CIA; Askerî Darbeyi Menderes’e Haber Vermedi

Tully’nin belirlemesine göre CIA; Türkiye’de darbe ihtimalini çok önceden tahmin etti ve Washington’u defalarca uyardı.

CIA; Askerî Darbeyi Menderes’e Haber Vermedi

ABD’li gazeteci/yazar Andrew Tully’nin yazdığı CIA: The Inside Story adlı kitabında, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi ile ilgili ilginç bilgiler verdi. Tully’nin belirlemesine göre CIA; Türkiye’de darbe ihtimalini çok önceden tahmin etti ve Washington’u defalarca uyardı. Ama ne CIA, ne de Washington; Türkiye’deki iktidar partisi Demokrat Parti’nin ve liderlerinin gelen tehlikeye karşı dikkatini çekmedi. Tully’nin yazdığına bakılırsa CIA; 27 Mayıs’ta askerî darbenin olacağını bir hafta önceden kesin öğrendi; darbe liderliğine Orgeneral Cemal Gürsel’in getirileceğini belirleyemedi. Gürsel’in değerlendirme dışında kalmasının sebebi: Emeklilik döneminde İzmir’e yerleşmek için gitmesiydi.

Tolly’nin yazdığına göre; Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes tam ABD’nin istediği formatta siyasilerdi. Uluslar arası politikada ABD’nin katıksız destekçisiydiler. Toplum içinde popülerdiler ve güçleri tartışılmazdı. Atatürk’ün mirasına da sahip çıkıyorlardı. Komünizme şiddetle muhaliftiler. Türkiye; çok büyük, çok kuvvetli ve çok disiplinli bir orduya sahipti. Gönüllü olarak Kore’ye asker göndermişti. ABD üslerinin topraklarında konuşlanmasına, Türkiye’nin NATO’nun ileri karakolu durumuna gelmesine izin vermişlerdi.

- Menderes’in Muhaliflere Karşı Sert Tavrı… -

Andrew Tully’nin kaydettiğine göre Menderes; muhaliflere ve özellikle de İnönü’ye karşı sert ve saygısız bir politik tavır içindeydi. Oya Türk Ordusu’nun İsmet İnönü’ye karşı tartışılmaz bir sevgisi ve bağlılığı vardı. Ülke gereksiz bir siyasî gerginlik içindeydi. Üstelik ekonomik durum çok kötüydü; beklenen dış yardımlar, dış borç sağlanamamıştı.

Tully’e göre ABD ve CIA; 27 Mayıs 1960 Cuma günü askeri müdahale edileceğini, DP ve Başbakan Adnan Menderes’e bildirmeyerek bir dostuna ihanet etmişti. Serbest seçimlerle iktidara gelmiş; müttefiki iktidarın devrilmesini seyretmişti; ses çıkarmamıştı. ABD’nin sadece menfaatleri ön plandaydı; hiçbir zaman demokrasi diye ilkesi olmamıştı. En kanlı ve baskıcı rejimleri bile desteklemekten geri durmamıştı. İran’da 19 Ağustos 1953’te askeri darbe ile görevinden edilen Başbakan Muhammed Musaddık’ın devrilmesindeki sorumluluğunu da 50 yıl saklayabilmişti.

Ali Hikmet İnce yazdı.

18 May 2019 22:08
126 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Batman’a Benzeyen Bebek

Ünlü çizgi roman ve film kahramanı Batman’a benzeyen, yüzünde maske şeklinde leke bulunan bebek doğdu

Tuğgeneral Yapılan Penguen Nils Olav

Norveç ordusunun en seçkin birliği, Kraliyet Muhafız Birliği’nin ‘onursal komutanlığı’na bir penguen getirildi.

CIA Ankara'yı Dikkatle İzliyordu

CIA Başkanı Allen Dulles’e göre 10 yıldır hükümette bulunan Demokrat Parti’nin sonu gelmişti.

‘Ezilenden Yana’ Bir Baba: Dündar Kılıç…

Dündar Kılıç; Türk Mafyası’nın Karadeniz kuşağındandı. Trabzon’un Sürmene ilçesinin Baştımar Köyü nüfusuna kayıtlıydı.

Ecevit’in İpi Washington’da Çekilmiş

Çetingüleç kitabında, Ecevit Ailesi ile ilgili birebir şahit olduğu ve dinlediği olayları anlatıyor.

Cemal Gürsel’in Adnan Menderes’e Mektubu

Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan emekli olan Orgeneral Cemal Gürsel; 27 Mayıs Askeri Darbesi’nden hemen önce Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes’e önerilerini içeren bir mektup vermişti. Mektup; Başbakan Adnan Menderes’e hitaben yazılmıştı.

CHP Kırklar Meclisi’nin Çalışkan Üyesi

Vehbi Koç; üzerine aldığı/üstlendiği her görevi önemser, iyi hazırlanır ve fikirlerini savunurdu.

Geceleri Yalnız Yatamayan Cumhurbaşkanı

Endonezya’nın kurucu cumhurbaşkanı farklı bir adamdı: Diplomatik sıkıntı yaratan-yaratabilen bazı istekleri olurdu.

Mustafa Kemal Paşa’nın Cumhurbaşkanı Adayı

Cumhuriyetimizin kurucusu, ilk başbakanımız, ilk cumhurbaşkanımız Mustafa Kemal Paşa, kendisinden sonra aynı makama Mareşal Fevzi Çakmak’ın gelmesinin uygun olacağını söylemişti.

Türkeş; Menderes’in İdamına Karşı Çıktı

Türkeş’e göre; Yüksek Adalet Divanı’nın verdiği idam hükümleri tadil edilerek hafifletme cihetine gidilmeliydi.

Cemal Gürsel’in Adnan Menderes’e Mektubu

Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan emekli olan Orgeneral Cemal Gürsel; 27 Mayıs Askeri Darbesi’nden hemen önce Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes’e önerilerini içeren bir mektup vermişti. Mektup; Başbakan Adnan Menderes’e hitaben yazılmıştı.

Menderes’in Bakanına Darbe Liderliği Önerisi

İddiaya göre Şemi Ergin; 27 Mayıs 1960’da yapılacak askerî darbenin ilk işaretleri ortaya çıktığından beri haberdardı.

CHP Kırklar Meclisi’nin Çalışkan Üyesi

Vehbi Koç; üzerine aldığı/üstlendiği her görevi önemser, iyi hazırlanır ve fikirlerini savunurdu.

Diğer Tarih Haberleri

Başbakanlığın Kasasından Çıkan Donun Gizemi

İhtilal sonrası Başbakanlık'taki resmi kasadan çıkan ve Yassı Ada Duruşmalarında delil diye kabul edilen kadın donunun 'düzmece delil' ve aslında erkek donu olduğu ileri sürülmüştü.

Türkeş; Menderes’in İdamına Karşı Çıktı

Türkeş’e göre; Yüksek Adalet Divanı’nın verdiği idam hükümleri tadil edilerek hafifletme cihetine gidilmeliydi.

Neron’un Gizli Sığınağı Bulundu

Pitomani (yangın çıkarma hastalığı)nın en önemli isimi, Roma İmparatoru Neron’a ait olduğu ileri sürülen gizli bir oda bulundu.

Cemal Gürsel’in Adnan Menderes’e Mektubu

Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan emekli olan Orgeneral Cemal Gürsel; 27 Mayıs Askeri Darbesi’nden hemen önce Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes’e önerilerini içeren bir mektup vermişti. Mektup; Başbakan Adnan Menderes’e hitaben yazılmıştı.

Menderes’in Bakanına Darbe Liderliği Önerisi

İddiaya göre Şemi Ergin; 27 Mayıs 1960’da yapılacak askerî darbenin ilk işaretleri ortaya çıktığından beri haberdardı.

Kemal Tahir Gençliğinde Ünlü Bir Kabadayıydı

Ünlü sosyalist romancımız Kemal Tahir gençliğinde hızlı bir kabadayıydı. Mahallesinden izni olmadan kuş bile uçamazdı.

Bu Otelde Bir Gecelik Konaklama 100 Bin Dolar

Filipinler’de Banwa adlı özel adaya inşa edilen 1.000 metrekarelik villa otelde gecelik konaklamanın bedeli tam 100 bin dolar.