Atatürk’e Bile Kafa Tutan Adam

Reşit Galip, tavizsiz/inanmış bir Türk milliyetçisi ve Atatürkçü’ydü. Genç cumhuriyetin devrimlerine sıkı sıkıya bağlıydı, idealist savunucusuydu. Devrimler söz konusu olunca kimseyi tanımaz, sözünü sakınmazdı.

Atatürk’e Bile Kafa Tutan Adam

Reşit Galip, Atatürk’ün önerisiyle milletvekili adayı oldu ve Ocak 1925’de TBMM’ye girdi. Gazi’nin Mersin ziyaretinde yaptığı konuşma ile sivrildi. Dr. Reşit Galip, sivri/keskin söylemiyle hayatı boyunca zirveyi de gördü, tepe taklak da oldu. Tavizsiz/inanmış bir Türk milliyetçisi ve Atatürkçü’ydü. Genç cumhuriyetin devrimlerine sıkı sıkıya bağlıydı, idealist  savunucusuydu. Devrimler söz konusu olunca kimseyi tanımaz, sözünü sakınmazdı.

Dolmabahçe’de yenilen bir yemek sırasında, devrin Millî Eğitim Bakanı Esat Mehmet Sagay’ı ‘gerici olmakla’ suçladı. Sagay, Mustafa Kemal Paşa’nın Harbiye’den öğretmeniydi; aralarında yıllara dayanan bir dostluk ve güven vardı. Dr. Reşit Galip de yeni kurulan Halkevleri’nin yönetimindeydi. Esat Mehmet, kız öğrencilerin kısa etek, kısa çorap ve kısa kollu gömlek giymelerini uygun görmediğini,’ söyledi. ‘Kısa sürede bir tamim yayınlayacağını ve daha kapalı kıyafetler giymelerini isteyeceğini’ de ekledi. Dr. Reşit Galip hemen araya girdi; muhatabının konuşmasını bitirmesine bile fırsat tanımadı:

‘Çok yanlış ve hatalı düşünüyorsunuz, beyefendi,’ diye söze başladı. ‘Bu düşünceniz bir gericilik örneğidir. Kadınlar eski durumda yaşayamazlar. Devrimlerin en önemlisi, kadınlara verilen haklardır. Büyük kurtarıcının huzurunda, devrimleri zedeleyecek/geri götürecek eylemlerden bahsedilmesi küstahlıktır; hoş görülemez…’

Dr. Reşit Galip’in ani ve sert çıkışı sofrada bomba etkisi yaptı. Mustafa Kemal Paşa, milletvekili de olsa, tavizsiz devrimci de olsa, hareketi kabul edemezdi. Ama Dr. Reşit Bey konuşmasını sürdürdü:

‘Af buyurunuz, Paşam. Devrimlerden taviz verilemez… Bu kokuşmuş kafayla da devlet yönetilemez…’

Atatürk’ün kaşları çatıldı. Kelimelerini tane tane seçti ve üzerine basa basa tekrarladı:

‘Sözlerinizde ölçülü olunuz…’

Reşit Galip, söylenileni duymamış gibi yaptı. İdealist, tavizsiz tutumunu doruğa çıkardı:

‘Devrimci devrimcidir. İnsanlar bir yaştan sonra ister istemez tutucu olurlar. Meclis’te bunca genç, idealist, bakanlık yapacak yetenekte insan varken, böyle yaşlı kimseleri Millî Eğitim Bakanı yapmak hatadır…’

Mustafa Kemal Paşa, yanındaki genç milletvekilini yeniden uyarma ihtiyacı hissetti:

‘Esat Bey yeteneklidir. Davamıza inanmıştır; benim de hocamdır. Beni okutması sence bir değer taşımıyor mu?’

‘Kusura bakma, Paşam, taşımıyor! Okuttukları içinde sizin gibi bir devrimci çıkmış, ama kim bilir nice tutucu da çıkmıştır…’

Atatürk daha fazla dayanamadı; kaşlarını çattı; azarlayan bir ses tonuyla son noktayı koydu:

‘Bu sofrada hocama ve bir Millî Eğitim Bakanı’na hakaret etmenize izin veremem!’

Reşit Galip ikazı görmezden geldi; coştukça coştu. Karşısında Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Paşa olduğunu unuttu, kendini haklı göstermeye çalıştı:

‘Devrimleri korumak için sizden izin istemiyorum/beklemiyorum. Hata yapsanız, sizi de aynı şekilde eleştiririm.’

Atatürk yine de nezaketi elden bırakmadı; ateşli hatibi kırmak, refüze etmek istemiyordu. Sağ elini kaldırıp, ‘Yoruldunuz! Buyurun, biraz istirahat ediniz,’ diyerek sofradan kalkmasını bekledi. 

Genç devrimci, Dr. Reşit Galip’in denileni yapmaya niyeti yoktu. Sofradakilerin taş kesilmesini sağlayan ünlü cevabını yapıştırdı:

‘Burası sizin değil, milletin sofrasıdır. Milletin işlerini görüşüyoruz. Burada oturmak sizin kadar benim de hakkımdır!’

******

Her zaman milletinin yanında durmayı şiar edinen büyük devrimci, milliyetperver, vatansever Dr. Reşit Galip, Andımız adı verilen ve her sabah öğrencilerimizin tekrarladığı metni ilk yazandı. Kısa süre Millî Eğitim Bakanlığı yaptı. Para, mal, mülk sahibi olmadı. Öldüğünde cebinde 5 lira nakit parası vardı. Hiçbir bankada hesabı çıkmadı. Evindeki binlerce kitabı kızlarına miras kaldı.

Ali Hikmet İnce yazdı.

24 October 2018 21:41
1,345 kez okundu

Süzme Haber



Benzer Haberler

Öğrencileriyle İlişkiye Giren Öğretmene 4 Yıl Hapis

Ashlyn Faye Bell (25) adlı lise öğretmeni, görev yaptığı okulun 3 öğrencisiyle cinsel ilişkiye girdiği kesinleşince 4 yıl hapse mahkûm edildi.

Abdülaziz Döneminde Açılan İlk Genelev

Osmanlı İmparatorluğu’nda - gayriresmi! - yerleşik ilk genelev, İstanbul Beyoğlu’nda Sultan Abdülaziz (1830-1876) döneminde açıldı.

Çanakkale’den Dönmeyen Futbolcular

Çanakkale Savaşı’na katılan futbolcuların çoğunluğu şehit oldu: Fenerbahçe’de 3, Galatasaray’da 2, Beşiktaş’ta ise sadece 1 futbolcu kaldı.

Adalet Bakanı Adalet Önünde

Fransa Adalet Bakanı Eric Dupond-Moretti, ‘yasadışı çıkar elde ettiği’ şüphesiyle Cumhuriyet Adalet Divanı’nda - CJR! - yargılandı.

Ağaç Kesimine Destek Veren Bakan İstifa Etti

Brezilya Çevre Bakanı Ricardo Salles, ülkesindeki yağmur ormanlarında yasadışı ağaç kesimine ve kereste ticaretine göz yumduğu iddiasıyla yürütülen soruşturma neticesinde istifa etti.

Yasak Aşk İstifa Getirdi

İngiltere Sağlık Bakanı Matt Hancock (42), evli danışmanı Gina Coladangelo ile yaşadığı yasak aşkın ortaya çıkması üzerine istifa etmek zorunda kaldı.

Yeterli Aşıyı Sağlayamayan Bakan Azledildi

Ukrayna Sağlık Bakanı Maksym Stepanov (45) yeterli sayıda Covid-19 aşısı temin edemediği gerekçesiyle azledildi.

Beş Bin Bebeğin Ailesini Değiştiren Hemşire

Hemşire Elizabeth Bwalya Mwewa, 13 yıl çalıştığı doğum hastanesinde 5 bine yakın bebeğin yerlerini - dolayısıyla ailelerini! - değiştirdiğini ifşa etmesi tepki ile karşılandı.

Evliyken İzdivaç Teklifi Alan Güzel Yıldız

Nilüfer Aydan, yaşamının neredeyse tamama yakınını Türk Sineması’na adadı. Güzelliği, cazibesi, dişiliği ve dans yeteneği ile erkeklerin ilgisini çekti. Çok önemli filmlerde rol alıp ismini ‘unutulmazlar’ arasına yazdırdı.

Kılıç, Devlet Kararlılığının Göstergesiydi

Günümüzün Yeni Osmanlıcıları, Ayasofya’da unutulan/tarihe terkedilen bir geleneği yeniden hatırlattı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Fatih’in Türbesi’ni Temizleyen Âlim

Fatih dostlarının oluşturduğu ekip, kolları sıvadı. Tarihi türbeyi ellerinden geldiğince temizledi ve onarımına vesile oldu.

Akif’in Mezarının Üzerinden Yol Geçecekti

Yetkililer ve vatandaşlar ilgilenmezse, anıt mezarın üzerinden bulvar geçecekti.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

‘Lozan Bayramı’nı Demokrat Parti Kaldırdı

1923’den 1949’a kadar aralıksız kutlanan ‘Lozan Barış Bayramı’, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti tarafından - aynı yıl! - kaldırıldı.

Devlet Kayıtlarında Ayasofya

Bütün bilinen ve söylenilenin aksine devletin kayıtlarında Ayasofya her zaman ‘cami’ olarak yer aldı. Diyanet İşleri Başkanlığı 1988’de bir imam hatip bile atadı.

Kemal Tahir Gençliğinde Ünlü Bir Kabadayıydı

Ünlü sosyalist romancımız Kemal Tahir gençliğinde hızlı bir kabadayıydı. Mahallesinden izni olmadan kuş bile uçamazdı.

Çay Tiryakisi Papağan

Duman adını verdiğini papağanını her gün belirli saatlerde gezdiren Mustafa Topçu; kuşunu çay içirmeden eve götürmüyor.

Diğer Tarih Haberleri

FBI’nin Terörist Listesi’nden İçişleri Bakanlığı’na

Afganistan’da kontrolu sağlayan Taliban’ın ilk hükümeti açıklandı.

70 Yıl Sonra Gelen Özür

Virginia Eyalet Valisi Ralph Northam, 70 yıl önce beyaz bir kadına tecavüz ettikleri gerekçesiyle yargılanan 7 zenci sanığın suçsuz olduğunu açıkladı, ailelerinden tarih önünde özür diledi.

Usame Bin Ladin, Biden’a Suikastı Engellemiş

İngiliz Daily Mail gazetesinde yayınlanan haber uluslar arası politik arenaya bomba gibi düştü.

Vatikan Gayrimenkul Zengini

Katolik dünyasının kalbi Vatikan, tarihinde ilk kez mülklerinin listesini kamuoyu ile paylaştı.

Hasta Öldürüp Prim Alan Ambulans Görevlisi

Davide Garofalo (46) adlı ambulans görevlisi, mafyanın işlettiği cenaze şirket(ler)iyle işbirliği yapıp öldürdüğü hasta başına prim aldı.

Bandırma Vapuru’nu Jilet Yapmıştık

Tarih yazan Bandırma Gemisi, 1924’de seferden alındı. Bir yıl sonra da Haliç’e çekilip tersanede söküldü. Rivayete göre, elde edilen hammadde hurdacıya satıldı.

İtalyan ‘Robinson Crusoe’ Pes Etti

İtalya’ya bağlı Budelli adasında 32 yıl tek başına yaşayan Mauro Morandi (81) yetkililerin baskısına daha fazla dayanamadı ve pes ettiğini açıkladı.