Mezarlık Üzerine Opera Binası

Ayaspaşa Kabristanı yaklaşık 300 yıl boyunca, binlerce Osmanlı aydınının son uykusuna yatırıldığı alandı.

Mezarlık Üzerine Opera Binası

Yıkılıp yeniden yapılmasına karar verilen Atatürk Kültür Merkezi’nin bulunduğu arazi, en eski Türk mezarlıklarından biri, Ayaspaşa Kabristanı idi. Yaklaşık 300 yıl boyunca, binlerce Osmanlı aydınının son uykusuna yatırıldığı alandı.

AKM (Atütürk Kültür Merkezi)’nin bulunduğu alan Gümüşsuyu’na kadar Ayaspaşa Mezarlığı idi. Taksim’den Talimhane ve Harbiye’ye uzanan bölüm Ermeni Gregoryen Kabristanı’ydı. Gümüşsuyu’ndan inerken sağda kalan kısım ise Katolik Osmanlı vatandaşlarının gömüldüğü bölümdü. 

Sultan Abdülmecit döneminde, - 19. asrın ortalarında! - Dolmabahçe Sarayı’nın yapımı sırasında mezarlığa ilk müdahale geldi. Şimdi Dolmabahçe Sarayı’nın ahırlarının bulunduğu alan mezarlardan temizlendi. Ahırların karşısında kalan boş arsaya da bir tiyatro binası yapıldı. Yine Abdülmecid döneminde inşa edilen Gümüşsuyu Askeri Hastanesi için mezarlığın bir kısmının daha kaldırılması gerekti. 

Mezarlık, İttihat ve Terakki Partisi döneminde asıl tokatı yedi. Cemal Paşa ve dönemin İstanbul Şehremini (Belediye Başkanı) Cemil Topuzlu, mezarlık alanını temizletti. Mezar taşlarının büyük bölümü tahrip oldu ya da inşaat temellerinde kullanıldı. 93 Osmanlı-Rus Savaşı’nda (1877-1878) hayatını kaybedip, bu mezarlığa defnedilmiş şehitlerin kemikleri bile toplandı, ortaya çıkarılan alan kısmen iskâna açıldı. Mezarlığın ve mezar taşlarının çok küçük bir bölümü Alman Elçiliği (bugün Başkonsolosluk!) bahçesinde muhafaza altına alınabildi. 

Batılı seyyahlarca, Grand Champ des Morts olarak anılan mezarlık tarihe karışmaya başlamıştı.

Cumhuriyet dönemindeki uygulamayı anlatmak ayrı bir yazının konusu …

Ali Hikmet İnce derledi ve yazdı.

7 November 2017 21:57
1,815 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

‘Covid-19 Aşısı’ Yerine ‘Tuzlu Su’ Skandalı

Korona salgını normal insanlar kadar bazı tıp çalışanlarını da olumsuz etkiledi.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

Minarelerden ‘Ezan’ Yerine ‘Partizan Marşı’

‘Çav Bella’ marşı İzmir’in Karşıyaka, Konak, Çiğli, Buca gibi büyük ilçelerinin çoğunda duyuldu.

CIA; Kuzey Kore Lideri Kim’in Evine Girmiş

İddia; Wall Street Journal gazetesinde yayınlandı. CIA; Kuzey Kore Devlet Başkanı’nı dinlemek için üvey ağabeyi Kim Jong-nam’ı kullandı.

Çin’de Yapay Zekâlı Kadın Robot Hâkim

Çin’de yapay zekâlı kadın hâkim göreve başladı; ilk hukuki kararlarını vermeye başladı.

Alman Konsolosluğu’nda Uyuyan Osmanlılar

Eski Almanya Büyükelçiliği - şimdi Alman Başkonsolosluğu! - binası Müslüman mezarlığı - Ayaspaşa Mezarlığı’nın bir bölümü! - üzerine inşa edildi.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

2. Abdülhamit’i Reddeden Cariye

İki dudağının ağzından çıkanın kanun kabul edildiği hükümdar, kalbini açtığı, aşkına karşılık istediği Gürcü asıllı dünya güzeli cariye tarafından reddedildi.

2. Abdülhamit Bursa’yı Başkent Yapacaktı

Sultan 2. Abdülhamit; Ruslar’ın İstanbul’a girip kendisini esir etmesinden korktu. Kutsal emanetler ve aile fertleriyle Bursa’ya geçmeyi düşündü. Ama bir haremağası fikrini değiştirmesine sebep oldu.

175 Bin Sterline Köpek Sarayı

İçinde özel mutfağı, banyosu, televizyon salonu, yatak odası vb. gibi köpekler için özel geliştirilmiş/zenginleştirilmiş bölümleri bulunan köpek saraylarının fiyatları lüks evlerle yarışıyor.

Neron’un Gizli Sığınağı Bulundu

Pitomani (yangın çıkarma hastalığı)nın en önemli isimi, Roma İmparatoru Neron’a ait olduğu ileri sürülen gizli bir oda bulundu.

Churchill Müzesi'ne Altın Klozet

İsteyen ziyaretçiler, ücretini ödedikleri takdirde som altın klozetle fotoğraf da çektirebilecek.

Bisküvi Kutularında Saklanan Kraliyet Taçları

Bisküvi kutularında saklanan taçların ve hazinenin öyküsü, BBC için yapılan bir belgesele konu olunca, gerçek ortaya çıktı.

Kaddafi’nin Sarışın Seksi Özel Hemşireleri

Kaddafi’nin özel hizmetine bakan 5 hemşirenin tamamı da Ukrayna asıllıymış.

ABD’nin 480 Dozluk Covid-19 Aşı Bağışı

ABD, 2 ada ülkesi Trinidad ve Tobago’ya 80 şişe Covid-19 aşısı bağışında bulundu. Her şişeden 6 doz aşı elde edildiğinden yardımdan 480 kişi yararlanabilecek.

Beş Bin Bebeğin Ailesini Değiştiren Hemşire

Hemşire Elizabeth Bwalya Mwewa, 13 yıl çalıştığı doğum hastanesinde 5 bine yakın bebeğin yerlerini - dolayısıyla ailelerini! - değiştirdiğini ifşa etmesi tepki ile karşılandı.

Korona Hastasıyla Cinsel İlişkiye Giren Hemşire

Olay Jakarta’daki Wisma Atlet Kemayoran Hastanesi'nde meydana geldi.

Rus Muhalif Lider Navalny Zehirlenmiş

Berlin’de Charite Hastanesi’nde tedavisi süren ve halen yoğun bakımda tutulan Navalny’in zehirlenmesi ile ilgili yeni bilgilere ulaşıldı.

Korona Karantinasında 102 Kilo Şişmanladı

Sağlık durumu ağırlaşan, ihtiyaçlarını karşılayamayan genç adam, sağlık görevlilerinden yardım istedi.

Seçimi Kazanan Başbakan Meclise Sokulmadı

Samoa’nın yeni Başbakanı Bayan Mata'afa, gittiği parlamento binasına alınmadı ve bahçede kurulan çadırda yemin merasim yaptı.

Çöpçülük Yapan Eski Belediye Başkanı

Göteborg’un eski Belediye Başkanı Ann-Sofie Hermansson (56), hayatını kazanmak için çöp kamyonu sürüp çöp toplamaya başladı.

Anıları Çöplükten Toplanan Parti Genel Başkanı

Türk Solu’nun önemli ismi, TİP - Türkiye İşçi Partisi! -’in son Genel Başkanı Behice Boran’ın yüzlerce mektubu - İngilizce/Türkçe! - ve fotoğrafı çöplükte bulunmuştu.

Abdülmecid Efendi, İttihat ve Terakki’ye Başkan Yapılacaktı

Bir İngiliz gizli belgesine göre; 2. Abdülmecid (Efendi), İttihat ve Terakki Partisi’nin liderliğine getirilecekti.

İki İngiliz Ahçıya Teslim Edilen Kudüs

İslâm dininin ilk kıblesi Kudüs, hiç de şanına uygun şekilde savunulmadı. Hatta hiç savunulmadı.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Churchill’den Gürsel’e Menderes İçin Af Mektubu

İngiltere eski Başbakanı Winston Churchill; Devlet Başkanı ve MBK Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel’e bir mektup yazarak, idam cezasına çarptırılan eski Başbakan ve 2 eski bakanın affedilmesini rica etti.

Türkeş; Menderes’in İdamına Karşı Çıktı

Türkeş’e göre; Yüksek Adalet Divanı’nın verdiği idam hükümleri tadil edilerek hafifletme cihetine gidilmeliydi.

Cemal Gürsel’in Adnan Menderes’e Mektubu

Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan emekli olan Orgeneral Cemal Gürsel; 27 Mayıs Askeri Darbesi’nden hemen önce Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes’e önerilerini içeren bir mektup vermişti. Mektup; Başbakan Adnan Menderes’e hitaben yazılmıştı.

Çöpçülük Yapan Eski Belediye Başkanı

Göteborg’un eski Belediye Başkanı Ann-Sofie Hermansson (56), hayatını kazanmak için çöp kamyonu sürüp çöp toplamaya başladı.

Devlet Başkanının Kardeşi Uyuşturucu Kaçakçısı

Honduras Devlet Başkanı Juan Orlando Hernandez’in erkek kardeşi Antonio Hernandez (42), ABD’de görülen uyuşturucu davasında müebbet hapse mahkûm oldu.

Başarısız Belediye Başkanı Ağaca Bağlandı

Meksika’nın Comapala kenti belediye başkanı, kalitesiz su deposu inşa ettirmekle suçlandı ve - seçmenleri tarafından! - ceza olarak ağaca bağlandı.

Sıra Beklemeden Yaptırılan Aşı İstifa Getirdi

İspanya Genel Kurmay Başkanı General Miguel Angel Villarroya, sırası gelmeden koronavirüs aşısı yaptırdığı iddiası üzerine istifa etti.

Koronadan Ölen Başkan Yeniden Seçildi

Korona salgınında hayatını kaybeden Ion Aliman adlı Deveselu kasabasının belediye başkanı yeniden aynı göreve seçildi.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

Kola İle Beslenen Adam

Osmaniye’de yaşayan İ.O. (35) adlı tatlı ustası, her gün 5 kilo kola içerek karnını doyuruyor.

Menderes’in Bakanına Darbe Liderliği Önerisi

İddiaya göre Şemi Ergin; 27 Mayıs 1960’da yapılacak askerî darbenin ilk işaretleri ortaya çıktığından beri haberdardı.

Dolmabahçe Camii’ne ‘6. Filo Defol!’ Mahyası

Dönemin öğrenci gençliğinin çoğunluğu - ya da sesi çıkanlar! – sol/sosyalist eğilimliydi; anti-Amerikancıydı. Dolayısıyla NATO’ya da karşıydılar. ABD’nin 6. Filosu’nun İstanbul’a geleceğini öğrenmiş ve bir protesto eylemi yapmayı planladılar. Eylemin ses getirmesi düşünüldü.

Diğer Tarih Haberleri

FBI’nin Terörist Listesi’nden İçişleri Bakanlığı’na

Afganistan’da kontrolu sağlayan Taliban’ın ilk hükümeti açıklandı.

70 Yıl Sonra Gelen Özür

Virginia Eyalet Valisi Ralph Northam, 70 yıl önce beyaz bir kadına tecavüz ettikleri gerekçesiyle yargılanan 7 zenci sanığın suçsuz olduğunu açıkladı, ailelerinden tarih önünde özür diledi.

Usame Bin Ladin, Biden’a Suikastı Engellemiş

İngiliz Daily Mail gazetesinde yayınlanan haber uluslar arası politik arenaya bomba gibi düştü.

Vatikan Gayrimenkul Zengini

Katolik dünyasının kalbi Vatikan, tarihinde ilk kez mülklerinin listesini kamuoyu ile paylaştı.

Hasta Öldürüp Prim Alan Ambulans Görevlisi

Davide Garofalo (46) adlı ambulans görevlisi, mafyanın işlettiği cenaze şirket(ler)iyle işbirliği yapıp öldürdüğü hasta başına prim aldı.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

İtalyan ‘Robinson Crusoe’ Pes Etti

İtalya’ya bağlı Budelli adasında 32 yıl tek başına yaşayan Mauro Morandi (81) yetkililerin baskısına daha fazla dayanamadı ve pes ettiğini açıkladı.