İngiliz İstihbaratı’nın Vahdettin Dosyası

İngiliz İstihbaratı; Sultan Vahdettin’i şehzadeliğinden itibaren izledi; kısa hükümdarlığı döneminde de takibini yoğunlaştırdı.

İngiliz İstihbaratı’nın Vahdettin Dosyası

İngiliz İstihbaratı; Sultan Vahdettin’i şehzadeliğinden itibaren izledi; kısa hükümdarlığı döneminde de takibini yoğunlaştırdı. İngilizler, son Osmanlı Sultanı’nın uzak ve (çok) yakın çevresinin röntgenini çekip, bulguları diplomatik kanallardan Londra’ya gönderdi.

36. Osmanlı Hükümdarı Vahdettin, İngiliz İstihbaratı’nın raporlarında, ‘Fransızca bildiği halde konuşamayan, aşırı sinirsel hastalıkları bulunan, aşırı korkak ve ihtiyatlı, acziyetini her zaman belli edebilen bir yönetici’ diye anlatıldı. 

İngiliz İstihbaratı Peşimizde Fişlenen Cumhuriyet adlı kitapta 1900-1950 yılları arasında Türkiye’yi yöneten kadroların önemli isimleri hakkında tutulan gizli kayıtlara yer verildi. Kişilerin kısa geçmişi, başarıları, başarısızlıkları, özel hayatlarının zayıf-kuvvetli noktaları, eşleri, metresleri ve İngiltere hakkındaki düşünceleri bir bir not edilmişti. Kitap, son Osmanlı Sultanı, - kimimize göre büyük vatan dostu, kimimize göre büyük vatan düşmanı! - Vahdettin, resmi adıyla VI. Mehmet hakkında önemli ipuçları da veriyordu. İngiliz İstihbaratı’na göre Vahdettin, tahta çıkmadan önce, İttihat ve Terakki Partisi’nin muhalifi olarak biliniyordu. Ama siyaset sahnesinde etkin bir rol oynamamıştı. Savaş öncesinde Avrupa’da pek tanınmıyordu. Diplomatlara karşı cana yakın ve yapmacıksız davranıyordu: 

‘Tahta çıktığında, nüfuzunu ve otoritesini nasıl kullanması gerektiğine dair belli fikirleri yoktu. Zayıflığı, korkaklığı ve ihtiyatı onu daha büyük bir adamın yapabileceğinden farklı olarak tahtını baskın bir güç merkezi yapmaktan alıkoymuştu.’

‘İtilaf güçlerinin politikası onu bir araç olarak kullanmak ve onun durumunu güçlendirerek kendilerine istenildiği şekilde hizmet edebilmesini sağlamak olmuştu. (…) O, Türkiye’yi savaşa sokan maceracıları suçlar. Türkiye’nin tek kurtuluş yolunun Büyük Britanya’nın lütfunu yeniden kazanması olduğu fikrine son derecede ikna olmuş görünür.’

İngiliz İstihbaratı’nın Vahdettin ile ilgili raporunda, son padişahın çok tertipli bir görünüşe sahip olduğu vurgulanıyordu ve kişisel özellikleri sıralanıyordu:

‘İleri ölçüde sinirsel hastalığı vardır, bir çeşit acziyet figürü sergiler. (…) Sinirsel durumu konuşmada büyük ölçüde gözlenir. Bir miktar Fransızcası vardır, ama konuşamaz. Sıkıntılarını gidermekte bayan arkadaşlarından gelecek tatlı teselliler arayışında olduğu bilinirse de, özel hayatı skandaldan tümüyle uzaktır.’

Ali Hikmet İnce derledi ve yazdı.

3 January 2018 13:44
2,987 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

İngiliz Gizli Servisi MI6: Korona İnsan Yapımı

İngiliz Gizli Haber Alma Servisi MI6'in eski şefi Sir Richard Dearlov, virüsün Wuhan’daki bir laboratuvardan 'kazayla/dikkatsizlik sonucu' yayıldığını, insan yapımı olduğunu iddia etti.

Abdülmecid Efendi, İttihat ve Terakki’ye Başkan Yapılacaktı

Bir İngiliz gizli belgesine göre; 2. Abdülmecid (Efendi), İttihat ve Terakki Partisi’nin liderliğine getirilecekti.

175 Bin Sterline Köpek Sarayı

İçinde özel mutfağı, banyosu, televizyon salonu, yatak odası vb. gibi köpekler için özel geliştirilmiş/zenginleştirilmiş bölümleri bulunan köpek saraylarının fiyatları lüks evlerle yarışıyor.

Hâkim Peruğu Ekonomiye Yük

Dünyanın en yoksul ülkelerinden Zimbabwe’de hâkimlerin giydiği/taktığı perukların ekonomiye maliyeti ve geleneksel yapıda yerleri olup olmadığı tartışılıyor.

149 Çocuk Sahibi Babaya Hapis Cezası

Winston Blackmore (61) adlı Kanada vatandaşı, 24 kadınla evlilik yaptığı ve 149 çocuk sahibi olduğu gerekçesiyle yargılandı ve mahkum oldu.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

2. Abdülhamit’i Reddeden Cariye

İki dudağının ağzından çıkanın kanun kabul edildiği hükümdar, kalbini açtığı, aşkına karşılık istediği Gürcü asıllı dünya güzeli cariye tarafından reddedildi.

2. Abdülhamit Bursa’yı Başkent Yapacaktı

Sultan 2. Abdülhamit; Ruslar’ın İstanbul’a girip kendisini esir etmesinden korktu. Kutsal emanetler ve aile fertleriyle Bursa’ya geçmeyi düşündü. Ama bir haremağası fikrini değiştirmesine sebep oldu.

Cenazesi Kokup Çürümeye Başlayan Padişah

Sultan 2. Mehmet’in cesedinin terkedildiği karanlık odadan kötü kokular yayılmaya başladı. Üzerinden elbiseleri çıkarılmayan, sıcaktan şişen ve çürümeye başlayan cesedin yanına girmek mümkün değildi.

Kirkor Cezveciyan Veya Kenan Pars

İyi giyimi, burjuva görünüşü, olgun tavrı, mevki sahibi/zengin kötü adam rollerinin değişmez aktörü olmasına yetmişti.

Venedik Casusu’nun Yavuz Sultan Selim Raporu

15’inci ve 16’ncı asırda, Osmanlıların en ciddi düşmanlarından Venedik Cumhuriyeti de çok sayıda casusu yollamış, devletin nabzını tutmaya çalışmıştı.

Türbesi Kiliseye Çevrilen Padişah

1693’de yöreyi ele geçiren Avusturyalılar, türbeyi temellerine kadar yıktılar. Tepeye de Turpek adını verdiler. Türbenin yerine, Szüz Maria Kilisesi'ni inşa ettiler.

Diplomatik Pasaport Sahibi Mumya

Mısır’ın en önemli tarihsel figürlerden Ramses 2, çok uzun sayılacak ömür ve hükümdarlık dönemi sürmüştü.

Diplomatik Kurye İle Uyuşturucu

Rusya’nın Buenos Aires’deki Büyükelçisi Victor Koronelli, kaçakçı çetesinin elçilikteki bazı diplomatları rüşvetle kendine bağlamasından şüphelendi.

Fare Avcısı Diplomat

İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Abdunlu Lawrence adlı, ‘fare avcılığında ustalaşmış’ kediyi işe aldı ve Ürdün’deki büyükelçilik konutunda görevlendirdi.

3 Bin Yaşındaki Rahip Konuştu

11. Ramses döneminde Mısır’ın Waslet şehrinde yaşayan, dini ritüelleri yönetip ilahiler söyleyen 3 bin yaşındaki rahip Nesyamun konuştu(ruldu).

Duvarlarla Konuşan Türk Büyükelçisi

Bayülken, elçilik binasının dinlenmesinden şüpheleniyordu. Residans köşe bucak titizlikle aranmış, bir şey bulunamamıştı. Ama alınan sonuç, tecrübeli diplomatı tatmin etmemişti.

Evden Kaçan Papağana Kurtarma Operasyonu

Sahibine kızıp evden kaçan küfürbaz papağan için kurtarma operasyonu düzenlendi.

Bisküvi Kutularında Saklanan Kraliyet Taçları

Bisküvi kutularında saklanan taçların ve hazinenin öyküsü, BBC için yapılan bir belgesele konu olunca, gerçek ortaya çıktı.

İnek Dövmeli Mumya

Londra’daki ünlü British Museum’da sergilenen 5 bin yaşındaki erkek mumyasının kolunda iki inek dövmesi belirlendi.

Ard Arda 40 Şınav Sıhhatli Kalp Göstergesi

Harvard Üniversitesi’nde yapılan araştırmaya göre; düzenli şınav çekebilenlerin kalp hastalıkları ihtimali çok düşük bir ihtimal.

Üç Ebeveynli Bebek Doğdu

Adı açıklanmayan bebek, mitokondriyal hastalığa duçar kadınlar için geliştirilen özel bir yöntemin sonucunda hayatımıza girdi.

Kalp Hastalıklarını Teşhis Eden Akıllı Klozet

ABD’de faaliyet gösteren Rochester Teknoloji Enstitüsü; kalp sorunlarını ve hastalıklarını erken belirleyen yazılım geliştirdi.

Hareketsiz Yaşam Sigara Kadar Zararlı

İngiltere’de 2 üniversitenin ortak araştırmasında, hareketsiz yaşam şartları ve ofislerde oturarak çalışmanın önemli hastalıklara yol açtığı belirlendi.

Dünyanın En Pis Ve Zor İşi

Kanalizasyon işinde çalışanların sosyal güvenceleri yok. Genç yaşta çok ciddi hastalıklara yakalanıyorlar ve ölüyorlar.

Yüksek Kira Önergesi Hükümet Götürdü

İsveç’te, yeni yapılan evlerin kiralarının ev sahipleri tarafından istenilen oranda artırılabilmesini sağlayacak yasa önerisi hükümeti düşürdü.

Kaçak İçkiyle Kafayı Bulan Sığırlar

Hindistan’ın Gucerat eyaletindeki bir çiftlikte dikkat edilmese toplu ölüm yaşanacaktı.

Aynı Kişiye Tek Seferde 6 Doz Covid-19 Aşısı

Adı açıklanmayan bayan tıp öğrencisine yanlışlıkla bir yerine 6 doz aşı enjekte edildi.

Sarhoş Kocasını Kalçalarıyla Öldüren Kadın

Sarhoş kocasını susturmak amacıyla kafasının üzerine oturan kadın istemeden katil oldu.

Korona Karantinasında 102 Kilo Şişmanladı

Sağlık durumu ağırlaşan, ihtiyaçlarını karşılayamayan genç adam, sağlık görevlilerinden yardım istedi.

Araştırma Şirketlerini Fonlayan Başbakan

Avusturya Başbakanı, muhafazakâr Avusturya Halkın Partisi - ÖVP! - Genel Başkanı Sebastian Kurz (34), istifa etmek zorunda kaldı.

Seçimi Kazanan Başbakan Meclise Sokulmadı

Samoa’nın yeni Başbakanı Bayan Mata'afa, gittiği parlamento binasına alınmadı ve bahçede kurulan çadırda yemin merasim yaptı.

Çöpçülük Yapan Eski Belediye Başkanı

Göteborg’un eski Belediye Başkanı Ann-Sofie Hermansson (56), hayatını kazanmak için çöp kamyonu sürüp çöp toplamaya başladı.

Anıları Çöplükten Toplanan Parti Genel Başkanı

Türk Solu’nun önemli ismi, TİP - Türkiye İşçi Partisi! -’in son Genel Başkanı Behice Boran’ın yüzlerce mektubu - İngilizce/Türkçe! - ve fotoğrafı çöplükte bulunmuştu.

Abdülmecid Efendi, İttihat ve Terakki’ye Başkan Yapılacaktı

Bir İngiliz gizli belgesine göre; 2. Abdülmecid (Efendi), İttihat ve Terakki Partisi’nin liderliğine getirilecekti.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

Anıları Çöplükten Toplanan Parti Genel Başkanı

Türk Solu’nun önemli ismi, TİP - Türkiye İşçi Partisi! -’in son Genel Başkanı Behice Boran’ın yüzlerce mektubu - İngilizce/Türkçe! - ve fotoğrafı çöplükte bulunmuştu.

Dünya Plastik Atıklarının Yeni Merkezi Türkiye

Greenpeace’nin yayınladığı son rapora göre; dünya plastik atıklarının/çöplerinin yeni merkezi Endonezya ve Türkiye oldu.

Kendini Makam Odasına Kilitleyen Erbakan…

Süleyman Demirel ile Necmettin Erbakan arasında okul sıralarında başlayan tatlı bir rekabet söz konusuydu.

İsrail’i Tanıyan İlk Müslüman Ülke

Türkiye, 28 Mart 1949’da Bakanlar Kurulu kararı ile İsrail devletini resmen tanımıştı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Saatte 580 kilometre Hızla Koşan Karınca

Büyük Sahra’da yaşayan gümüş karınca dünyanın en hızlı yaratığı çıktı.

Dünyanın En Büyük Çiçeği

Dünyanın en büyük çiçeği, ‘Reflesya’ adını taşıyor. İlginç bitkinin çapı 1,20 metre civarında.

Büyük Okyanus'u Kürek Çekerek Geçti

Fyodor Konyuhov (68) adlı Rus din adamı; Büyük Okyanus’u kürek çekerek geçti.

Dedesini Dolar Milyoneri Yapan Torun

Charles W. Jackson Jr. (62) adlı emekli işçi torunu sayesinde Powerball adlı talih oyununda en büyük ikramiyeyi kazandı.

Diğer Tarih Haberleri

52 Yıl Sonra Yakalanan Hırsız Veznedar

Theodore John Conrad (71) adlı ABD vatandaşının gazete manşetlerine geçen büyük sırrı ölümünden sonra ortaya çıktı.

Futbol Takımıyla Stüdyoya Giren Assolist

Fecri Ebcioğlu, iflah olmaz Fenerbahçe taraftarıydı. Takımının muvaffakiyetini ölümsüzleştirmek istedi. FB’yi öven, göklere çıkaran marşın sözlerini yazdı.

Şampiyon Muhammet Ali’nin Çizdiği Resimler

Dünya Ağır Sıklet Boks Şampiyonlarından Muhammet Ali’nin çizdiği resimler 1 milyon dolara satıldı.

Araştırma Şirketlerini Fonlayan Başbakan

Avusturya Başbakanı, muhafazakâr Avusturya Halkın Partisi - ÖVP! - Genel Başkanı Sebastian Kurz (34), istifa etmek zorunda kaldı.

FBI’nin Terörist Listesi’nden İçişleri Bakanlığı’na

Afganistan’da kontrolu sağlayan Taliban’ın ilk hükümeti açıklandı.

70 Yıl Sonra Gelen Özür

Virginia Eyalet Valisi Ralph Northam, 70 yıl önce beyaz bir kadına tecavüz ettikleri gerekçesiyle yargılanan 7 zenci sanığın suçsuz olduğunu açıkladı, ailelerinden tarih önünde özür diledi.

Usame Bin Ladin, Biden’a Suikastı Engellemiş

İngiliz Daily Mail gazetesinde yayınlanan haber uluslar arası politik arenaya bomba gibi düştü.