Cemal Gürsel’in Adnan Menderes’e Mektubu

Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan emekli olan Orgeneral Cemal Gürsel; 27 Mayıs Askeri Darbesi’nden hemen önce Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes’e önerilerini içeren bir mektup vermişti. Mektup; Başbakan Adnan Menderes’e hitaben yazılmıştı.

Cemal Gürsel’in Adnan Menderes’e Mektubu

Cemal Gürsel; 2 Mayıs 1960’da Kara Kuvvetleri Komutanlığı’ndan emekli olmuştu. İzmir’e yerleşecek ve yaşantısına devam edecekti. Ankara’dan ayrılmadan önce, 3 Mayıs 1960’da Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes’i makamında ziyaret etti; kendisine bir mektup verdi. Gürsel; mektubu Başbakan Adnan Menderes’e hitaben yazmıştı. MSB Ethem Menderes’in aracılığıyla - zaman geçirmeden! - iletilmesini rica etti. Adnan Menderes’e karşı muhabbet sahibiydi; Bayar yerine Cumhurbaşkanlığı’na gelirse ülkenin rahatlayacağını ve hızla toparlanacağını düşünürdü. Ve bazı önerileri önemliydi ve derhal yapılması gerekenliydi. Zaman DP iktidarının aleyhine çalışıyordu. Gürsel’in önerilerine göre; Ordu mutlaka siyasetten uzak tutulmamalıydı. Gürsel’in satırlarına bakılırsa; Menderes’in son açıklamalarını sonuna kadar izlemişti. Haklı ve eksik bulduğu hususlar vardı. Mektubun giriş bölümünde kendince bazı teşhisler yapmıştı. Kayseri ve diğer illerdeki vahim olaylar vatandaşın ruhunda derin tesirler ve hükümete karşı hoşnutsuzluk yaratmıştı. Hele hele ordu mensuplarının talebelere karşı kullanılması akılsızca/vahim durumdu. Asker; huzursuzluk ve güvensizlik hisleri içindeydi ve daha da kötüsü politikaya karıştırılmıştı.

- Adnan Menderes Cumhurbaşkanı Olmalı… -

Gürsel’e göre; Cumhurbaşkanı derhal istifa etmeliydi. Adnan Menderes’i milletin çoğunluğunun sevdiğine inanıyordu. ‘Muhterem zat!’ diye nitelediği Menderes; Cumhurbaşkanı olmalıydı. Bu şekilde gönlü kırılanlar kazanabilirdi; yeniden güven tesis edilebilirdi. Kabinede acil değişiklik yapılmalıydı. Yeni kabile dürüst, makûl, zorba değil, adalet ve şefkat hissi taşıyan kişilerden oluş(turul)malıydı. Ankara ve İstanbul’un valileriyle emniyet müdürleri derhal değiştirilmeliydi. Tahkikat komisyonlarının kurulmasını sağlayan kanunlar yürürlükten kaldırılmalıydı. Partilerin ocak, bucak teşkilatları kapatılmalı; yalnızca il başkanlıkları kalmalıydı. Tutuklu gazeteciler için hiç vakit geçirilmeden af kanunu çıkarılmalıydı. Üniversiteler derhal açılmalı ve tutuklu öğrenciler serbest bırakılmalıydı. Şimdiye kadar çıkarılmış bütün antidemokratik kanunlar hükümsüz kılınmalıydı. 

Emekli KKK Orgeneral Cemal Gürsel’in dikkat çektiği bir başka mühim konu da din istismarcılığından vazgeçilmesiydi. Vatandaşlar arasında ayrım yapılmamalıydı; herkese eşit davranılmalıydı. Siyasilerin ülke gezilerini mitinge çevirmesi engellenmeliydi. Suistimallere karşı tedbir alınmalıydı; hükümete karşı bir itimatsızlık vesilesi olmaktan çıkarılmalıydı.

- Emniyet Kuvvetleri, Öğrencilere Karşı Kullanılmamalı… -

Gürsel mektubunun son bölümünde ise, yazdıklarının politik bir mülahazanın tesirinin bulunmadığını açıklıyordu. Saydığı/Sıraladığı tedbirlerin alınması zaruriydi. Toplum ruhumda şevk ve azmin geliştirilmesi, hak ve hürriyet aşkının kökleştirilmesi gerekliydi. Emniyet kuvvetlerinin ilim yuvalarına - üniversitelere! - girip öğrencileri, öğretim üyelerini coplarla ve kurşunlarla cezalandırması kabul edilemezdi. Kız öğrencilere de aynı şekilde davranılması, memleketin huzuru açısından hataydı. Gençliğe büyük önem verilmeli, adalet ve hürriyet arayışlarından rahatsızlık duyulmamalıydı.

Gürsel; yazdıklarının önemine dikkat çekiyordu. Memleketin selameti açısından hükümet ve diğer siyasi partiler bir araya gelip sorunu çözmeliydi.

Gürsel imzasını taşıyan tarihi mektup muhatabı ulaş(tırıl)madı. Millî Savunma Bakanı Ethem Menderes; Gürsel’in mektubunu arşivine koydu. Oysa mektup Başbakan Adnan Menderes’e iletilebilse belki de 27 Mayıs Darbesi yapılmayacaktı/engellenebilecekti.

Ali Hikmet İnce yazdı.

28 May 2019 12:36
1,201 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Churchill’den Gürsel’e Menderes İçin Af Mektubu

İngiltere eski Başbakanı Winston Churchill; Devlet Başkanı ve MBK Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel’e bir mektup yazarak, idam cezasına çarptırılan eski Başbakan ve 2 eski bakanın affedilmesini rica etti.

Türkeş; Menderes’in İdamına Karşı Çıktı

Türkeş’e göre; Yüksek Adalet Divanı’nın verdiği idam hükümleri tadil edilerek hafifletme cihetine gidilmeliydi.

Cemal Süreya: Hep Anne Sıcaklığını Arayan Şair

Annesinin hayalini, kulağında kalan yarı belirsiz sedasını, sıcaklığını hiç unutamadı; hasretiyle tamamladı kalan ömrünü…

Posta Pulu İçin Hamallık Yapan Şair

Yakın çevresinin ifadesine göre Ahmet Arif, net ve keskin bir karakterdi. Polis tarafından sürekli izlendi, gözaltında işkencelere maruz kaldı.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Churchill’den Gürsel’e Menderes İçin Af Mektubu

İngiltere eski Başbakanı Winston Churchill; Devlet Başkanı ve MBK Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel’e bir mektup yazarak, idam cezasına çarptırılan eski Başbakan ve 2 eski bakanın affedilmesini rica etti.

‘Örtülü Ödenek’ten Maaşa Bağlanan Başbakan

Menderes’ten önce aynı görevdeki Şemsettin Günaltay’a aylık 3.000 TL ödeme yapılırdı.

Başbakan’a Dans Dersi Veren Ünlü Komedyen

Yeşilçam’ın ünlü ismi, komedyen Öztürk Serengil’in DP’li Başbakan Adnan Menderes’e dans dersleri verdiğini çok dar bir çevre bilirdi.

Türkeş; Menderes’in İdamına Karşı Çıktı

Türkeş’e göre; Yüksek Adalet Divanı’nın verdiği idam hükümleri tadil edilerek hafifletme cihetine gidilmeliydi.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Churchill’den Gürsel’e Menderes İçin Af Mektubu

İngiltere eski Başbakanı Winston Churchill; Devlet Başkanı ve MBK Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel’e bir mektup yazarak, idam cezasına çarptırılan eski Başbakan ve 2 eski bakanın affedilmesini rica etti.

‘Örtülü Ödenek’ten Maaşa Bağlanan Başbakan

Menderes’ten önce aynı görevdeki Şemsettin Günaltay’a aylık 3.000 TL ödeme yapılırdı.

Başbakan’a Dans Dersi Veren Ünlü Komedyen

Yeşilçam’ın ünlü ismi, komedyen Öztürk Serengil’in DP’li Başbakan Adnan Menderes’e dans dersleri verdiğini çok dar bir çevre bilirdi.

Türkeş; Menderes’in İdamına Karşı Çıktı

Türkeş’e göre; Yüksek Adalet Divanı’nın verdiği idam hükümleri tadil edilerek hafifletme cihetine gidilmeliydi.

Latife Hanım’ın Anılarını Okuyan Tek Adam

2006’da vefat eden Ord. Prof. Reşat Kaynar, Latife (Uşşaki) Hanım’ın 5 defter halindeki el yazması anılarını okuyan ve 2025 yılına kadar açıklanmamasını/yayınlanmamasını öneren kişiydi.

Galileo Galilei Sahte Belge Düzenlemiş

İtalyan asıllı ünlü astronom Galileo Galilei, ölüm cezasından kurtulmak için yalan söylemek ve düzmece belge düzenlemek zorunda kalmış.

Einstein’ın Tanrı’yı Reddeden Mektubu

Einstein, 1954’de, arkadaşı filozof Eric Gutkind’e yazdığı bir mektupta, Tanrı’nın insanların uydurması olduğunu iddia etti.

Galatasaraylı Mustafa Kemal Paşa

Mustafa Kemal Paşa, mektubun sonunda, ‘Benim de gönül verdiğim kulübün …’ cümlesi ile kendisinin de Galatasaraylı olduğunu vurguluyordu.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

CIA; Askerî Darbeyi Menderes’e Haber Vermedi

Tully’nin belirlemesine göre CIA; Türkiye’de darbe ihtimalini çok önceden tahmin etti ve Washington’u defalarca uyardı.

CHP Kırklar Meclisi’nin Çalışkan Üyesi

Vehbi Koç; üzerine aldığı/üstlendiği her görevi önemser, iyi hazırlanır ve fikirlerini savunurdu.

Geceleri Yalnız Yatamayan Cumhurbaşkanı

Endonezya’nın kurucu cumhurbaşkanı farklı bir adamdı: Diplomatik sıkıntı yaratan-yaratabilen bazı istekleri olurdu.

Diğer Tarih Haberleri

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Ayasofya’ya Fahişe Sokanlar

Ortodoks Hıristiyanların da kutsal mekânı Ayasofya, tarihinin en büyük zulmünü yine aynı dinin mensuplarından gördü. Katolik askerlerden oluşan Haçlı Ordusu, Konstantinopolis’in ve mabedin bütün zenginliklerini yağmaladı. Kutsal mekana fahişe(ler) soktu, çırılçıplak dans ettirdi ve alem yaptı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Yıldırım Önal Gazetecileri Sevmezdi

Magazin muhabirleri Önal’ın sanatçı kişiliğini, sanatındaki üstün başarısını dikkate almazdı. Daha çok da özel yaşantısını kaleme alır, alkol alışkanlığını sıkça tekrarlamayı yeğlerdi.

Köseleden Yapılmış 2 Bin Yıllık Oyuncak Fare

2 bin yıllık antika buluntular içerisinde köseleden yapılmış 13 santim uzunluğunda 3 santim genişliğindeki oyuncak fare ilgi çekti.

Barack Obama, Trump’ın Telefonlarını Dinletmiş

ABD Başkanı Donald Trump, 2016’daki başkanlık seçimi çalışmalarında şahsi telefonlarının dinlendiğini iddia etti.