altına aldırılmıştır. İstanbul’a gelişinde başka bir maksadı olup olmadığı da tahkik edilmektedir. Sonuç arzedilecektir.’ 

Raporda, İstanbul Vali Muavini H. Karataban’ın imzası bulunuyordu.İzlemede görevli memurlar, Akif’i gözden düşürmek ve yöneticiler nezdinde kötülemek için hiçbir fırsatı kaçırmamıştı. Merkeze - Ankara’ya! - yollanan başka bir raporda da şöyle denilmişti:

‘Uzun müddet Mısır'da ikametten sonra yurda dönen şair Mehmet Akif'in Mısır'da ve bilhassa geçen sene Antakya'ya seyahati esnasında inkılâp ve rejimimiz aleyhinde çok kötü sözler sarf ettiği ve hilafet propagandası yaptığı ve ayrıca 150'lik, firari vesair muhalif eşhasla da sıkıca temasta bulunduğu haberi alınmıştır.’

İstiklal Marşı’nın şairi, büyük vatansever Mehmet Akif Ersoy, 27 Aralık 1936’da, Mısır Apartmanı’nda vefat etti. Ersoy’u izlemekle görevli memurların ölümünden sonra neler yazdıkları, hangi bilgileri ilettikleri merak konusu edildi, ama öğrenilemedi.

Ali Hikmet İnce derledi ve yazdı.

30 March 2018 23:16
1,980 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

Akif’in Mezarının Üzerinden Yol Geçecekti

Yetkililer ve vatandaşlar ilgilenmezse, anıt mezarın üzerinden bulvar geçecekti.

Türbanın İlham Perisi: Audrey Hepburn

Şule Yüksel Şenler; İslamcı genç kızların ve hanımların kullandığı türbanın tasarımcısıydı. Kendi anlatımına göre; Audrey Hepburn’ün ‘Charade’ adlı filmde taktığı başörtüsünden ilham almıştı.

Putin’in Yakın Koruması Güzellik Kraliçesi Çıktı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yakın koruma ekibinde görevli Anna Khramtsova (32) adlı polis memuru kadın ‘güzellik kraliçesi’ çıktı.

Gündüz Polis Memuru Gece Hayat Kadını

Sarah Keller (33) adlı kadın aynı anda 2 mesleği bir arada yürüttü. Gündüz polis memuruydu, gece fetiş partilerinde hayat kadınıydı.

Polis Öldüren Dövüş Horozu

Filipinler’de bir horoz, dövüş mekânını basan polis memurlarından birini öldürdü.

Sevgilisi Kendisini İzlemekle Görevli Polismiş

BBC’nin haberine göre, aktivist gruplara üye kadınlarla ilişkiye giren gizli/sivil polisler hem aşk yaşadı, hem de bilgi toplamaya çalıştı.

Kadın Emniyet Amirinden Polislere Striptizci

Rusya’da adı açıklanmayan kadın emniyet müdürü, emrinde çalışan erkek polis memurlarının motivasyonlarını artırmak için iş yerine striptizci getirdi.

Abdülmecid Efendi, İttihat ve Terakki’ye Başkan Yapılacaktı

Bir İngiliz gizli belgesine göre; 2. Abdülmecid (Efendi), İttihat ve Terakki Partisi’nin liderliğine getirilecekti.

KGB İlk Türkiye’de Çalışmış

1917 Ekim Devrimi sonrasında kurulan Sovyet Hükümeti’nin kendi istihbarat örgütü olarak geliştirdiği VÇK, ilk yurt dışı çalışmasını Türkiye’de yürütmüş.

‘Big Brother’ İzliyor ve Kaydediyor

İstihbarât örgütleri, sosyal medyadan insanların yazdıklarını, seyrettiklerini, beğendiklerini, paylaştıklarını izl(eyebil)iyor.

Pearl Harbour Saldırısını Bil(dir)en Yazar

ABD’li tanınmış romancı, savaş muhabiri ve gazeteci Ernest Hemingway, Japonların Pearl Harbour’a yapacakları saldırıyı önceden öğrenmiş ve ONI (ABD Deniz Kuvvetleri Haber Alma Bölümü)’ye bildirmiş.

Kızlarını Sünnet Ettiren Baba Tutuklandı

Mısır’da adı açıklanmayan bir baba, 18 yaşından küçük 3 kızına ‘kadın sünneti’ yaptırdığı iddiasıyla mahkeme önüne çıkarıldı ve tutuklandı.

2. Abdülhamit’in Kadrolu Şakşakçıları

Üç farklı grup şeklinde görevlerini yapan şakşakçıların başında bir ‘şeyh efendi’ bulunurdu. Şakşakçılar, padişah nereye giderse, takip eder, dua eder ve alkışlardı.

2. Elizabeth Hazreti Muhammed’in Akrabasıymış

İngiltere Kraliçesi 2’nci Elizabeth’in (91) İslâm Peygamberi Hazreti Muhammed ile 43’üncü kuşaktan akraba olduğu iddia edildi.

Diplomatik Pasaport Sahibi Mumya

Mısır’ın en önemli tarihsel figürlerden Ramses 2, çok uzun sayılacak ömür ve hükümdarlık dönemi sürmüştü.

Monroe’nun Morg Resimleri İçin Rüşvet

Ünlü belgesel fotoğrafçı Leigh Wiener; ölümünden/intiharından sonra morga kaldırılan Hoolywood’un seks sembolü, efsanevi aktris Marilyn Monroe son resimlerini çekebilmek için görevlilere rüşvet verdi.

Aynı Şiiri 789 Defa Değiştiren Şair

Nuri Pakdil; şiir konusunda çok titizdi; tekrar tekrar yazardı; Ahid Kulesi'ndeki Militan adlı şiirini tam 789. yazılışı ile kitaba aldığı rivayet edildi.

Yılmaz Güney’in Toptaşı Günleri

Yılmaz Güney (Pütün), 1980 öncesi Türkiye’sinin toplumsal yapısından ve siyasal bölünmüşlüğünden - herkes gibi! - kendine düşen payı aldı. Sol/sosyalist kampta, Arnavutluk yanlısıydı; Enver Hoca’yı destekliyordu.

Kopan Filmin Başrolünde Vahi Öz Vardı

Türk sinemasının en önemli güldürü ustalarından Vahi Öz, soğuk bir şubat günü (12 Şubat 1969), İstanbul’da bir hastane koğuşunda hayata gözlerini yumdu.

Kaddafi’nin İç Edilen 10 Milyar Avrosu

Belçika’nın çok tanınmış bir bankasında, Libya hükümet fonlarına ilişkin hesaplardan 10 milyar Avro civarındaki bir para buharlaştı.

Haczedilen 4 Aylık Köpek Yavrusu

İstanbul’da bir ilçeye bağlı İcra Müdürlüğü’nce gerçekleştirilen haciz işleminde, 4 aylık köpek yavrusu haczedildi.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Kraliyet Ailesi Prenslere DNA Testi Yaptırmış

İngiltere Kraliyet Ailesi; Prens Charles’in, büyük oğul Prens William ve küçük oğul Prens Harry’nin babaları olduğunu kesinleştirmek için test yapılmasını şart koştu.

Doğmamış Bebeğe Piyano Öğretmeni Tutuldu

Prens Harry ile eşi Meghan Markle, doğacak kız çocukları için acele davrandı ve ünlü bir piyano öğretmeni tuttu.

Portre Ressamı Enver Paşa

Paşa’nın güzel sanatlara özellikle de resme karşı hevesi ve kabiliyeti vardı.

Şarkı Söylemeyi Öğreten Balinalar

Bir araştırma, erkek Fin balinaların yolculukları sırasında şarkılar öğrenip sonra da arkadaşlarına tekrarlayarak hafızalarına kaydetmelerini sağladıklarını ortaya çıkardı.

Suni Eti Pişirip Yediler

McMaster Üniversitesi’nde bir grup bilim insanı, laboratuvar ortamında ürettikleri suni eti pişirip afiyetle yedi.

50 Yıldır Hayata Döndürülmeyi Bekliyor

Dr. James Bedford adlı akademisyen 1967’den beri hayata geri döndürülmeyi bekliyor.

96 Yaşındaki Üniversite Birincisi

Giuseppe Paterno (96) adlı Sicilyalı yaşlı adam mucize gerçekleştirdi: Palermo Üniversitesi’ni birincilikle bitirdi.

Korona Karantinasında 102 Kilo Şişmanladı

Sağlık durumu ağırlaşan, ihtiyaçlarını karşılayamayan genç adam, sağlık görevlilerinden yardım istedi.

Uzaya Çıkan İlk Türk Kökenli Kozmonot

Uzaya çıkan ilk Türk kökenli subay, Sovyet vatandaşı Andriyan Grigoryeviç Nikolayev’di. Nikolayev, 1962’de fezaya ilk adımını attı.

Safiye Ayla’dan 1,750 Öğrenciye Burs

Tüm mal varlığını Türk Eğitim Vakfı’na bağışlayan müteveffa ses sanatçısı Safiye Ayla’nın 1.750 öğrenciye burs ve maddi destek sağladığı ortaya çıktı.

Türbanın İlham Perisi: Audrey Hepburn

Şule Yüksel Şenler; İslamcı genç kızların ve hanımların kullandığı türbanın tasarımcısıydı. Kendi anlatımına göre; Audrey Hepburn’ün ‘Charade’ adlı filmde taktığı başörtüsünden ilham almıştı.

Hüdai Aksu: Uda Hayat Veren Virtüöz

Aksu içki sofrasında bulunmasa da, sesi ve udu ile daima başköşedeydi. Bir, belki de birkaç kuşağın sevda hikâyelerini anlatıcısı/aktarıcısıydı.

Duvarlarla Konuşan Türk Büyükelçisi

Bayülken, elçilik binasının dinlenmesinden şüpheleniyordu. Residans köşe bucak titizlikle aranmış, bir şey bulunamamıştı. Ama alınan sonuç, tecrübeli diplomatı tatmin etmemişti.

Başbakanlığın Kadrolu Kedisi Şişmanladı

İngiltere Başbakanlık resmi konutunun - 10 Downing Street! - maskotu, kadrolu kedi Larry, pandemi sürecinde iyiden iyiye semirdi.

Stalin’in Resmi Kurban Sayısı 2.900.000 Kişi

Sovyetler Birliği’ni 26 yıl çelik eldivenle yönetilen Josep Stalin’ın kurbanları hakkında ilk kez resmi istatistik yayınladı.

Sevgililer Günü’nü Bize Tanıtan Gazeteci

Hıncal Uluç; Türk toplumuna 14 Şubat Sevgililer Günü’nü tanıtan ve benimseten kişiydi. Uluç da eşinin uyarısı üzerine konuyu kavramış ve ilk yazıları kaleme almıştı.

Duvarlarla Konuşan Türk Büyükelçisi

Bayülken, elçilik binasının dinlenmesinden şüpheleniyordu. Residans köşe bucak titizlikle aranmış, bir şey bulunamamıştı. Ama alınan sonuç, tecrübeli diplomatı tatmin etmemişti.

Nazım’ın Şiirlerini Çoğaltan Gazeteci

Arcayürek; Ankara’nın en popüler gazetecisiydi; ‘amiral gemisi’ Hürriyet’in 22 yıl - en uzun süreli! - Ankara Temsilciliği’ni yapmıştı; tarihe mal olmuş çok sayıda manşete-büyük habere imza atmıştı.

Devlet Başkanının Kardeşi Uyuşturucu Kaçakçısı

Honduras Devlet Başkanı Juan Orlando Hernandez’in erkek kardeşi Antonio Hernandez (42), ABD’de görülen uyuşturucu davasında müebbet hapse mahkûm oldu.

Churchill’in Ayakkabısına Ve Bardağına 58 Bin Sterlin

İngiltere’nin eski Başbakanı Winston Churchill’in evinde giydiği kadife ayakkabıları 40 bin sterline, su bardağı da 18 bin sterline satıldı.

Hitler'in Klozet Kapağına 18 Bin Dolar

Adolf Hitler’in Bavyera Alpleri’ndeki özel sığınağında kullandığı klozetin kapağı 18.750 dolara satıldı.

Dolar Milyonerine Corona Vergisi

Arjantin hükümeti, Covid-19 pandemisinde kullanılmak üzere yeni kaynak buldu.

Altın Dilli Mumya

Taposiris Magna Antik Kenti’neki arkeolojik çalışmalarda, 2 bin yıllık altın dilli mumya ortaya çıkarıldı.

Diğer Tarih Haberleri

Churchill’in Ayakkabısına Ve Bardağına 58 Bin Sterlin

İngiltere’nin eski Başbakanı Winston Churchill’in evinde giydiği kadife ayakkabıları 40 bin sterline, su bardağı da 18 bin sterline satıldı.

Hitler'in Klozet Kapağına 18 Bin Dolar

Adolf Hitler’in Bavyera Alpleri’ndeki özel sığınağında kullandığı klozetin kapağı 18.750 dolara satıldı.

Altın Dilli Mumya

Taposiris Magna Antik Kenti’neki arkeolojik çalışmalarda, 2 bin yıllık altın dilli mumya ortaya çıkarıldı.

‘Kaset’ Babasını Yitirdi

Portatif kaseti üretip/geliştirip müziği kolay erişilebilir hale getiren Hollandalı mühendis Lou Ottens 94 yaşında hayatını yitirdi.

Kaybolan Cüzdan 54 Yıl Sonra Bulundu

Paul Grishan (91) adlı emekli askeri meteorolog, 53 yıl önce kaybettiği cüzdanına kavuştu. Sevincini, ‘Sadece havaya uçtum. Gerisini hatırlamıyorum,’ diye belirtti.

Tabutunun Tahtasından Baston Yapılan Cadı

Lilias Adie, İskoçya’da ‘büyücülük yaptığı’, ‘cadı’ olduğu iddiasıyla yargılandı. 30 gün uyutulmadı, aç bırakıldı, ağır işkence altında tutuldu. İntihar etmek zorunda bırakıldı. Ölümünden 315 yıl sonra yapılan hata kabul edildi ve özür dilendi.

Uzaya Çıkan İlk Türk Kökenli Kozmonot

Uzaya çıkan ilk Türk kökenli subay, Sovyet vatandaşı Andriyan Grigoryeviç Nikolayev’di. Nikolayev, 1962’de fezaya ilk adımını attı.