Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Cumhuriyet’in en önemli sembollerinden, adı şiirlere, destanlara, hikâyelere, romanlara, tablolara, yazılı tarihin önemli sayfalarına konu edilen Bandırma Vapuru’nu ıskartaya çıkarıp, jilet yapımı için söktürerek hurdacıya gönderdik.

Devletimizin kurucusu, ilk Cumhurbaşkanımız Mustafa Kemal Atatürk’ün çok önemli bir hatırasını yok ettiğimizi hiç düşünmedik.

Sadece Bandırma Vapuru’nu değil, tarihe adını yazdıran, Türk’ün kaderini değiştiren Büyük Komutanı güvenle Samsun’a ulaştıran yetenekli Kaptan İsmail Hakkı Durusu’yu da unuttuk. Hatırasını gelecek nesillere aktaracak mütevazı anıtı bile akıl edemedik.

Kaptan Durusu ile Mustafa Kemal Paşa, - Harbiye Nezareti’ndeydi. 9. Ordu Müfettişliği’ne getirilmişti! - 15 Mayıs 1919’da tanıştı. Durusu, 1 Mayıs’ta Bandırma Vapuru’nun kaptanlığına atanmıştı. 2. görüşmeleri, Paşa’nın Şişli’deki evinde yapıldı. Verdiği bilgiler, direktifleri doğrultusunda geminin rotası oluşturuldu.

- Bandırma’nın Kaptanı’nı Atatürk Seçti… -

Mustafa Kemal Paşa, donanmanın kaptanları hakkında araştırma yaptırmıştı. İsmail Hakkı Bey üzerinde karar kılmıştı.

Kaptan Durusu, Karadeniz sahillerini avucunun içi gibi bilirdi. İngiliz devriyelerine yakalanmamak, azgın dalgalara kurban gitmemek için sahile yakın/paralel yol alması deneyiminin göstergesiydi. Bandırma Vapuru’nda 2 pusula bulunurdu. 

Kaptan İsmail Hakkı Durusu Bey, 1871’de, Kayseri’nin Talas ilçesine bağlı Zincidere bucağında - günümüzde mahalle! - dünyaya geldi. Posluoğlu Ailesi’ne mensuptu. Babası Hacı Ahmet İbrahim Bey, annesi Hatice Hanım idi. Zincidere’nin İslâm Mahallesi 23 numaralı hane nüfusuna kayıtlıydı. İlk ve orta eğitimini Zincidere Şehir Yatılı Mektebi'nde yaptı. İstanbul Heybeliada Ticarî Kaptan Mektebi’ne yatılı öğrenci statüsüyle kayıt edildi. Mezuniyetinin ardından değişik tonajlı deniz araçlarında çalıştı. 

Son derece sakin, alçak gönüllü ve ağzı sıkıydı. Mesleğinde başarılıydı. Yaptıklarını anlatmazdı. Övünmekten hoşlanmazdı. Vatanseverdi, sıkı ‘Kuvvayi Milliyeci’ idi. Çevresindeki lakabı: ‘Efendi Kaptan’dı!

Fatma Hanım ile hayatını birleştirdi. Biricik kızı Safiye Hanım dünyaya geldi. Safiye Hanım da, asker kökenli Fehmi Ulugöl ile evlenecek ve 3 evlat sahibi olacaktı.

- İsmail Hakkı Bey Kimseden Yardım İstemedi… -

Kaptan İsmail Bey, 1922’de, 52 yaşında emekli oldu. Kasımpaşa’da bahçeli müstakil evine çekildi. Sessiz, sakin hayat sürdü. Ağaçları ve çiçekleriyle meşguldü. Gazetecilerin röportaj isteklerini geri çevirdi. Hatıralarını yazıp yayınlamayı reddetti. Hayatı boyunca 2 mülakat verdi, kısa bilgiler sundu.

1940’da vefat etti. Feriköy Mezarlığı’nda toprağa verildi.

Cumhuriyet’in ilk yıllarında, İstanbul’a gelen Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, Bandırma Vapuru’nun Kaptanı İsmail Hakkı Durusu ve 19 mürettebatıyla bir toplantı düzenletti. Her birinin hal ve hatırını sordu. Kendilerine teşekkür etti. Özellikle Durusu’dan emekliliğinin nasıl geçtiği, maddi sıkıntı çekip çekmediğini öğrenmeye çalıştı. ‘Kaptan mütevazı yaşamından memnundu, hiçbir sorunu yoktu!’ 

İsmail Hakkı Bey, son derece gururluydu, ‘mütekait maaşı’ ile geçinirdi. Kimseden yardım istemez, problemlerini kendi çözerdi.  

İsmail Hakkı Durusu, pek çok isimsiz kahramanla aynı kaderi paylaştı. Adı adeta unutuldu. Yıllar sonra hatırlanabildi. 1999’da, Türkiye Denizcilik İşletmeleri Genel Müdürlüğü, Kaptan Durusu’nun hatırasını şehir hatlarında çalışan bir vapurda yaşatma kararı aldı. ‘Karşıyaka’nın adı ‘İsmail Hakkı Durusu’ olarak değiştirildi.

- Bandırma Vapuru Sökülüp Hurdacılara Satıldı… -

Kayseri’de ve İstanbul’da ikamet eden akrabaları, Kaptan Durusu’ya ilgisiz kalınmasından şikâyetçiydi. Aile fertleri, Samsun’da, 2019’da yapılan ‘100. Yıl Kutlamaları’na davet edilmemelerinden ötürü de üzüntülüydü.

Cumhuriyet’in önemli kilometre taşlarından Bandırma Vapuru’nun akıbeti de yürek paralayıcıydı. Tarihi vapur, 1924’de, hizmet dışı bırakıldı. Haliç’e çekildi, söküldü. Rivayete göre hurdacı, elde edilen hammaddeyi jilet yapımında kullanılmak üzere sattı.

Bandırma Vapuru, kenara çekildiğinde 46 yıllıktı. 1878’de, İskoçya’nın Glasgow şehrinde denize indirilmişti. Yük ve yolcu gemisi şeklinde tasarlanmıştı. 5 yaşındayken, 1883’de Yunanistan’a satıldı. 14’dünde, ciddi kaza geçirdi. Onarıldı, yeniden sefere çıktı. Daha sonra Osmanlı vatandaşı bir armatöre satıldı. 1910’da da Osmanlı Denizcilik İşletmesi - Osmanlı Seyrüsefain İdaresi! - ’nin filosuna katıldı. ‘Panderma’ adı ‘Bandırma’ya çevrildi. 

‘Bandırma’ yazılı pirinç tabelası anı olarak saklanacaktı. Tarihi levhanın Ankara’ya gönderildiği bilgisi verildiyse de, nerede korunduğu öğrenilemedi/açıklanmadı. 

Tarih yazan gemiden geriye soluk birkaç fotoğraf kaldı.

Ali Hikmet İnce

19 May 2021 09:47
398 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Yeşilçam’ın Muhafazakâr Kralı

16 yıl boyunca, Yeşilçam’ın bir numarasıydı. Kral, unvanını taşırken zorlandığı muhakkaktı; şöhretin sorumluluğunu hakkıyla teslim etti.

Uçağa Binmekten Korkan Komedyen

Kemal Sunal denize girmeyi, uçağa ve gemiye binmeyi sevmezdi.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Kemal Tahir Gençliğinde Ünlü Bir Kabadayıydı

Ünlü sosyalist romancımız Kemal Tahir gençliğinde hızlı bir kabadayıydı. Mahallesinden izni olmadan kuş bile uçamazdı.

Çay Tiryakisi Papağan

Duman adını verdiğini papağanını her gün belirli saatlerde gezdiren Mustafa Topçu; kuşunu çay içirmeden eve götürmüyor.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

Fas Sultanı Muley İsmail’in 1171 Çocuğu

Fas’ı 1672 ile 1727 yılları arasında 55 yıl yöneten, Sultan Muley İsmail’in sahip olduğu rekor sayıdaki çocuk sayısı Guinness Rekorlar Kitabı’na girdi.

‘Örtülü Ödenek’ten Maaşa Bağlanan Başbakan

Menderes’ten önce aynı görevdeki Şemsettin Günaltay’a aylık 3.000 TL ödeme yapılırdı.

Pasifik’i Aşan İlk Görme Özürlü Kaptan

Mitsuhiro Iwamoto (52); Pasifik Okyanusu’nu hiç durmadan geçen ilk görme özürlü kaptan unvanını kazandı.

Nazım’ın Şiirlerini Çoğaltan Gazeteci

Arcayürek; Ankara’nın en popüler gazetecisiydi; ‘amiral gemisi’ Hürriyet’in 22 yıl - en uzun süreli! - Ankara Temsilciliği’ni yapmıştı; tarihe mal olmuş çok sayıda manşete-büyük habere imza atmıştı.

Orduyu Teyakkuza Geçiren İdam

Yassıada, denizde gemilerin, havada uçakların, karada piyadelerin çok sıkı denetimine-gözetimine alınmıştı.

Tek Kişilik Güzel Ordu

Kiev Üniversitesi Tarih Bölümü’nün son sınıf öğrencisi Lyudmila Mikhailovna Pavlichenko - ki 24 yaşındaydı! - , okulu bırakıp orduya katılmayı, Nazilere karşı savaşmayı planlamıştı.

Kardan Adam Çalındı

Kartal’da yaşayan Akbaş ailesinin 5 yaşındaki kızları için özenle yaptığı kardan adam çalındı.

Parmak İzi Olmayan Aile

Bangladeş’in Rajshahi kentinde yaşayan Saker Ailesi’nin erkek bireylerinin parmak izi bulunmuyor.

Sahiplerini Ölümden Kurtaran Fedakâr Papağan

LOUIS adlı papağan, kendisine bakan ailenin hayatını kurtardı.

Kendini Köpek Bilen Koyun

Marley adlı koyun kendisini köpek sanıyor; köpek maması yiyor; yakın dostu/tek arkadaşı Jess adlı köpekle de aynı yatağı paylaşıyor.

Görme Engelli Ticari Taksi Şoförü

İstanbul’da ticari taksi şoförlüğü yapan Y.K. (50); ‘görme engelli’ olduğu gerekçesiyle mesleğinden men edildi.

Pasifik’i Aşan İlk Görme Özürlü Kaptan

Mitsuhiro Iwamoto (52); Pasifik Okyanusu’nu hiç durmadan geçen ilk görme özürlü kaptan unvanını kazandı.

Türkiye’den Yunanistan’a Uzanan Yardım Eli

İngiltere’nin Caird Purdic Tersaneleri’nde yapılan buharlı kuru yük gemisi Kurtuluş, Türkiye ile Yunanistan arasında dostluk köprülerinin kurulmasına vesile oldu.

Titanik’i Batıran Anahtar

Titanik’in batmasına yol açan anahtar için bir servet ödendi.

Devrim’in Fikir Babası: Erbakan

Erbakan, mesleği mühendislikte olağanüstü başarılıydı ve dünya keşif tarihine geçmiş bazı buluşların da sahibiydi.

Yalnız Hem De Çok Yalnız Adam

Yaşar Güvenir; 10 Ocak 1998’de, dünyamızdan kuyruklu bir yıldız gibi ayrıldı. Arkasında yaşanmış hatıralar ve yaşayacak onlarca beste ile …

Anıları Çöplükten Toplanan Parti Genel Başkanı

Türk Solu’nun önemli ismi, TİP - Türkiye İşçi Partisi! -’in son Genel Başkanı Behice Boran’ın yüzlerce mektubu - İngilizce/Türkçe! - ve fotoğrafı çöplükte bulunmuştu.

Sıra Beklemeden Yaptırılan Aşı İstifa Getirdi

İspanya Genel Kurmay Başkanı General Miguel Angel Villarroya, sırası gelmeden koronavirüs aşısı yaptırdığı iddiası üzerine istifa etti.

Koronalı Hasta Düğüne Katılıp Halay Başı Oldu

Ankara’nın Altındağ ilçesinde karantina sürecini konutunda geçirmesi istenen şahıs, önce camiye gitti, sonra sokağındaki düğüne katılıp halay başı oldu.

Üniversite Mezunu İşsiz Çocuğa Nafaka

Baba, üniversiteyi bitirmiş fakat iş bulamamış çalışmayan çocuğuna yardım nafakası ödeyecek.

Ay Üzerinde Tarım Çok Zor

Ay’ın Güneş görmeyen yüzüne gönderilen Chang’e-4 adlı uzay aracında filizlenen bitkiler aşırı soğuk ve yeterli ışık alamamaktan soldu.

İsveç Köftesi Meğerse ‘Türk Köftesi’ymiş

Resmi Twitter hesabından tarihî bir açıklama yapan İsveç hükumet sözcüsü, ‘İsveç Köftesi’ adlı dünyaca ünlü yemeğin aslında Osmanlı mutfağına ait olduğunu açıkladı, tarihe not düştü.

Venedik Casusu’nun Yavuz Sultan Selim Raporu

15’inci ve 16’ncı asırda, Osmanlıların en ciddi düşmanlarından Venedik Cumhuriyeti de çok sayıda casusu yollamış, devletin nabzını tutmaya çalışmıştı.

Şahitliği Kabul Edilmeyen Padişah

Osmanlı’nın 4. padişahı, Birinci Beyazıt (1357-1403), Sırp Prensesi Olivera Despina ile evlenince bazı Osmanlı uleması, özellikle de - Bursa’da ikamet eden - Emir Sultan tarafından eleştirilmişti.

Diğer Tarih Haberleri

FBI’nin Terörist Listesi’nden İçişleri Bakanlığı’na

Afganistan’da kontrolu sağlayan Taliban’ın ilk hükümeti açıklandı.

70 Yıl Sonra Gelen Özür

Virginia Eyalet Valisi Ralph Northam, 70 yıl önce beyaz bir kadına tecavüz ettikleri gerekçesiyle yargılanan 7 zenci sanığın suçsuz olduğunu açıkladı, ailelerinden tarih önünde özür diledi.

Usame Bin Ladin, Biden’a Suikastı Engellemiş

İngiliz Daily Mail gazetesinde yayınlanan haber uluslar arası politik arenaya bomba gibi düştü.

Vatikan Gayrimenkul Zengini

Katolik dünyasının kalbi Vatikan, tarihinde ilk kez mülklerinin listesini kamuoyu ile paylaştı.

Hasta Öldürüp Prim Alan Ambulans Görevlisi

Davide Garofalo (46) adlı ambulans görevlisi, mafyanın işlettiği cenaze şirket(ler)iyle işbirliği yapıp öldürdüğü hasta başına prim aldı.

İtalyan ‘Robinson Crusoe’ Pes Etti

İtalya’ya bağlı Budelli adasında 32 yıl tek başına yaşayan Mauro Morandi (81) yetkililerin baskısına daha fazla dayanamadı ve pes ettiğini açıkladı.

Maske Takmayan Başbakana Para Cezası

Tayland Başbakanı Prayuth Chan-Ocha’nın sosyal medyada yayınlanan fotoğrafı ülkede politik tartışma yarattı.