Belediyenin Kazdığı Çukura Düşen Şair

Geleneksel kalıpları kırıp, sokaktaki insana şiiri sevdiren, anlamasını-kendini bulmasını sağlayan şairdi Orhan Veli (Kanık).

Belediyenin Kazdığı Çukura Düşen Şair

Geleneksel kalıpları kırıp, sokaktaki insana şiiri sevdiren, anlamasını-kendini bulmasını sağlayan şairdi Orhan Veli (Kanık). Çok kısa dünya hayatı oldu, ama Türk edebiyatına kuyruklu yıldız gibi geldi ve gitti. Onda herkes kendinden parça(lar) buldu, öğrenci şiir defterlerini mısralarından seçmeler doldurdu. Dizeleri akşamları kurulan rakı sofralarının vazgeçilmeziydi. 

Parasız ama renkli, aşık ama dilsiz, haylaz ama zararsız hayat sürdü. Futbol tutkunuydu ve iflah olmaz at yarışı oyuncusuydu. 

Beykoz Yalıköy’de İshak Ağa Yokuşu’ndaki meşhur konakta doğdu. Memur babası yüzünden Ankara-İstanbul arasında yaşadı. Ankara Gâzi Lisesi’nden mezun olunca, İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü’ne kayıt yaptırdı, ama bitiremedi. 

İlk şiiri, - 1933’de - Bir Günüm Daha Geçti Sevdiğimi Görmeden, İnkilâp dergisinde yayınlandı. Asıl ününü Varlık’ta yayınlanan şiirleri ile yaptı. Yakın çevresinde şiirleri kadar çapkınlıkları ile de ünlendi: Bella Eskenazi, Mina Urgan ve Nahit Gelenbevi hiç vazgeçemediği, duygusal yakınlık kurduğu hanımlardan bazılarıydı. Dizelere, dostlarına, hayata, rakıya ve aşka âşıktı. 

PTT Umum Müdürlüğü’ndeki memuriyetinde başına gelmeyen kalmadı. Düzensiz memurdu, soruşturmalara, maaş kesintilerine varan baskılara uğradı. Disiplinsiz ruh haline sahipti; yanında daima küçük kâğıt parçaları, bir diş fırçası bulundururdu. 4 yıla yakın askerlik yaptı. Talimi astı, Salim’in Meyhanesi’nde rakı yudumlamayı yeğledi. Kaldığı askerî çadırın girişine, ‘Herkes gider talime, Orhan gider Salim’e …’ notunu iliştirirdi.

Askerlik dönüşü yine memuriyeti denedi: MEB Tercüme Bürosu’nda bir yıl çalışabildi. Dönemin bakanının nefes aldırmaz disiplinini istifa ederek protesto etti. İlk şiir kitabının adını yakın arkadaşı Cavit Yamaç’ın önerisi üzerine Garip koydu. Zira Orhan Veli şiirde klasik anlayışın kalıplarını yerle bir etmiş, sokağın dilini mısralara sokmuştu. 

Orhan Veli, şiirlerinde toplumdaki sınıf çelişkilerine de yer verdi. Arkadaşları Melih Cevdet ve Oktay Rifat ile Nâzım Hikmet’in açlık grevini destekledi. Sembolik sayılsa da iki günlük açlık grevi yaptı. Nâzım’ın hapisten çıkmasından sonra desteğini sürdürdü. Türk Solu’nun barışçı sosyalisti Mehmet Ali Aybar’ın Zincirli Hürriyet gazetesinde eleştirileri yayınlandı. 

Şiirleri gibi kısa hayatı da Ankara-İstanbul arasında noktalandı. 10 Kasım 1950, Atatürk’ün ölümünün 12. yıldönümüydü. Hacı Bayram semtindeki Üç Nal Meyhanesi’nde birkaç kadeh rakı devirdi. Oteline dönerken, karanlık sokakta Ankara Belediyesi’nin kazdığı ama kapatmadığı - ya da kapatmayı unuttuğu! - çukura düştü. Güç belâ çıkarıldı, üç gün hastanede kaldı; başındaki yarası tedavi edildi. Ertesi gün, İstanbul’a döndü. Bir arkadaşının evinde yemek yer ve yanında yine bir duble rakı içerken aniden sandalyeden yuvarlandı. Hastaneye kaldırıldığında hayatını yitirmişti. İçtiği rakıdan zehirlendi, deseler de, otopsi gerçeği gösterdi: Beyin kanaması geçirmişti. Düştüğü çukurda beyninde hasar oluştuğu ileri sürüldü. 

Garip’in babasının pek çok zengine parmak ısırtacak cenaze töreni oldu. O gün, İstanbul ayaktaydı: İstanbul’u dinliyorum gözlerim kapalı’nın şairi, sevdalılarınca son yolculuğuna uğurlandı. Halkın şairi, halkının gönlündeki tahta oturmuştu …

Ali Hikmet İnce yazdı.

15 November 2017 13:39
1,812 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Nazım Hikmet, Fenerbahçe’nin Amigosuymuş

Ünlü şairimiz Nazım Hikmet; gençlik yıllarında futbolla ilgilendi; Kadıköy’de Fenerbahçe’nin maçlarını kaçırmadan izlemeye çalıştı.

Başbakanlığın Kasasından Çıkan Donun Gizemi

İhtilal sonrası Başbakanlık'taki resmi kasadan çıkan ve Yassı Ada Duruşmalarında delil diye kabul edilen kadın donunun 'düzmece delil' ve aslında erkek donu olduğu ileri sürülmüştü.

Menderes’in Bakanına Darbe Liderliği Önerisi

İddiaya göre Şemi Ergin; 27 Mayıs 1960’da yapılacak askerî darbenin ilk işaretleri ortaya çıktığından beri haberdardı.

Donsuz Geceler Sayın Seyirciler

Ankara’dan yayın yapan tek kanallı TRT televizyonu siyasilerin gözbebeğiydi. Her akşam haberlerde yer almak isterlerdi. İktidar partisi kendini TRT’nin sahibi sanırdı.

Şairlerin Âşık Olduğu Kadın

Nahit Fıratlı (Gelenbevi) Hanım; Cumhuriyet dönemi Türk Edebiyatı’nın en önemli şairlerine ilham veren, yol gösteren, dertlerini paylaşan, evini/sofrasını açan, bazılarına kalbini aralayan tarifi/anlatılması gerçekten zor/imkânsız bir hanımdı.

Al Getir Sevgiliyi Beşiktaş’tan…

Mahcup, içine kapanık, disipline gelemeyen, alkolden uzak kalamayan, haline arz etmekten çekinen, yasaklara direnemeyen bir edebiyat insanıydı Cahit Sıtkı.

Solisti Tokatlayan Gazino Patronu

Zeki Müren inatçı bir karaktere sahipti, karar aldığında geri dönmez, uygular ve sonuca da katlanırdı.

Koronalı Hasta Düğüne Katılıp Halay Başı Oldu

Ankara’nın Altındağ ilçesinde karantina sürecini konutunda geçirmesi istenen şahıs, önce camiye gitti, sonra sokağındaki düğüne katılıp halay başı oldu.

Lise Öğrencilerine Cinsel İçerikli Video

İskoçya’nın Motherwell şehrindeki ünlü Taylor Lisesi’nde şimdiye kadar eşine rastlanmamış olay yaşandı.

Attila İlhan’ın Ünlü Edebiyat Hocası

Ailesi, Attila’nın İzmir’de değil de İstanbul’da, amcasının gözetiminde tahsiline devam etmesini kararlaştırdı. Boğaziçi Lisesi’ne kaydı yaptırıldı.

Her Şarkı Yarım Kalmış Bir Aşkı Anlatır

Baksı, doğunun halk dinlencelerini, şiirlerini, hikâyelerini, destanlarını dinleyerek/özümseyerek büyümüştü. Ziya Gökalp’in hemşehrisi ve yolunun yolcusuydu.

Hüdai Aksu: Uda Hayat Veren Virtüöz

Aksu içki sofrasında bulunmasa da, sesi ve udu ile daima başköşedeydi. Bir, belki de birkaç kuşağın sevda hikâyelerini anlatıcısı/aktarıcısıydı.

Monroe’nun Morg Resimleri İçin Rüşvet

Ünlü belgesel fotoğrafçı Leigh Wiener; ölümünden/intiharından sonra morga kaldırılan Hoolywood’un seks sembolü, efsanevi aktris Marilyn Monroe son resimlerini çekebilmek için görevlilere rüşvet verdi.

Aynı Şiiri 789 Defa Değiştiren Şair

Nuri Pakdil; şiir konusunda çok titizdi; tekrar tekrar yazardı; Ahid Kulesi'ndeki Militan adlı şiirini tam 789. yazılışı ile kitaba aldığı rivayet edildi.

Yılmaz Güney’in Toptaşı Günleri

Yılmaz Güney (Pütün), 1980 öncesi Türkiye’sinin toplumsal yapısından ve siyasal bölünmüşlüğünden - herkes gibi! - kendine düşen payı aldı. Sol/sosyalist kampta, Arnavutluk yanlısıydı; Enver Hoca’yı destekliyordu.

Kopan Filmin Başrolünde Vahi Öz Vardı

Türk sinemasının en önemli güldürü ustalarından Vahi Öz, soğuk bir şubat günü (12 Şubat 1969), İstanbul’da bir hastane koğuşunda hayata gözlerini yumdu.

Kaddafi’nin İç Edilen 10 Milyar Avrosu

Belçika’nın çok tanınmış bir bankasında, Libya hükümet fonlarına ilişkin hesaplardan 10 milyar Avro civarındaki bir para buharlaştı.

Dolar Milyonerine Corona Vergisi

Arjantin hükümeti, Covid-19 pandemisinde kullanılmak üzere yeni kaynak buldu.

Yolsuzluk Yapan Yöneticiye İdam Cezası

Çin’de devlete ait Huarong Varlık Yönetimi’nin eski Başkanı Lai Şiaomin, yolsuzluk yaptığı gerekçesiyle mahkeme tarafından idam cezasına çarptırıldı.

Minarelerden ‘Ezan’ Yerine ‘Partizan Marşı’

‘Çav Bella’ marşı İzmir’in Karşıyaka, Konak, Çiğli, Buca gibi büyük ilçelerinin çoğunda duyuldu.

Anıları Çöplükten Toplanan Parti Genel Başkanı

Türk Solu’nun önemli ismi, TİP - Türkiye İşçi Partisi! -’in son Genel Başkanı Behice Boran’ın yüzlerce mektubu - İngilizce/Türkçe! - ve fotoğrafı çöplükte bulunmuştu.

Şairlerin Âşık Olduğu Kadın

Nahit Fıratlı (Gelenbevi) Hanım; Cumhuriyet dönemi Türk Edebiyatı’nın en önemli şairlerine ilham veren, yol gösteren, dertlerini paylaşan, evini/sofrasını açan, bazılarına kalbini aralayan tarifi/anlatılması gerçekten zor/imkânsız bir hanımdı.

‘Örtülü Ödenek’ten Maaşa Bağlanan Başbakan

Menderes’ten önce aynı görevdeki Şemsettin Günaltay’a aylık 3.000 TL ödeme yapılırdı.

Başbakanlığın Kasasından Çıkan Donun Gizemi

İhtilal sonrası Başbakanlık'taki resmi kasadan çıkan ve Yassı Ada Duruşmalarında delil diye kabul edilen kadın donunun 'düzmece delil' ve aslında erkek donu olduğu ileri sürülmüştü.

İki İngiliz Ahçıya Teslim Edilen Kudüs

İslâm dininin ilk kıblesi Kudüs, hiç de şanına uygun şekilde savunulmadı. Hatta hiç savunulmadı.

Al Getir Sevgiliyi Beşiktaş’tan…

Mahcup, içine kapanık, disipline gelemeyen, alkolden uzak kalamayan, haline arz etmekten çekinen, yasaklara direnemeyen bir edebiyat insanıydı Cahit Sıtkı.

CHP de İçki Karşıtıymış

İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Lütfi Kırdar, Beyoğlu ve civarındaki meyhaneleri ve bardakla şarap satan bütün dükkânları kapattırmış.

Polisiye Roman Sevdalısı Padişah

34. Osmanlı padişahı 2. Abdülhamid’in polisiye roman merakı çok ünlüydü.

Şairini Tanıyamayan Şiir

Özdemir Asaf’ın ünlü dizelerindeki adı Lavinya idi Mevhibe Beyat’ın …

Nazmiye Demirel’in Ajanlık Denemesi

Aslına bakılırsa Demirel, iki yıldır Cuma gününü sevmez olmuştu. Ordu’nun darbe yapmasından korkuyordu. Ordu, ülke yönetimine el koyma eylemlerini hep Cuma günü gerçekleştirmişti.

Zeki Müren’in İlkleri

Zeki Müren, evlerinin havuz başında, sardunya saksıları arasında, günün en seviler şarkılarını-türkülerini terennüm ederdi.

Abdülaziz Döneminde Açılan İlk Genelev

Osmanlı İmparatorluğu’nda - gayriresmi! - yerleşik ilk genelev, İstanbul Beyoğlu’nda Sultan Abdülaziz (1830-1876) döneminde açıldı.

Solisti Tokatlayan Gazino Patronu

Zeki Müren inatçı bir karaktere sahipti, karar aldığında geri dönmez, uygular ve sonuca da katlanırdı.

Karpiç Lokantası’ndaki Pijamalı Milletvekili

Hürriyet’te yıllarca - tam 36 yıl! - başyazarlık yapan, kıdemli gazeteci, politikacı Oktay Ekşi’nin anılarını topladığı ‘Gazetecilikte Geçen O Yıllar’ okunması gereken bir kitap.

Nazım’ın Şiirlerini Çoğaltan Gazeteci

Arcayürek; Ankara’nın en popüler gazetecisiydi; ‘amiral gemisi’ Hürriyet’in 22 yıl - en uzun süreli! - Ankara Temsilciliği’ni yapmıştı; tarihe mal olmuş çok sayıda manşete-büyük habere imza atmıştı.

‘Sakıncalı’ (!) Bulunan Cumhurbaşkanı

Turgut Özal; 9 yıl sonra, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nden sonra kurulan hükümette Başbakan Yardımcısı olarak önemli koltuklardan birine oturabilecekti… Ve Türkiye Cumhuriyeti’nin 19’uncu Başbakanı ve 8’inci Cumhurbaşkanı seçilebilecekti…

Tutuklayan Şarkılar ve Muazzez Abacı

Vurgun adlı Uşşak şarkı ile kalplerimize demir atan, güçlü ses, hanımefendi sanatçı Muazzez Abacı’nın son çalışması Sezen’imin Şarkıları yayınlandı.

Hitler'in Klozet Kapağına 18 Bin Dolar

Adolf Hitler’in Bavyera Alpleri’ndeki özel sığınağında kullandığı klozetin kapağı 18.750 dolara satıldı.

50 Yıldır Hayata Döndürülmeyi Bekliyor

Dr. James Bedford adlı akademisyen 1967’den beri hayata geri döndürülmeyi bekliyor.

Karl Marx’ın Anıt Mezarı Turistik Alan Olacak

Marx’ın Londra’nın Highgate Mezarlığı’ndaki anıt gömütünün bulunduğu alana eşya dükkânı, kafe ve sergi salona açılacak.

Cenazelerden Biyogaz Ve Organik Gübre

Hollanda’nın İçişleri Bakanı Kasja Ollongren, ölen kişilerin cenazelerinden organik gübre veya biyogaz yapılmasına izin verileceğini açıkladı.

Sınavda Yerine Dublör Sokan Devlet Başkanı

ABD Başkanı Donald Trump’ın yeğeni klinik psikolog Mary Trump’ın ‘Çok Fazla, Asla Yeterli Değil: Ailem Nasıl Dünyanın En Tehlikeli Adamını Yarattı’ adlı kitabında ciddi bir iddia dile getirdi.

Diğer Tarih Haberleri

Churchill’in Ayakkabısına Ve Bardağına 58 Bin Sterlin

İngiltere’nin eski Başbakanı Winston Churchill’in evinde giydiği kadife ayakkabıları 40 bin sterline, su bardağı da 18 bin sterline satıldı.

Hitler'in Klozet Kapağına 18 Bin Dolar

Adolf Hitler’in Bavyera Alpleri’ndeki özel sığınağında kullandığı klozetin kapağı 18.750 dolara satıldı.

Altın Dilli Mumya

Taposiris Magna Antik Kenti’neki arkeolojik çalışmalarda, 2 bin yıllık altın dilli mumya ortaya çıkarıldı.

‘Kaset’ Babasını Yitirdi

Portatif kaseti üretip/geliştirip müziği kolay erişilebilir hale getiren Hollandalı mühendis Lou Ottens 94 yaşında hayatını yitirdi.

Kaybolan Cüzdan 54 Yıl Sonra Bulundu

Paul Grishan (91) adlı emekli askeri meteorolog, 53 yıl önce kaybettiği cüzdanına kavuştu. Sevincini, ‘Sadece havaya uçtum. Gerisini hatırlamıyorum,’ diye belirtti.

Tabutunun Tahtasından Baston Yapılan Cadı

Lilias Adie, İskoçya’da ‘büyücülük yaptığı’, ‘cadı’ olduğu iddiasıyla yargılandı. 30 gün uyutulmadı, aç bırakıldı, ağır işkence altında tutuldu. İntihar etmek zorunda bırakıldı. Ölümünden 315 yıl sonra yapılan hata kabul edildi ve özür dilendi.

Uzaya Çıkan İlk Türk Kökenli Kozmonot

Uzaya çıkan ilk Türk kökenli subay, Sovyet vatandaşı Andriyan Grigoryeviç Nikolayev’di. Nikolayev, 1962’de fezaya ilk adımını attı.