Enigma’nın Mucidi Alan Turing’e İade-i İtibar

2. Dünya Savaşı’nda İngiltere’nin Almanya karşısında üstün/galip gelmesini sağlayan ünlü dahi matematikçi Alan Turing’in itibarı iade edildi.

Enigma’nın Mucidi Alan Turing’e İade-i İtibar

2. Dünya Savaşı’nda İngiltere’nin Almanya karşısında üstün/galip gelmesini sağlayan ünlü dahi matematikçi Alan Turing’in itibarı iade edildi. Turing; bir erkekle yaşadığı eşcinsel ilişkiden dolayı ahlaksızlıkla suçlanmıştı; kimyasal hadıma uğramıştı. İngiltere Merkez Bankası’nca dolaşıma sokulacak yeni 50 sterlinlik banknotların bir yüzünde Turing’in fotoğrafı yer alacak.

Günümüz bilim dünyasında, ‘sıradışı matematikçi’, ‘bilgisayar bilimlerinin ve yapay zekânın babası’ şeklinde nitelenen Turing; döneminin sert homofobik yasaları sebebiyle intihara sürüklendi.

Alan Turing; Almanya’nın 2. Dünya Savaşı’nda gizli yazışmalarında kullandığı Enigma adlı şifre makinesinin kotlarını kıran yeni bir aparat geliştirmişti. İcat ettiği cihazla savaşın akıbetini değiştirmişti. 14 milyon insanın ölmesini engellediği açıklanmıştı. Görevinin gizliliği sebebiyle yaşarken onurlandırılamadı. Çalışmaları 50 yıl boyunca ‘devlet sırrı’ sayıldı. Turing, eşcinseldi; İngiltere yasalarına aykırı davrandığı gerekçesiyle bir yıl boyunca östrojen iğnesi yaptırmaya mahkûm edildi; kimyasal hadıma tabi tutuldu. Devlet adına yürüttüğü çok gizli projelerden alındı; danışmanlık görevlerine son verildi.

Turing; her gün bir veya iki elma yerdi. 1954’de, - 42 yaşında! - siyanür enjekte ettiği elmayı yiyerek hayatına son verdi. Öldürüldüğü de iddia edildi. Olayın üzerindeki sis perdesi kaldırılamadı.

İngiltere hükümeti; 2009’da, halktan gelen talepler üzerine Turing’i affetti. Yaşadığı döneminin adalet sisteminin acımasız tavrı nedeniyle özür de diledi. 

Kraliçe 2. Elizabeth de, 2014’de Turing için özel af çıkardı.

Haşmet Külyutmaz derledi ve yazdı.

6 October 2019 01:28
956 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Karl Marx’ın Anıt Mezarı Turistik Alan Olacak

Marx’ın Londra’nın Highgate Mezarlığı’ndaki anıt gömütünün bulunduğu alana eşya dükkânı, kafe ve sergi salona açılacak.

Hitler’in Karısı da Yahudi Çıktı

Braun’un halen hayattaki iki kadın yakını araştırmanın geliştirilmesi için kendi saçlarından DNA örneği vermeyi reddetti.

Vatikan Gayrimenkul Zengini

Katolik dünyasının kalbi Vatikan, tarihinde ilk kez mülklerinin listesini kamuoyu ile paylaştı.

Yasak Aşk İstifa Getirdi

İngiltere Sağlık Bakanı Matt Hancock (42), evli danışmanı Gina Coladangelo ile yaşadığı yasak aşkın ortaya çıkması üzerine istifa etmek zorunda kaldı.

Başbakanlığın Kadrolu Kedisi Şişmanladı

İngiltere Başbakanlık resmi konutunun - 10 Downing Street! - maskotu, kadrolu kedi Larry, pandemi sürecinde iyiden iyiye semirdi.

Corona Aşısından Sorumlu Bakan

Bakanlık görevine ise Irak’tan İngiltere’ye iltica etmiş bir ailenin çocuğu Nadhim Zahawi getirildi.

Katil Balinalar Torunlarına Bakıyormuş

‘Orka’ adı ile de tanınan katil balinaların insanlara benzeyen aile yapıları olduğu, büyüklerin torunlara baktığı ve bildiklerini/tecrübelerini öğrettikleri/aktardıkları ortaya çıktı.

Messi’nin Kâğıt Peçetesi 1 Milyon Dolar

Ünlü futbol virtüözü Lionel Messi’nin (34) 21 yıllık kulübü Barcelona’dan ayrılırken gözyaşlarını silmek için kullandığı kâğıt peçete 1 milyon dolara satışa çıkarıldı.

Pul Olan Kâğıt Paradan Kadın Çantası

Richard Segovia (25) adlı Venezüellalı sanatçı, moda dünyasınca yepyeni bir akım başlattı: Tedavülden kalkan, yeni banknotlardan yaptığı kadın çantalarını satışa sundu.

Kâğıt Para Kullanımını Yasaklayacak Ülke

Danimarka hükümetinin aldığı ve 2030 yılında tamamen uygulamaya girecek banknotsuz hayat projesiyle bütün ödemeler kredi kartlarıyla gerçekleştirilecek.

Tarihî Banknota Rekor Fiyat

1891’de tedavüle sokulan 1.000 dolarlık banknot - 130 yıl sonra! - tam 3 milyon dolara alıcı buldu.

Damatlar Vazgeçti, Gelinler Birbiriyle Evlendi

Robyn Peoples (26) ve Sharni Edwards (27) adlı 2 genç ve güzel kadın dünya evine girecekleri anda beklemedikleri sürprizlerle karşılaştılar: Damat adayları tarafından terk edildiler.

Çanakkale’de Türklere Karşı Kimyasal Silah

Ünlü İngiliz siyaset adamı Winston Churchill, Çanakkale Savaşları’nda Türklere karşı kimyasal gaz kullanılmasını önermiş, karşı çıkan az sayıdaki politikacıya da ‘Türkler insan değildir ki!’ demek cüretini-küstahlığını göstermişti.

Kadınların Yüzlerindeki 300 Kimyasal

Avustralya merkezli bir dermatoloji kliniğinin yaptığı çok boyutlu araştırma, makyaj konusunda tehlike çanlarının çaldığını ortaya çıkardı.

Mavileşen Köpekler

Hindistan’ın Mumbai şehrinde sokaklarda mavi köpeklerin dolaşması endişe ve korku yarattı.

Dublör Kullanan Diktatör

CIA eski ajanı John Nixon, Saddam Hüseyin’in can güvenliğini sağlamak amacıyla çok sayıda dublör kullandığını açıkladı

Diğer Tarih Haberleri

FBI’nin Terörist Listesi’nden İçişleri Bakanlığı’na

Afganistan’da kontrolu sağlayan Taliban’ın ilk hükümeti açıklandı.

70 Yıl Sonra Gelen Özür

Virginia Eyalet Valisi Ralph Northam, 70 yıl önce beyaz bir kadına tecavüz ettikleri gerekçesiyle yargılanan 7 zenci sanığın suçsuz olduğunu açıkladı, ailelerinden tarih önünde özür diledi.

Usame Bin Ladin, Biden’a Suikastı Engellemiş

İngiliz Daily Mail gazetesinde yayınlanan haber uluslar arası politik arenaya bomba gibi düştü.

Vatikan Gayrimenkul Zengini

Katolik dünyasının kalbi Vatikan, tarihinde ilk kez mülklerinin listesini kamuoyu ile paylaştı.

Hasta Öldürüp Prim Alan Ambulans Görevlisi

Davide Garofalo (46) adlı ambulans görevlisi, mafyanın işlettiği cenaze şirket(ler)iyle işbirliği yapıp öldürdüğü hasta başına prim aldı.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

İtalyan ‘Robinson Crusoe’ Pes Etti

İtalya’ya bağlı Budelli adasında 32 yıl tek başına yaşayan Mauro Morandi (81) yetkililerin baskısına daha fazla dayanamadı ve pes ettiğini açıkladı.