CIA; Askerî Darbeyi Menderes’e Haber Vermedi

Tully’nin belirlemesine göre CIA; Türkiye’de darbe ihtimalini çok önceden tahmin etti ve Washington’u defalarca uyardı.

CIA; Askerî Darbeyi Menderes’e Haber Vermedi

ABD’li gazeteci/yazar Andrew Tully’nin yazdığı CIA: The Inside Story adlı kitabında, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi ile ilgili ilginç bilgiler verdi. Tully’nin belirlemesine göre CIA; Türkiye’de darbe ihtimalini çok önceden tahmin etti ve Washington’u defalarca uyardı. Ama ne CIA, ne de Washington; Türkiye’deki iktidar partisi Demokrat Parti’nin ve liderlerinin gelen tehlikeye karşı dikkatini çekmedi. Tully’nin yazdığına bakılırsa CIA; 27 Mayıs’ta askerî darbenin olacağını bir hafta önceden kesin öğrendi; darbe liderliğine Orgeneral Cemal Gürsel’in getirileceğini belirleyemedi. Gürsel’in değerlendirme dışında kalmasının sebebi: Emeklilik döneminde İzmir’e yerleşmek için gitmesiydi.

Tolly’nin yazdığına göre; Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes tam ABD’nin istediği formatta siyasilerdi. Uluslar arası politikada ABD’nin katıksız destekçisiydiler. Toplum içinde popülerdiler ve güçleri tartışılmazdı. Atatürk’ün mirasına da sahip çıkıyorlardı. Komünizme şiddetle muhaliftiler. Türkiye; çok büyük, çok kuvvetli ve çok disiplinli bir orduya sahipti. Gönüllü olarak Kore’ye asker göndermişti. ABD üslerinin topraklarında konuşlanmasına, Türkiye’nin NATO’nun ileri karakolu durumuna gelmesine izin vermişlerdi.

- Menderes’in Muhaliflere Karşı Sert Tavrı… -

Andrew Tully’nin kaydettiğine göre Menderes; muhaliflere ve özellikle de İnönü’ye karşı sert ve saygısız bir politik tavır içindeydi. Oya Türk Ordusu’nun İsmet İnönü’ye karşı tartışılmaz bir sevgisi ve bağlılığı vardı. Ülke gereksiz bir siyasî gerginlik içindeydi. Üstelik ekonomik durum çok kötüydü; beklenen dış yardımlar, dış borç sağlanamamıştı.

Tully’e göre ABD ve CIA; 27 Mayıs 1960 Cuma günü askeri müdahale edileceğini, DP ve Başbakan Adnan Menderes’e bildirmeyerek bir dostuna ihanet etmişti. Serbest seçimlerle iktidara gelmiş; müttefiki iktidarın devrilmesini seyretmişti; ses çıkarmamıştı. ABD’nin sadece menfaatleri ön plandaydı; hiçbir zaman demokrasi diye ilkesi olmamıştı. En kanlı ve baskıcı rejimleri bile desteklemekten geri durmamıştı. İran’da 19 Ağustos 1953’te askeri darbe ile görevinden edilen Başbakan Muhammed Musaddık’ın devrilmesindeki sorumluluğunu da 50 yıl saklayabilmişti.

Ali Hikmet İnce yazdı.

18 May 2019 22:08
762 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Astronotlara Yiyecek Paketi

Cygnus adlı kargo modülü 2’si ABD, diğeri Rus vatandaşı astronot için hususi hazırlanmış ve özenle seçilmiş hediyelerden oluşan bir paket götürdü.

Batman’a Benzeyen Bebek

Ünlü çizgi roman ve film kahramanı Batman’a benzeyen, yüzünde maske şeklinde leke bulunan bebek doğdu

Tuğgeneral Yapılan Penguen Nils Olav

Norveç ordusunun en seçkin birliği, Kraliyet Muhafız Birliği’nin ‘onursal komutanlığı’na bir penguen getirildi.

CIA Ankara'yı Dikkatle İzliyordu

CIA Başkanı Allen Dulles’e göre 10 yıldır hükümette bulunan Demokrat Parti’nin sonu gelmişti.

‘Ezilenden Yana’ Bir Baba: Dündar Kılıç…

Dündar Kılıç; Türk Mafyası’nın Karadeniz kuşağındandı. Trabzon’un Sürmene ilçesinin Baştımar Köyü nüfusuna kayıtlıydı.

Ecevit’in İpi Washington’da Çekilmiş

Çetingüleç kitabında, Ecevit Ailesi ile ilgili birebir şahit olduğu ve dinlediği olayları anlatıyor.

Evliyken İzdivaç Teklifi Alan Güzel Yıldız

Nilüfer Aydan, yaşamının neredeyse tamama yakınını Türk Sineması’na adadı. Güzelliği, cazibesi, dişiliği ve dans yeteneği ile erkeklerin ilgisini çekti. Çok önemli filmlerde rol alıp ismini ‘unutulmazlar’ arasına yazdırdı.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Cemal Gürsel’in Adnan Menderes’e Mektubu

Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan emekli olan Orgeneral Cemal Gürsel; 27 Mayıs Askeri Darbesi’nden hemen önce Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes’e önerilerini içeren bir mektup vermişti. Mektup; Başbakan Adnan Menderes’e hitaben yazılmıştı.

CHP Kırklar Meclisi’nin Çalışkan Üyesi

Vehbi Koç; üzerine aldığı/üstlendiği her görevi önemser, iyi hazırlanır ve fikirlerini savunurdu.

Anıları Çöplükten Toplanan Parti Genel Başkanı

Türk Solu’nun önemli ismi, TİP - Türkiye İşçi Partisi! -’in son Genel Başkanı Behice Boran’ın yüzlerce mektubu - İngilizce/Türkçe! - ve fotoğrafı çöplükte bulunmuştu.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Churchill’den Gürsel’e Menderes İçin Af Mektubu

İngiltere eski Başbakanı Winston Churchill; Devlet Başkanı ve MBK Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel’e bir mektup yazarak, idam cezasına çarptırılan eski Başbakan ve 2 eski bakanın affedilmesini rica etti.

‘Örtülü Ödenek’ten Maaşa Bağlanan Başbakan

Menderes’ten önce aynı görevdeki Şemsettin Günaltay’a aylık 3.000 TL ödeme yapılırdı.

Başbakan’a Dans Dersi Veren Ünlü Komedyen

Yeşilçam’ın ünlü ismi, komedyen Öztürk Serengil’in DP’li Başbakan Adnan Menderes’e dans dersleri verdiğini çok dar bir çevre bilirdi.

Diğer Tarih Haberleri

Churchill’in Ayakkabısına Ve Bardağına 58 Bin Sterlin

İngiltere’nin eski Başbakanı Winston Churchill’in evinde giydiği kadife ayakkabıları 40 bin sterline, su bardağı da 18 bin sterline satıldı.

Hitler'in Klozet Kapağına 18 Bin Dolar

Adolf Hitler’in Bavyera Alpleri’ndeki özel sığınağında kullandığı klozetin kapağı 18.750 dolara satıldı.

Altın Dilli Mumya

Taposiris Magna Antik Kenti’neki arkeolojik çalışmalarda, 2 bin yıllık altın dilli mumya ortaya çıkarıldı.

‘Kaset’ Babasını Yitirdi

Portatif kaseti üretip/geliştirip müziği kolay erişilebilir hale getiren Hollandalı mühendis Lou Ottens 94 yaşında hayatını yitirdi.

Kaybolan Cüzdan 54 Yıl Sonra Bulundu

Paul Grishan (91) adlı emekli askeri meteorolog, 53 yıl önce kaybettiği cüzdanına kavuştu. Sevincini, ‘Sadece havaya uçtum. Gerisini hatırlamıyorum,’ diye belirtti.

Tabutunun Tahtasından Baston Yapılan Cadı

Lilias Adie, İskoçya’da ‘büyücülük yaptığı’, ‘cadı’ olduğu iddiasıyla yargılandı. 30 gün uyutulmadı, aç bırakıldı, ağır işkence altında tutuldu. İntihar etmek zorunda bırakıldı. Ölümünden 315 yıl sonra yapılan hata kabul edildi ve özür dilendi.

Uzaya Çıkan İlk Türk Kökenli Kozmonot

Uzaya çıkan ilk Türk kökenli subay, Sovyet vatandaşı Andriyan Grigoryeviç Nikolayev’di. Nikolayev, 1962’de fezaya ilk adımını attı.