CIA; Askerî Darbeyi Menderes’e Haber Vermedi

Tully’nin belirlemesine göre CIA; Türkiye’de darbe ihtimalini çok önceden tahmin etti ve Washington’u defalarca uyardı.

CIA; Askerî Darbeyi Menderes’e Haber Vermedi

ABD’li gazeteci/yazar Andrew Tully’nin yazdığı CIA: The Inside Story adlı kitabında, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi ile ilgili ilginç bilgiler verdi. Tully’nin belirlemesine göre CIA; Türkiye’de darbe ihtimalini çok önceden tahmin etti ve Washington’u defalarca uyardı. Ama ne CIA, ne de Washington; Türkiye’deki iktidar partisi Demokrat Parti’nin ve liderlerinin gelen tehlikeye karşı dikkatini çekmedi. Tully’nin yazdığına bakılırsa CIA; 27 Mayıs’ta askerî darbenin olacağını bir hafta önceden kesin öğrendi; darbe liderliğine Orgeneral Cemal Gürsel’in getirileceğini belirleyemedi. Gürsel’in değerlendirme dışında kalmasının sebebi: Emeklilik döneminde İzmir’e yerleşmek için gitmesiydi.

Tolly’nin yazdığına göre; Cumhurbaşkanı Celal Bayar ve Başbakan Adnan Menderes tam ABD’nin istediği formatta siyasilerdi. Uluslar arası politikada ABD’nin katıksız destekçisiydiler. Toplum içinde popülerdiler ve güçleri tartışılmazdı. Atatürk’ün mirasına da sahip çıkıyorlardı. Komünizme şiddetle muhaliftiler. Türkiye; çok büyük, çok kuvvetli ve çok disiplinli bir orduya sahipti. Gönüllü olarak Kore’ye asker göndermişti. ABD üslerinin topraklarında konuşlanmasına, Türkiye’nin NATO’nun ileri karakolu durumuna gelmesine izin vermişlerdi.

- Menderes’in Muhaliflere Karşı Sert Tavrı… -

Andrew Tully’nin kaydettiğine göre Menderes; muhaliflere ve özellikle de İnönü’ye karşı sert ve saygısız bir politik tavır içindeydi. Oya Türk Ordusu’nun İsmet İnönü’ye karşı tartışılmaz bir sevgisi ve bağlılığı vardı. Ülke gereksiz bir siyasî gerginlik içindeydi. Üstelik ekonomik durum çok kötüydü; beklenen dış yardımlar, dış borç sağlanamamıştı.

Tully’e göre ABD ve CIA; 27 Mayıs 1960 Cuma günü askeri müdahale edileceğini, DP ve Başbakan Adnan Menderes’e bildirmeyerek bir dostuna ihanet etmişti. Serbest seçimlerle iktidara gelmiş; müttefiki iktidarın devrilmesini seyretmişti; ses çıkarmamıştı. ABD’nin sadece menfaatleri ön plandaydı; hiçbir zaman demokrasi diye ilkesi olmamıştı. En kanlı ve baskıcı rejimleri bile desteklemekten geri durmamıştı. İran’da 19 Ağustos 1953’te askeri darbe ile görevinden edilen Başbakan Muhammed Musaddık’ın devrilmesindeki sorumluluğunu da 50 yıl saklayabilmişti.

Ali Hikmet İnce yazdı.

18 May 2019 22:08
294 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Batman’a Benzeyen Bebek

Ünlü çizgi roman ve film kahramanı Batman’a benzeyen, yüzünde maske şeklinde leke bulunan bebek doğdu

Tuğgeneral Yapılan Penguen Nils Olav

Norveç ordusunun en seçkin birliği, Kraliyet Muhafız Birliği’nin ‘onursal komutanlığı’na bir penguen getirildi.

CIA Ankara'yı Dikkatle İzliyordu

CIA Başkanı Allen Dulles’e göre 10 yıldır hükümette bulunan Demokrat Parti’nin sonu gelmişti.

‘Ezilenden Yana’ Bir Baba: Dündar Kılıç…

Dündar Kılıç; Türk Mafyası’nın Karadeniz kuşağındandı. Trabzon’un Sürmene ilçesinin Baştımar Köyü nüfusuna kayıtlıydı.

Ecevit’in İpi Washington’da Çekilmiş

Çetingüleç kitabında, Ecevit Ailesi ile ilgili birebir şahit olduğu ve dinlediği olayları anlatıyor.

Cemal Gürsel’in Adnan Menderes’e Mektubu

Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan emekli olan Orgeneral Cemal Gürsel; 27 Mayıs Askeri Darbesi’nden hemen önce Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes’e önerilerini içeren bir mektup vermişti. Mektup; Başbakan Adnan Menderes’e hitaben yazılmıştı.

CHP Kırklar Meclisi’nin Çalışkan Üyesi

Vehbi Koç; üzerine aldığı/üstlendiği her görevi önemser, iyi hazırlanır ve fikirlerini savunurdu.

Geceleri Yalnız Yatamayan Cumhurbaşkanı

Endonezya’nın kurucu cumhurbaşkanı farklı bir adamdı: Diplomatik sıkıntı yaratan-yaratabilen bazı istekleri olurdu.

Mustafa Kemal Paşa’nın Cumhurbaşkanı Adayı

Cumhuriyetimizin kurucusu, ilk başbakanımız, ilk cumhurbaşkanımız Mustafa Kemal Paşa, kendisinden sonra aynı makama Mareşal Fevzi Çakmak’ın gelmesinin uygun olacağını söylemişti.

Başbakan’a Dans Dersi Veren Ünlü Komedyen

Yeşilçam’ın ünlü ismi, komedyen Öztürk Serengil’in DP’li Başbakan Adnan Menderes’e dans dersleri verdiğini çok dar bir çevre bilirdi.

Türkeş; Menderes’in İdamına Karşı Çıktı

Türkeş’e göre; Yüksek Adalet Divanı’nın verdiği idam hükümleri tadil edilerek hafifletme cihetine gidilmeliydi.

Cemal Gürsel’in Adnan Menderes’e Mektubu

Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan emekli olan Orgeneral Cemal Gürsel; 27 Mayıs Askeri Darbesi’nden hemen önce Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes’e önerilerini içeren bir mektup vermişti. Mektup; Başbakan Adnan Menderes’e hitaben yazılmıştı.

Menderes’in Bakanına Darbe Liderliği Önerisi

İddiaya göre Şemi Ergin; 27 Mayıs 1960’da yapılacak askerî darbenin ilk işaretleri ortaya çıktığından beri haberdardı.

Diğer Tarih Haberleri

Ölüm İlanınızda Yarı Yarıya İndirim

Vakit Gazetesi’nin sahibi Halil Lütfi Dördüncü; cimriliğiyle maruftu. Moliere’nin tanımladığı gibi; ‘Selâm verdim!’ demez; ‘Selâm aldım!’ derdi.

Otomobil Kullanan Fareler

ABD’de yapılan araştırmada, yemek ve şekerli yiyeceklerle ödüllendirilen fareler, oyuncak otomobilleri başarıyla sürdü

Başbakan’a Dans Dersi Veren Ünlü Komedyen

Yeşilçam’ın ünlü ismi, komedyen Öztürk Serengil’in DP’li Başbakan Adnan Menderes’e dans dersleri verdiğini çok dar bir çevre bilirdi.

Putin’in KGB Sicili: ‘Devlet Başkanı Olabilir!’

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in KGB tarafından tutulan şahsi sicil dosyası üzerindeki ‘gizlilik zırhı’ kaldırıldı ve incelemeye/sergilenmeye açıldı.

Milletvekili Marketten Sandviç Çaldı

Sloven Milletvekili Darij Krajcic; girdiği marketten aldığı sandviçin parasını ödemedi.

Kenan Evren, Ahu Tuğba’ya Aşıkmış

Yeşilçam’ın ünlü ismi Ahu Tuğba; 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in kalbini çalmış. Evren; cesaretini toplayıp aşkını ilan etmiş…

Enigma’nın Mucidi Alan Turing’e İade-i İtibar

2. Dünya Savaşı’nda İngiltere’nin Almanya karşısında üstün/galip gelmesini sağlayan ünlü dahi matematikçi Alan Turing’in itibarı iade edildi.