Korutürk’e Darbe Liderliği Teklifi

Genel Kurmay Başkanı Kenan Evren, Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk'e başlarına geçmesini ve idareyi ellerine almasını önerdi. Fakat, Korutürk öneriyi şiddetle reddetti.

Korutürk’e Darbe Liderliği Teklifi

Genel Kurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren, Cumhurbaşkanı Fahri Korütürk ile görüşmek istiyordu. Özel kalemi, Çankaya’yı aradı ve randevu hemen verildi. Korutürk; Evren başkanlığındaki 4 kuvvet komutanın da dahil olduğu heyeti 27 Aralık 1979 Perşembe günü, sabah saat 10.00’da kabul edecekti.

Evren ve komutanlar, tam saatinde Çankaya Köşkü’ndeydi. En yeni üniformalarını giymişlerdi. Rahat, kararlı, saygılı görünüyorlardı. Tecrübeli asker, diplomat ve komutan Korütürk, askerin belli konulardan rahatsızlık duyduğunu biliyordu. Küçük bir nabız yoklaması yaptırınca, askerlerin ülkenin içinde bulunduğu siyasî, ekonomik ve toplumsal çıkmazdan fazlaca rahatsız, hatta ümitsiz olduğunu öğrendi. 

Korutürk, kendisi gibi çok deneyimli Genel Sekreteri Haluk Bayülken’i de bir günlüğüne izne yolladı/çıkardı. Mazereti inandırıcıydı/mantıklıydı: Haluk Bey çok çalışıyor, aşırı yoruluyor, ailesine ve çocuklarına gereken zamanı ayıramıyordu. Bir gün dahi olsa, ailesiyle beraber kalmalı ve vakit geçirmeliydi. Ama asıl amacı: Görüşme sırasında şahit bulunmamasıydı. Komutanlar rahatca konuşabilmeli, içlerini dök(tür)ebilmeli, nabızları iyi tutulabilmeliydi.

Başta Evren olmak üzere, bütün kuvvet komutanları son derece dikkatli, terbiyeli ve saygılıydı. Arkadaşları adına Evren konuşuyordu. Kelimelerini cımbızla seçer gibi itinayla sıralıyordu. Komutanlar ve Ordu, mevcut şartlardan rahatsızdı. Çocuklar okullara gidemiyordu; can güvenliği yoktu. Her gün, çok sayıda insan sebepsiz yere öldürülüyordu. Hükümet ve sivil yöneticiler yetersiz kalıyor; ülkenin kan kaybedişi adeta seyrediyordu. Sayın Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, başlarına geçmeli ve idareyi ele almalıydı. 

Korutürk, öneriyi şiddetle reddetti. Eğer hemen, ya da kısa süre sonra ihtilal/darbe planlanıyorsa, görevinden şimdi istifa edebileceğini açık ve net bir şekilde söyledi. Korutürk’ün edindiği intiba, Ordu’nun yönetime kısa sürede el koymayı düşünmediği, ama son derece kararlı göründüğüydü. Korutürk’e göre, dünyanın hiçbir ülkesinde vergiler toplanmadan ihtilal yapıldığı görülmemişti. Eylül ayına kadar vergilerin büyük bölümü devlet kasasına girerdi. Tarihte ihtilalciler de eylül ayını ya da sonraki aylardan birini tercih ediyordu.

Evren ve 4 komutan, görüşmenin sonunda, Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk’e müşterek imzalarını taşıyan mektup sundu. Mektupta, ülkenin içinde bulunduğu çıkmazdan kurtulması için alınması gereken acil önlemler sıralanıyordu. Hükümet ve bürokrasi, beklenen/istenilen tedbirleri ivedilikle almalıydı.

Ordu’nun mektubu, Cumhurbaşkanı’na verilen bir muhtıra gibi değerlendirildi. Hürriyet gazetesinin Ankara Temsilcisi Cüneyt Arcayürek, 2 Ocak 1980 tarihli gazetede sürmanşetten haberi Türkiye’ye duyurdu. Arcayürek haberinde, Korutürk ile komutanlar arasındaki görüşmenin 1 Ocak 1980 günü yapıldığını yazdı. Mektupta sıralanan bazı istekleri de açıkladı. Haberin ardından, Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Süleyman Demirel’i ve Bülent Ecevit’i Çankaya Köşkü’ne davet edip, mektup/muhtıranın birer örneğini kendilerine verdi. 

Korutürk görev süresini tamamlayınca, sade bir törenle Çankaya Köşkü’nden ayrıldı.

Evren ve 4 kuvvet komutanı, 12 Eylül 1980’de yönetime el koydu.

***

Görüşmenin arka planı ile ilgili bilgiyi, Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, hemen ertesi günü izinden dönen Genel Sekreteri Haluk Bayülken’e anlattı. Bayülken de yıllar sonra, gazeteci Yener Süsoy’a bazı ilginç hatıraları arasında bu anekdotu da aktardı. 12 Eylül’ü yapan generallerin ilginç isteği de kamuoyunca öğrenildi.

Darbeciler, liderlik önerdikleri Korutürk’ü dinlemiş ve ihtilali Eylül ayına mı çekmişti?

Ali Hikmet İnce yazdı.

13 September 2018 13:25
1,081 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Başbakanlığın Kasasından Çıkan Donun Gizemi

İhtilal sonrası Başbakanlık'taki resmi kasadan çıkan ve Yassı Ada Duruşmalarında delil diye kabul edilen kadın donunun 'düzmece delil' ve aslında erkek donu olduğu ileri sürülmüştü.

Şükûfe Nihal: Nâzım’ın Aşkını Reddeden Şaire

Şükûfe Nihal Hanım; hem ülkenin ilk kadın üniversite mezunuydu, hem saraylıydı, hem de edebiyatın pek çok dalında eser sahibiydi.

Kayınvalidenin Cenazesine Gitmeyen First Lady

Basın Danışmanı Vehbi Dinçcan’a göre, Semra Hanım vefalıydı, sevecendi, ağlamasını bilendi. Ama ne iyiliği ne de kötülüğü asla unutmazdı. Zamanı geldiğinde de intikamını alırdı.

Başbakan’ın Makam Otosundaki Ölü Bebek

Cenazeyi kefenleyip makam otomobilinin bagajına koyup Cebeci Asri Mezarlığı’na götürdüler.

Kenan Evren, Ahu Tuğba’ya Aşıkmış

Yeşilçam’ın ünlü ismi Ahu Tuğba; 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in kalbini çalmış. Evren; cesaretini toplayıp aşkını ilan etmiş…

Evren’in Unutamadığı Tokat

Evren’in öğrenciliği döneminde, Kara Harp Okulu’nun Komutanı Tuğgeneral Hamit Doğruer’di. Doğruer; çok disiplinli ve sert bir kurmay subaydı.

Kirkor Cezveciyan Veya Kenan Pars

İyi giyimi, burjuva görünüşü, olgun tavrı, mevki sahibi/zengin kötü adam rollerinin değişmez aktörü olmasına yetmişti.

Aziz Basmacı: Hep Gülen Adam

Aziz Basmacı; sinemamızın ilk döneminin bel kemiğini oluşturan ‘tiyatrocular grubu’ndandı.

Korona Virüse Benzeyen Dolu Taneleri

Büyük sivri uçlu çiviye benzeyen dolu tanelerinin dünyayı sar(s)an korona virüsü andırması, bazı kişiler tarafından ‘ilahi uyarı’ şeklinde değerlendirildi.

Churchill’den Gürsel’e Menderes İçin Af Mektubu

İngiltere eski Başbakanı Winston Churchill; Devlet Başkanı ve MBK Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel’e bir mektup yazarak, idam cezasına çarptırılan eski Başbakan ve 2 eski bakanın affedilmesini rica etti.

İki İngiliz Ahçıya Teslim Edilen Kudüs

İslâm dininin ilk kıblesi Kudüs, hiç de şanına uygun şekilde savunulmadı. Hatta hiç savunulmadı.

Nazım’ın Şiirlerini Çoğaltan Gazeteci

Arcayürek; Ankara’nın en popüler gazetecisiydi; ‘amiral gemisi’ Hürriyet’in 22 yıl - en uzun süreli! - Ankara Temsilciliği’ni yapmıştı; tarihe mal olmuş çok sayıda manşete-büyük habere imza atmıştı.

Duvarlarla Konuşan Türk Büyükelçisi

Bayülken, elçilik binasının dinlenmesinden şüpheleniyordu. Residans köşe bucak titizlikle aranmış, bir şey bulunamamıştı. Ama alınan sonuç, tecrübeli diplomatı tatmin etmemişti.

Atatürk’ün Musul Vasiyeti Gerçek Çıktı

CHP’nin eski Genel Başkanı, eski Başbakan, rahmetli Bülent Ecevit, Musul’un tıpkı Kıbrıs gibi millî bir dava olduğunu, şartlar oluşunca Türkiye sınırları içine alınması gerektiğini vurguluyor.

Osmanlı’nın En Ünlü Hükümdarı

Kanunî, büyük, hatırı sayılır, sözü dinlenir bir devletin; kuvvetli ordusu, zengin ekonomisi, adil hukuk sistemi ve yönetimden memnun vatandaşı olması gerektiğini savunurdu.

Kendini Makam Odasına Kilitleyen Erbakan…

Süleyman Demirel ile Necmettin Erbakan arasında okul sıralarında başlayan tatlı bir rekabet söz konusuydu.

Nazmiye Demirel’in Ajanlık Denemesi

Aslına bakılırsa Demirel, iki yıldır Cuma gününü sevmez olmuştu. Ordu’nun darbe yapmasından korkuyordu. Ordu, ülke yönetimine el koyma eylemlerini hep Cuma günü gerçekleştirmişti.

Türbesi Kiliseye Çevrilen Padişah

1693’de yöreyi ele geçiren Avusturyalılar, türbeyi temellerine kadar yıktılar. Tepeye de Turpek adını verdiler. Türbenin yerine, Szüz Maria Kilisesi'ni inşa ettiler.

Bir Sevda Masalı: Rahşan İle Bülent

Ecevit çifti, Bülent Bey’in sınıf arkadaşı, gazeteci/yazar Altemur Kılıç’ın kaleme aldığı piyesin sahneye konulma aşamasında tanıştı. Bülent Ecevit, Rahşan (Aral) Ecevit’i ilk görüşte beğendi ve sevdi.

Donsuz Geceler Sayın Seyirciler

Ankara’dan yayın yapan tek kanallı TRT televizyonu siyasilerin gözbebeğiydi. Her akşam haberlerde yer almak isterlerdi. İktidar partisi kendini TRT’nin sahibi sanırdı.

Atatürk’ün Musul Vasiyeti Gerçek Çıktı

CHP’nin eski Genel Başkanı, eski Başbakan, rahmetli Bülent Ecevit, Musul’un tıpkı Kıbrıs gibi millî bir dava olduğunu, şartlar oluşunca Türkiye sınırları içine alınması gerektiğini vurguluyor.

Ecevit’in İpi Washington’da Çekilmiş

Çetingüleç kitabında, Ecevit Ailesi ile ilgili birebir şahit olduğu ve dinlediği olayları anlatıyor.

Diğer Tarih Haberleri

Köseleden Yapılmış 2 Bin Yıllık Oyuncak Fare

2 bin yıllık antika buluntular içerisinde köseleden yapılmış 13 santim uzunluğunda 3 santim genişliğindeki oyuncak fare ilgi çekti.

Barack Obama, Trump’ın Telefonlarını Dinletmiş

ABD Başkanı Donald Trump, 2016’daki başkanlık seçimi çalışmalarında şahsi telefonlarının dinlendiğini iddia etti.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

Damızlık Kaplumbağa Emekli Edildi

Türünü tarihe karışmaktan kurtaran Diago (100) adlı erkek damızlık kaplumbağa 60 yıllık yoğun mesai son(uç)unda emekliliği hak etti.

Amerika’da Bakkalda Çıkan Türk Filmleri

Brooklyn’de Vatan Bakkaliyesi’nin sahipleri Haydar ve Hüseyin Beyler, Muzaffer Tema’yı sever, takdir ederdi. Kendisine müjde verdiler: Tema’nın da rol aldığı 3 Türk filminin kusursuz kopyaları kendilerindeydi.

Hatalı Karar İçin Bir Asır Sonra Resmi Özür

İşlemediği suçtan ötürü - 20 Mayıs 1920’de! - 30 yıl hapis cezasına çarptırılan ve 1942’de hayatını yitiren siyahî masum mahkûm Max Mason’dan resmi özür dilendi.

Churchill’den Gürsel’e Menderes İçin Af Mektubu

İngiltere eski Başbakanı Winston Churchill; Devlet Başkanı ve MBK Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel’e bir mektup yazarak, idam cezasına çarptırılan eski Başbakan ve 2 eski bakanın affedilmesini rica etti.