Enigma’nın Mucidi Alan Turing’e İade-i İtibar

2. Dünya Savaşı’nda İngiltere’nin Almanya karşısında üstün/galip gelmesini sağlayan ünlü dahi matematikçi Alan Turing’in itibarı iade edildi.

Enigma’nın Mucidi Alan Turing’e İade-i İtibar

2. Dünya Savaşı’nda İngiltere’nin Almanya karşısında üstün/galip gelmesini sağlayan ünlü dahi matematikçi Alan Turing’in itibarı iade edildi. Turing; bir erkekle yaşadığı eşcinsel ilişkiden dolayı ahlaksızlıkla suçlanmıştı; kimyasal hadıma uğramıştı. İngiltere Merkez Bankası’nca dolaşıma sokulacak yeni 50 sterlinlik banknotların bir yüzünde Turing’in fotoğrafı yer alacak.

Günümüz bilim dünyasında, ‘sıradışı matematikçi’, ‘bilgisayar bilimlerinin ve yapay zekânın babası’ şeklinde nitelenen Turing; döneminin sert homofobik yasaları sebebiyle intihara sürüklendi.

Alan Turing; Almanya’nın 2. Dünya Savaşı’nda gizli yazışmalarında kullandığı Enigma adlı şifre makinesinin kotlarını kıran yeni bir aparat geliştirmişti. İcat ettiği cihazla savaşın akıbetini değiştirmişti. 14 milyon insanın ölmesini engellediği açıklanmıştı. Görevinin gizliliği sebebiyle yaşarken onurlandırılamadı. Çalışmaları 50 yıl boyunca ‘devlet sırrı’ sayıldı. Turing, eşcinseldi; İngiltere yasalarına aykırı davrandığı gerekçesiyle bir yıl boyunca östrojen iğnesi yaptırmaya mahkûm edildi; kimyasal hadıma tabi tutuldu. Devlet adına yürüttüğü çok gizli projelerden alındı; danışmanlık görevlerine son verildi.

Turing; her gün bir veya iki elma yerdi. 1954’de, - 42 yaşında! - siyanür enjekte ettiği elmayı yiyerek hayatına son verdi. Öldürüldüğü de iddia edildi. Olayın üzerindeki sis perdesi kaldırılamadı.

İngiltere hükümeti; 2009’da, halktan gelen talepler üzerine Turing’i affetti. Yaşadığı döneminin adalet sisteminin acımasız tavrı nedeniyle özür de diledi. 

Kraliçe 2. Elizabeth de, 2014’de Turing için özel af çıkardı.

Haşmet Külyutmaz derledi ve yazdı.

6 October 2019 01:28
55 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Hitler’in Karısı da Yahudi Çıktı

Braun’un halen hayattaki iki kadın yakını araştırmanın geliştirilmesi için kendi saçlarından DNA örneği vermeyi reddetti.

Kadavra İthalatçısı da Olduk

Türkiye; ABD ve Çin’den insan kadavrası satın alıyor. İsteğe/ihtiyaca göre kadavra; bütün veya parçalar halinde de ithal edilebiliyor.

2. Abdülhamit Bursa’yı Başkent Yapacaktı

Sultan 2. Abdülhamit; Ruslar’ın İstanbul’a girip kendisini esir etmesinden korktu. Kutsal emanetler ve aile fertleriyle Bursa’ya geçmeyi düşündü. Ama bir haremağası fikrini değiştirmesine sebep oldu.

Kraliyet Ailesi Prenslere DNA Testi Yaptırmış

İngiltere Kraliyet Ailesi; Prens Charles’in, büyük oğul Prens William ve küçük oğul Prens Harry’nin babaları olduğunu kesinleştirmek için test yapılmasını şart koştu.

İngiltere Parlamentosu’ndaki Striptizciler

Kendilerini 'çevreci' diye tanımlayan grup elemanları, izleyici sıralarında otururken aniden harekete geçip müzik eşliğinde soyunmaya, striptiz gösterisine girişti.

Pul Olan Kâğıt Paradan Kadın Çantası

Richard Segovia (25) adlı Venezüellalı sanatçı, moda dünyasınca yepyeni bir akım başlattı: Tedavülden kalkan, yeni banknotlardan yaptığı kadın çantalarını satışa sundu.

Kâğıt Para Kullanımını Yasaklayacak Ülke

Danimarka hükümetinin aldığı ve 2030 yılında tamamen uygulamaya girecek banknotsuz hayat projesiyle bütün ödemeler kredi kartlarıyla gerçekleştirilecek.

Tarihî Banknota Rekor Fiyat

1891’de tedavüle sokulan 1.000 dolarlık banknot - 130 yıl sonra! - tam 3 milyon dolara alıcı buldu.

Yorgan İçine Saklanmış Hazine

Bankaya para yatırmaya üşenen vatandaş, tasarrufunu yorganında saklayınca az daha ‘evindeki bulgurdan oluyordu’.

Çanakkale’de Türklere Karşı Kimyasal Silah

Ünlü İngiliz siyaset adamı Winston Churchill, Çanakkale Savaşları’nda Türklere karşı kimyasal gaz kullanılmasını önermiş, karşı çıkan az sayıdaki politikacıya da ‘Türkler insan değildir ki!’ demek cüretini-küstahlığını göstermişti.

Kadınların Yüzlerindeki 300 Kimyasal

Avustralya merkezli bir dermatoloji kliniğinin yaptığı çok boyutlu araştırma, makyaj konusunda tehlike çanlarının çaldığını ortaya çıkardı.

Mavileşen Köpekler

Hindistan’ın Mumbai şehrinde sokaklarda mavi köpeklerin dolaşması endişe ve korku yarattı.

Dublör Kullanan Diktatör

CIA eski ajanı John Nixon, Saddam Hüseyin’in can güvenliğini sağlamak amacıyla çok sayıda dublör kullandığını açıkladı

Diğer Tarih Haberleri

Kenan Evren, Ahu Tuğba’ya Aşıkmış

Yeşilçam’ın ünlü ismi Ahu Tuğba; 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in kalbini çalmış. Evren; cesaretini toplayıp aşkını ilan etmiş…

Aynı Şiiri 789 Defa Değiştiren Şair

Nuri Pakdil; şiir konusunda çok titizdi; tekrar tekrar yazardı; Ahid Kulesi'ndeki Militan adlı şiirini tam 789. yazılışı ile kitaba aldığı rivayet edildi.

Nazım Hikmet, Fenerbahçe’nin Amigosuymuş

Ünlü şairimiz Nazım Hikmet; gençlik yıllarında futbolla ilgilendi; Kadıköy’de Fenerbahçe’nin maçlarını kaçırmadan izlemeye çalıştı.

Vladimir Putin Uykuyu Seviyor

Putin; günde ortalama 11 saat uyuyor.

Türbanın İlham Perisi: Audrey Hepburn

Şule Yüksel Şenler; İslamcı genç kızların ve hanımların kullandığı türbanın tasarımcısıydı. Kendi anlatımına göre; Audrey Hepburn’ün ‘Charade’ adlı filmde taktığı başörtüsünden ilham almıştı.

Başbakanlığın Kasasından Çıkan Donun Gizemi

İhtilal sonrası Başbakanlık'taki resmi kasadan çıkan ve Yassı Ada Duruşmalarında delil diye kabul edilen kadın donunun 'düzmece delil' ve aslında erkek donu olduğu ileri sürülmüştü.

Türkeş; Menderes’in İdamına Karşı Çıktı

Türkeş’e göre; Yüksek Adalet Divanı’nın verdiği idam hükümleri tadil edilerek hafifletme cihetine gidilmeliydi.